Kritische tv-zender in Hongarije in kamp Orbán, schrapt direct talkshow

Hongarije

Een van de laatste kritische nieuwszenders in Hongarije komt in regeringsgezinde handen. De partij van premier Orbán verstevigt opnieuw zijn greep op de media. Direct begon de zuivering van het station.

Personeel van HirTV voor het hoofdkantoor van de Hongaarse nieuwszender in Boedapest. Foto Reuters

De nieuwe directie die woensdag de controle overnam over HirTV (Nieuws-TV), een van de laatste regeringskritische tv-stations van Hongarije, is meteen begonnen aan de grote schoonmaak.

Diezelfde dag nog werden de boegbeelden van de zender ontslagen of kondigden ze zelf hun vertrek aan. Door de zuivering bij hun station blijft in Hongarije „slechts één vrije tv-zender” meer over, verklaarde een van hen. Dat is het commerciële RTL, eigendom van het Duitse mediaconcern Bertelsmann.

HirTV was tot voor kort in handen van miljardair Lajos Simicska, een voormalig boezemvriend van premier Viktor Orbán, die zich de afgelopen jaren ontpopte tot zijn vijand. Simicska was lange tijd financieel directeur van Orbáns Fidesz-partij.

Zolang het station en andere publicaties uit Simicska’s mediagroep op de hand waren van Fidesz werden ze goed voorzien van lucratieve staatsadvertenties. Het geld droogde op nadat beide mannen in 2015 in een dispuut belandden en Simicska’s media de regering gingen bekritiseren. Na de klinkende verkiezingsoverwinning van Fidesz in april besloot de magnaat al zijn noodlijdende mediabezittingen af te stoten en zich terug te trekken uit het publieke leven.

Redevoering op plek talkshow

De middagherhaling van het belangrijkste praatprogramma op HirTV, geliefd bij oppositiegezinde kijkers, werd woensdag meteen vervangen door een recente redevoering van premier Viktor Orbán.

In de avonduitzending bleek presentatrice Olga Kálmán ingeruild voor een voorgangster, de gasten waren de fractieleider van Fidesz in het parlement en twee commentatoren van andere regeringsgezinde media.

Fractieleider Máté Kocsis verklaarde dat het „gestolen” HirTV nu teruggekeerd was naar de goede zijde. Ottó Gajdics, een van de commentatoren, benadrukte dat de overname een „geheel normale” marktoperatie betrof. Maar de abrupte omschakeling bij HirTV is symbolisch voor de manier waarop andere Hongaarse media in het pro-Fideszkamp belandden.

Hetzelfde scenario voltrok zich bij de publieke omroep en talrijke andere mediabedrijven na overname door zakenlui die aanleunen bij Fidesz.

De eigenaar van de grootste linkse oppositiekrant, Népszabadság, sloot zijn dagblad onaangekondigd in 2016 en verkocht een lange reeks regionale kranten aan een van Orbáns hechte vrienden. De Magyar Nemzet, de belangrijkste krant ter rechterzijde en tot voor kort eveneens in handen van Simicska, sloot meteen na de verkiezingen van april de deuren. Ook Simicska’s radiozender Lánchid ging dicht, het conservatieve opinieblad Héti Válasz verschijnt enkel nog online.

Het signaal van de belangrijkste kritische radiozenders sterft weg enkele tientallen kilometers buiten Boedapest, andere radiostations met nationale reikwijdte zijn op de hand van de regering of draaien alleen muziek.

‘Let op uw kinderen en bouw een hogere muur’

Zo baden Hongaren in een onaflatende stroom pro-Orbánberichtgeving, met de nadruk op angstaanjagende berichten over de migratietoevloed naar Europa, de samenzweringen die erachter zouden zitten en het stugge verzet van Orbán daartegen.

De commerciële media gaan daarbij het verst. Zo vergeleek de rechtse website 888.hu de klimtechniek van de Malinese migrant die in Parijs in mei een baby van een balkon redde, met die van een aap. Het stuk over de man eindigde met de conclusie: ‘let op uw kinderen en bouw een hogere muur’.

Omdat RTL vooral entertainment aanbiedt, wordt kritische journalistiek voortaan voornamelijk een aangelegenheid van webportalen die opinies en onderzoeksjournalistiek publiceren. Maar dat in Hongarije een rechts media-overwicht zou bestaan, noemde Fidesz-fractieleider Kocsis woensdagavond op HirTV „bluf”.

Correctie: HirTV is niet de allerlaatste tv-zender in handen van Fidesz-getrouwen. Ook RTL, dat weliswaar veel amusement uitzendt, is nog onafhankelijk. Dat is aangepast in de kop en de intro.

    • Roeland Termote