Nog geen ‘tijdperk van downloadbare wapens’, voorlopig gaat veiligheid voor

Wapenbezit

Het leek er even op dat blauwdrukken voor 3D-vuurwapens online mochten. Op het laatste moment werd dat toch verboden.

NRC Studio

Het leek gelukt: de Amerikaanse activist Cody Wilson mocht zijn blauwdrukken voor 3D-vuurwapens online zetten. Tótdat een federale rechter op het allerlaatste moment anders besloot.

De catalogus van ‘printbare’ vuurwapens zou woensdag online komen op de website van Wilsons organisatie Defense Distributed. Rechter Robert Lasnik in Seattle besloot dinsdagavond echter dat het plan van Wilson een te groot gevaar vormt voor de openbare veiligheid. Hij deed die uitspraak in een zaak die maandag was aangespannen door acht staten tegen de Amerikaanse overheid, die de publicatie had toegestaan.

„Er zijn 3D-printers in openbare colleges en openbare plekken, en er is een waarschijnlijkheid van potentiële onherstelbare schade wegens de manier waarop deze vuurwapens kunnen worden gemaakt”, aldus Lasnik. Voorlopig mogen er volgens hem „geen instructies op internet worden geplaatst voor de productie van 3D-wapens”.

De publicatie van de blauwdrukken is met zijn uitspraak op landelijk niveau verboden. De toegang is ook internationaal geblokkeerd, want de hele database met modellen moet offline blijven. Op 10 augustus staat een nieuwe zitting in de zaak gepland.

De technologie voor 3D-printen bestaat al jaren. Sinds 2013 wordt in de Verenigde Staten een debat gevoerd over de vraag of de ‘blauwdrukken’ voor wapens voor zulke printers mogen worden gepubliceerd.

Cody Wilson was de eerste die dat deed: hij maakte het model van zijn plastic Liberator-vuurwapen online beschikbaar. Volgens Wilson moeten burgers vrije toegang krijgen tot zowel wapens als de technologie voor de productie daarvan. Hij noemt zichzelf data-anarchist en libertariër, en is fel gekant tegen controle op wapenbezit. Enkele dagen nadat hij de blauwdrukken voor de Liberator had gepost, moest hij die op last van het Ministerie van Buitenlandse Zaken verwijderen. Volgens de regering van Obama schond Wilson exportwetten voor vuurwapens.

Bekijk ook deze explainer over het 3D-printen van vuurwapens. Tekst gaat verder onder de video.

Gunstige schikking

Vijf jaar lang procedeerde Wilson tegen dat verbod. Met zijn organisatie Defense Distributed bereikte hij in juni van dit jaar een schikking met de overheid, die bijzonder gunstig voor hem uitpakte. Afgesproken werd dat Defense Distributed de blauwdrukken en handleidingen online mocht publiceren, „voor het gehele publiek” en „in iedere vorm” toegankelijk. Een overwinning voor zowel wapenbezit als de vrijheid van meningsuiting en informatieoverdracht, vindt Wilson. In de tussentijd verzamelde hij de modellen van veel meer andere wapens.

De schikking riep brede publieke weerstand op in de VS. Critici beklaagden zich erover dat de overheid geen uitleg gaf voor de onverwachte draai in de al lang lopende zaak.

Met de blauwdrukken kunnen consumenten thuis vuurwapens produceren – met name van plastic – zonder eerst een screening voor een vergunning te hebben doorstaan. Critici vrezen dat daarmee veel ongeregistreerde en moeilijk te detecteren wapens in handen komen van mensen die via de legale route nooit een vuurwapen zouden mogen hebben, zoals criminelen en terroristen.

Onverwachte steun van Trump

De anti-wapenactivisten kregen dinsdag onverwacht steun van president Donald Trump, die op Twitter schreef de terbeschikkingstelling van 3D-vuurwapens aan het publiek „niet erg logisch” te vinden. Hij zou de kwestie oppakken met de NRA, de lobbygroep voor vuurwapenbezitters. Eerder al hadden analisten erop gewezen dat die groep zich wat 3D-wapens betreft in een spagaat bevindt: de 3D-wapens maken wapenbezit makkelijker, maar tegelijkertijd zou de wapenindustrie mogelijk aan inkomsten verliezen als een doe-het-zelf-trend ontstaat. In een algemene verklaring liet de NRA dinsdagavond weten tegen ondetecteerbare vuurwapens te zijn.

De Amerikaanse Undetectable Firearms Act verbiedt de productie, verkoop of aanschaf van vuurwapens die niet door de metaaldetector kunnen worden opgespoord. Het Liberator-model van Wilson wordt geprint van plastic, maar bevat wél een metalen slagpin (niet te printen, wel zonder serienummer te koop) – en daarmee voldoet het alsnog aan die specifieke wet.

En zo laaide, tot enkele uren voor het online gaan van de nieuwe legale database, het debat in alle hevigheid op. Acht verschillende staten, waaronder New Jersey en New York, spanden maandag een rechtszaak aan om de publicatie te blokkeren. Rechter Lansik stelde hen in de nacht van dinsdag op woensdag in het gelijk. Die landelijke uitspraak vanuit Seattle volgde nadat rechters in New Jersey en Pennsylvania al hadden besloten dat de website van Defense Distributed gebruikers van die staten moest blokkeren.

„Op bevel van een federale rechter in het westelijk district van Washington, gaat de website op zwart”, liet Wilson na Lansiks besluit weten via Twitter. Op de website van zijn organisatie toonde Wilson zich strijdbaar na het besluit van de rechter. Op de plek waar bezoekers eigenlijk de catalogus van Defense Distributed hadden moeten kunnen bekijken, staat nu in grote letters: „Sluit je bij ons aan om de censuur op te heffen.”

Bij de volgende zitting zal het over die censuur gaan. Volgens rechter Lansik, die last minute optrad, spelen in de zaak ‘serieuze kwesties’ van vrijheid van meningsuiting mee. Die moeten zorgvuldig bekeken worden, stond in zijn verklaring. Maar tot die tijd gaat het ‘tijdperk van de downloadbare wapens’, zoals Wilson die graag ziet, nog niet in.

    • Lisa Dupuy