Metro zit vol bacteriën, maar ritje is niet ongezond

Microbiologie Via reizigers verspreiden vele soorten bacteriën zich iedere dag over een heel metronet. Metroreizen blijft toch ‘redelijk veilig’.

Reizigers in Hongkongse metro. Foto Jerome Favre / EPA

Ook microben reizen met de metro, zoals de bacterie Propionibacterium acnes (die acné bij u kan veroorzaken) en Escherichia coli (verantwoordelijk voor urineweginfecties en maagdarmklachten). Via forenzenhanden stappen die microscopisch kleine medereizigers regelmatig over op een andere metrolijn, schrijven Chinese microbiologen deze week in Cell Reports. Daardoor verandert de metromicrobenpopulatie sterk gedurende de dag, tot alle lijnen rond de avondspits een homogene soortenmix vertonen.

Voor hun onderzoek bestudeerden de Chinezen de handpalmen van vrijwilligers in de MTR (Mass Transit Railway) van Hongkong, waar dagelijks zo’n 4,7 miljoen mensen gebruik maken van een of meer metrolijnen. Elke deelnemer moest voor een rit de handen wassen, en vervolgens 30 minuten lang verschillende stangen en grijpbeugels vastpakken. Na afloop werden de handpalmen bemonsterd.

Onderling verschil

Bij eerder onderzoek naar metromicrobenpopulatie lag de focus op de metro zelf. In Boston bijvoorbeeld bleek dat verschillende objecten (zoals metrostangen en bankjes) onderling sterk verschillen qua bacteriesoorten. De Chinese onderzoekers zijn juist geïnteresseerd in de overdracht van ziekteverwekkende microben en ARG’s (antibiotic resistance genes, waarmee bacteriën immuniteit ontwikkelen voor antibiotica) van het metro-interieur op de mens.

De hoeveelheid microbieel DNA dat bij vrijwilligers werd aangetroffen was zo gering (tot 220 keer minder dan bij de metrostangen uit het Boston-onderzoek) en het percentage ziekteverwekkers was zo laag dat de Chinezen concluderen dat een ritje met de MTR ‘relatief veilig’ is. Dit is vermoedelijk te danken aan een antibacteriële coating van de stangen.

Wel neemt het percentage schadelijke microben (vooral Propionibacterium acnes) gedurende de dag toe, terwijl goedaardige microben (het merendeel van de 744 onderzochte soorten) in aantal afnemen. De microbendiversiteit is het grootst in de meest afgelegen metrolijn.

In de ochtendspits zijn er duidelijke verschillen tussen de acht onderzochte metrolijnen. Tegen de avondspits is de metromicrobenpopulatie van Hongkong heel uniform, dankzij alle overstappende forenzen. Ook de ARG’s zijn vooral in de avondspits aanwezig. ’s Nachts, zonder mensen, nemen de onschadelijke microben weer hun ‘ecologische niche’ in, schrijven de auteurs, zodat de volgende ochtend alles weer van voren af aan begint.

    • Gemma Venhuizen