Zeven EK’s, twee steden en ruim 4.500 sporters

Europese kampioenschappen In Glasgow en Berlijn worden de komende elf dagen de Europese kampioenschappen gehouden in zeven verschillende sporten.

Ook de EK baanwielrennen worden gehouden in Glasgow. Hier zijn vrouwen van de Poolse wielerploeg aan het trainen in het Sir Chris Hoy Velodrome. Foto ROBERT PERRY/EPA

Op George Square, hartje Glasgow, worden hekken geplaatst, vlaggen gehesen en tenten opgezet. Een fleurig tafereel. Er staat onmiskenbaar iets groots te gebeuren. Wat? De Europese kampioenschappen. Nee, geen gewoon EK van een afzonderlijke sport, maar een gezamenlijk EK van zeven sporten. Een novum, waarvan Glasgow en Berlijn de debuterende gaststeden zijn.

De noeste werkers brengen George Square woensdag in gereedheid voor de officiële opening van het nieuwe multi-evenement, later die dag. Om de hoek, in een statig Victoriaans gebouw, haalt een deel van de 1.500 journalisten zijn accreditatie op en besnuffelt het perscentrum. Buiten het zicht van de bouwers druppelen fragmentarisch de 4.500 sporters de stad binnen. Naar hen gaat de komende elf dagen vooral de aandacht uit. Vanwege die gezamenlijkheid zal bij sporters een olympisch gevoel opwellen, ook al ontbreekt een gemeenschappelijk dorp.

Extra inkomsten

Een EK van zeven sporten – en dan ook nog in twee steden – wie verzint zoiets? Mark Jörg, om precies te zijn. Een Zwitserse voormalige marketing-directeur van de Europese voetbalbond UEFA. Met het concept van de Champions League in zijn achterhoofd veronderstelde hij dat andere sporten bij een bundeling van krachten meer televisie-aandacht kunnen opwekken en extra inkomsten kunnen vergaren.

Jörg werkte zijn idee uit met de Britse sportmarketeer Paul Bristow, die hij nog kende uit zijn UEFA-tijd. Als zij zo’n acht sporten kunnen interesseren zou ook de Europese koepelorganisatie van publieke televisiezenders, de EBU, geïnteresseerd zijn, wist Jörg als voormalig controller Sport van die organisatie vrijwel zeker.

Het vervolg is (bijna) geschiedenis, want de Europese federaties van atletiek, zwemmen, turnen, wielrennen, roeien, triatlon en golf hapten toe. En de EBU garandeerde 3.300 uur zendtijd in 45 landen. The European Championships, zoals het evenement formeel heet, was geboren.

Eén complicatie: European Athletics had zijn EK atletiek twee jaar eerder al toegewezen aan Berlijn. Geen nood, redeneerden Jörg en Bristow, dan werken we met twee steden.

Om de organisatie van de EK’s te koepelen werd de European Championships Management opgericht, dat zich ten doel stelt tussen de olympische jaren voor Zomerspelen een verenigd EK te houden. Met zeven sporten als uitgangspunt, maar dat format is niet in beton gegoten. Volgens een woordvoerder van die organisatie hebben de zeven sporten van ‘Glasgow’ en ‘Berlijn’ zich al geconformeerd aan de tweede editie in 2022 en wordt begin 2019 de stad (of steden) bekendgemaakt. Vanuit de koepelorganisatie wordt verkondigd dat zich ook een Nederlandse kandidaat gemeld heeft. Welke, dat wordt angstvallig geheim gehouden.

Vraagtekens over haalbaarheid

Hoe reëel die kandidatuur is, is vanwege de vaagheid niet te beoordelen. Wel dat die Nederlandse stad diep in de buidel zal moeten tasten, want alleen al in Glasgow bedragen de organisatiekosten 115 miljoen euro. Van overheidswege wordt in Schotland voor 90 procent bijgedragen. Het beschikbare evenementenpotje van tien miljoen euro op het Haagse sportministerie (VWS) steekt daar schril bij af, wat vraagtekens over de haalbaarheid oproept.

Naast de logica van gezamenlijke inkomsten uit tv-rechten en een breder palet aan sponsors, is de frequentie van eens in de vier jaar een tikje vreemd. In de tussenjaren houden de betrokken sporten gewoon hun eigen EK. Een weeffout, die botst met de opzet van een multi-EK? Nee, zegt een woordvoerder van European Championships Management, omdat zij heilig geloven in de impact van het olympische ritme van vier jaar. De praktijk zal leren of die aanname klopt, maar merkwaardig is het wel.

En hoe zit dat met de Europese Spelen van de Europese Olympische Comités (EOC), dat in 2015 in de Azerbajdzjaanse hoofdstad Baku zijn primeur had en in 2019 in Minsk (Wit-Rusland) een vervolg krijgt? Spelen daar geen botsende belangen? Nee, klinkt het in Glasgow, omdat de Europese Spelen vijftien, voornamelijk andere, sporten op het programma hebben en de EK’s van judo, kanovaren, badminton en boksen bundelen.

Voor de sporters brengen de EK’s in Glasgow en Berlijn weinig veranderingen met zich mee. Met een lichte uitzondering voor de turners, die gewend waren aan een EK in het voorjaar en dit jaar voor het eerst het daaropvolgende WK (eind oktober in Doha, red.) niet na een half jaar maar binnen drie maanden zien opdoemen. Dat vergt een aangepaste voorbereiding.

Olympisch kampioene Sanne Wevers deert dat overigens niet, want op Twitter meldt zij uit te zien naar de EK. Een rentree in Glasgow, waar de balkspecialiste in 2015 op de WK met een zilveren medaille de basis legde voor haar sensationele coup in Rio de Janeiro. ‘Fantastisch terug te zijn in deze mooie arena. Ik kijk erg naar de wedstrijd uit’, schrijft de turnster.

Junioren niet welkom

Voor de elite-wielrenners, die pas sinds twee jaar een EK afwerken, wijkt de opzet in die zin af, dat zij de titelstrijd niet meer delen met junioren en beloften tot 23 jaar. De jeugd is niet welkom in Glasgow, waar grote namen het hoogwaardige niveau moeten uitstralen. De verstoten jonge wielrenners hebben hun EK inmiddels in Tsjechië afgewerkt.

Het nut van een EK voor de hoogste categorie wielrenners is kwestieus, omdat het nauwelijks in de internationale kalender past. De wielerbond KNWU had bij de mannen de grootste moeite een representatieve ploeg samen te stellen. Pas na een uitputtende zoektocht werd onder aanvoering van alleskunner Mathieu van der Poel een team geformeerd, waaraan de voor de Tour de France gepasseerde Dylan van Baarle op de valreep werd toegevoegd.

Of de EK eenheid uitstralen met een atletiektoernooi honderden kilometers verder is twijfelachtig. Maar dat houdt Dafne Schippers zeker niet bezig. De sprintster is gebrand op Europese titels in Berlijn. Zij is boos. En niet zo’n beetje ook. Schippers reageerde dinsdag op een persconferentie uiterst getergd op de kritiek die ze de laatste maanden vanuit de pers krijgt. Ze presteert voor haar doen ondermaats en de commentaren daarop bevallen haar matig. „Jullie kunnen me beter de tijd geven in plaats van negatieve shit over mij uit te storten”, beet zij journalisten toe.

    • Henk Stouwdam