Het voortdurende gebrek aan regen laat zich gelden

Juli was een recordmaand met hoge temperaturen en zeer weinig regen. Dat is te merken in de natuur, waar bijvoorbeeld meer branden zijn. En het water dreigt te verzilten.

Foto Vincent Jannink/ANP

Er heerst grote droogte in Noordwest-Europa…

Afwijking in de bodemvochtigheid ten opzichte van normaal (soil moisture anomaly)

In de Benelux, Duitsland en Scandinavië is lange tijd geen regen van betekenis gevallen. De grond is daardoor zeer droog, wat slecht is voor de natuur en de landbouw.

…in Nederland haalt de droogte het recordjaar 1976 in

Neerslagtekort is het saldo van neerslag en verdamping

Het neerslagtekort in Nederland loopt op. Het is nu droger dan op dezelfde datum in het vorige recordjaar, 1976. Toen bleef het tekort oplopen tot eind augustus.

In juli viel extreem weinig regen…


Nog nooit sinds de eerste meting in 1906 viel er zo weinig regen als afgelopen juli. Het is minder dan de helft van het vorige recordjaar. Juli 1976 staat niet in de top-10, want toen was de tweede helft van de maand nat.

…en was het bovendien heel warm


Het was niet alleen droog, maar ook warm. Op één dag na was het deze juli elke dag warmer dan het gemiddelde van de afgelopen eeuw.

Warme periodes komen nu vaker voor


Lange warme periodes komen steeds vaker voor. Dat de maximumtemperatuur vier weken achtereen boven de 20 graden uitkomt, was altijd uitzonderlijk. In de 20ste eeuw duurde het gemiddeld een kleine zeven jaar voor het zo lang zo warm was. Maar sindsdien gebeurt het bijna om het jaar.

Minder water in de Rijn…


Door de droogte in Zwitserland en Duitsland stroomt er minder water vanuit zijrivieren naar de Rijn. Dat is in Nederland ook te merken. Er stroomt nu minder dan 1.000 kubieke meter water per seconde het land binnen bij Lobith.

…waardoor verzilting optreedt


Doordat minder zoetwater binnenkomt via de rivieren, kan de invloed van de zee toenemen. Dat is te zien bij Krimpen aan den IJssel, waar de Hollandsche IJssel uitmondt in de Nieuwe Maas. Die rivier staat in rechtstreekse verbinding met de Noordzee. Het zoutgehalte hier neemt toe, vooral bij vloed, wanneer zeewater de rivier opstroomt. Als er meer zoetwater in de Rijn zit, treedt deze verzilting op deze plek niet op.
Een groot deel van West-Nederland is voor de zoetwatervoorziening afhankelijk van een inlaatpunt bij Gouda, aan de Hollandsche IJssel. Als hier verzilting optreedt, wordt er water in het gebied toegelaten via de Lek en het Amsterdam-Rijnkanaal. Dat zijn de zogeheten Kleinschalige Water Aanvoervoorzieningen (KWA).

…en door de droogte zijn er meer natuurbranden


De brandweer moet heel vaak uitrukken om branden in natuurgebieden en bosschages te blussen. De website alarmeringen.nl telde in juli zes keer zoveel uitrukken als in juli 2017. Voorlopig is de droogte nog niet voorbij.

Bronnen: European Drought Observatory, KNMI, Rijkswaterstaat, Alarmeringen.nl

    • Arlen Poort
    • Erik van Gameren
    • Ank Swinkels
    • Roos Liefting
    • Dylan Metselaar
    • Dirma Janse