Britse vrijmetselarij: vrouwen niet welkom, transgenders wel

De vrijmetselarij was oorspronkelijk alleen toegankelijk voor mannen. Tegenwoordig bestaan er ook enkele gemengde loges en afdelingen voor alleen vrouwen.

De ceremoniële ruimte van vrijmetselaars in Amsterdam. Foto Robin Utrecht/ANP

Ze noemen elkaar ‘broeder’ en vrouwen werden jarenlang geweerd. De vrijmetselarij staat bekend als een mannenwereld. Maar in het Verenigd Koninkrijk komt daar nu verandering in. De Britse afdeling (‘loge’) van de vrijmetselarij biedt ruimte aan transgenders.

Leden van de zogenoemde United Lodge of England (UGLE) met een mannelijk geboortegeslacht die voortaan als vrouw door het leven gaan, blijven welkom bij de oudste vrijmetselarij-afdeling ter wereld. Ook mogen mannen die bij de geboorte als vrouw zijn aangemerkt zich vanaf nu aanmelden bij de UGLE. Dit staat in de vernieuwde genderrichtlijnen van de afdeling.

De UGLE vindt dat het “een geschikt moment” is om de nieuwe richtlijnen uit te brengen. Volgens woordvoerder Mike Baker is er geen verzoek gedaan voor de beleidswijziging. Hij meent dat het “aannemelijk is dat er in de toekomst vragen gesteld zullen worden over het onderwerp van geslachtsverandering in combinatie met lidmaatschap bij de UGLE”.

Lees ook: De vrijmetselarij is niet zo spannend als Dan Brown wil

Vrouwen die als vrouw zijn geboren en geen intentie hebben ooit een man te worden, zullen nooit welkom zijn bij de UGLE, benadrukt Baker. Zij kunnen zich wel aanmelden bij de een van de vrouwenloges. Opvallend detail is dat de dames die hiervan lid zijn, elkaar ook aanspreken met “broeder”.

‘Denken zonder dogma’s’

De vrijmetselarij is een genootschap met zogenoemde loges in tientallen landen wereldwijd. Alleen Nederland telt al meer dan 150 loges. Het broederschap was oorspronkelijk alleen toegankelijk voor mannen, maar tegenwoordig bestaan er ook enkele gemengde en exclusief vrouwelijke loges. Vrijmetselaars streven het “vrije denken” na, zonder dogma’s. De broeders staan bekend om hun geheimzinnige rituelen en symbolen.

Lees ook: Waarom loopt de vrijmetselarij leeg?

De UGLE heeft een lijst met richtlijnen opgesteld om hun leden “de benodigde begeleiding” te bieden. Hierin staat per situatie beschreven hoe een broeder dient te reageren. Zo moeten afdelingen broeders hun gang laten gaan als zij “vrouwelijke alternatieven op de kledingvoorschriften” wensen te dragen, zoals een rok.

De beleidswijziging geldt in principe alleen voor de Britse vrijmetselarij-loge. Een medewerker van de Nederlandse Orde van Vrijmetselaren zegt dat ze het “hoofdbestuur nog niet heeft gehoord” over een mogelijke koerswijziging op het gebied van gender. “Iedere loge is vrij om regels in te stellen. Wij hoeven niet te doen wat de UGLE doet.”

    • Floor Bouma