Facebook en Instagram krijgen een timer

Het lijkt tegenstrijdig, maar Facebook en Instagram gaan je waarschuwen wanneer je ‘te lang’ op hun app zit.

Deze 3D-illustratie is geen weergave van de Facebook-timer.

Facebook en Instragram krijgen binnenkort een nieuwe functie: inzicht in hoeveel tijd je, al dan niet gedachteloos, op de platformen scrolt. Ook komt er een timer. Je kunt daarmee zelf instellen hoe lang je maximaal op het platform wil blijven, en krijgt een melding als je die duur bereikt hebt. Dat maakt moederbedrijf Facebook woensdag bekend.

In hun aankondiging licht Facebook het besluit toe:

“We willen dat de tijd die mensen op Facebook en Instagram spenderen bewust, positief en inspirerend is. We hopen dat deze hulpmiddelen meer controle geven over de tijd die gebruikers op onze platforms besteden en ook gesprekken stimuleren tussen ouders en tieners over online gewoonten.”

De nieuwe timer past in de bredere inzet van grote techbedrijven om klachten over smartphoneverslaving aan te pakken. Eerder dit jaar kwam Google ook al met de “digital wellness“-functie, dat dezelfde functionaliteit biedt als de Facebook-timer en ook inzicht biedt in het algehele telefoongebruik. Apple kondigde niet lang daarna eenzelfde nieuwe functie aan: ScreenTime.

Lees ook het interview met schrijver en tech-pessimist Andrew Keen: ‘Het verdienmodel van Facebook zal leiden tot oorlog’

Het besluit lijkt haaks te staan op het belang van Facebook; hun verdienmodel hangt samen met de tijd die gebruikers op het platform doorbrengen. Wat de invloed van minder Facebook-gebruik op de advertentie-verkoop en -inkomsten (de grootste inkomstenbron van Facebook) zal zijn, is nog niet te zeggen. “Het is nog te vroeg om te spreken over hoe deze producten zullen worden gebruikt en welke mogelijke impact dit heeft op advertenties en de tijd die wordt besteed op onze platforms”, zegt het bedrijf in een antwoord aan NRC.

The Good vs. The Bad

Facebook erkende in december al publiekelijk dat er slechte kanten aan sociale media zitten. “The bad“, schreven ze, is passief consumeren, waardoor de gebruiker zich slecht gaat voelen. “The good” - de voordelen, daarentegen, zijn volgens het sociale netwerk de momenten dat mensen actief de interactie aangaan met elkaar. En nu zet Facebook dus een eerste stap om gebruikers zelf de mogelijkheid te geven de invloed van “het slechte” te verkleinen.

Binnenkort kun je met behulp van de nieuwe timer een melding krijgen wanneer je aan je zelfbedachte scroll-grens zit. De Instagram-tijdlijn stopt sinds begin vorige maand ook wanneer je alle berichten van de afgelopen 48 uur hebt gezien. Dit maakt een gebruiker bewust van het eigen gebruik. Maar deze melding kan een gebruiker wel zelf weer wegklikken. Hoe effectief het gaat zijn valt dus nog te bezien. Toch zou een objectieve melding kunnen werken omdat mensen zelf vaak onderschatten hoe lang ze hun apparaten gebruiken.

Onderzoeker en publicist Vivek Wahdwa waarschuwt voor de keerzijdes van technologie: ‘Facebook is te vergelijken met drugsdealers’

De update wordt vanaf vandaag ingevoerd, maar het kan volgens Facebook nog een paar weken duren voor het bij alle gebruikers beschikbaar is. In eerste instantie gaat het om een nieuwe functionaliteit op de apps van de twee bedrijven, of het ook geldt voor gebruik van de sites in de browser kan de woordvoerder op dit moment nog niet zeggen.

Opruimen na privacyschandaal

Naast de timer kondigde het platform dinsdag ook aan dat veel apps die Facebook als inlog gebruiken opnieuw herzien gaan worden. Dit is de functionaliteit waarvan onder andere Cambridge Analytica gebruikmaakte, en waarmee het databedrijf de gegevens van 50 miljoen gebruikers in handen kreeg. Die gegevens werden vervolgens doorverkocht en gebruikt om Facebookgebruikers berichten te laten zien die van invloed waren op de Amerikaanse presidentsverkiezingen en de Brexit-campagne.

Dit privacyschandaal leidde afgelopen maart tot excuses van Facebook-oprichter Mark Zuckerberg. In mei zei Zuckerberg in een speech dat het bedrijf nog jaren bezig zal zijn Facebooks privacytekortkomingen onder controle te krijgen.

    • Simone Peek