Stiekem in de laadbak naar Engeland

Inklimmers

Steeds meer migranten proberen mee te liften met een vrachtwagen naar Engeland. Dat lukt nu het best op parkeerplaatsen.

Verstekelingen in een vrachtwagen met mango’s, augustus 2017. Foto Fotopersburo Bert Jansen

Zodra het begint te schemeren op de parkeerplaats langs de A16 komen ze tevoorschijn, vertelt politieagent Harry Elling. Donkere gestaltes die tussen de vrachtwagens door schuifelen. Elling rijdt zijn dienstauto langzaam langs de trucks achter het pompstation en tuurt naar de achterkleppen. Ruim een week geleden trof de politie acht Albanezen aan in de container van een pauzerende chauffeur, zegt Elling. Ze kwamen binnen via het dak van de trailer. Soms verstoppen verstekelingen zich tussen de wielen, zegt Elling. „Ze nemen enorme risico’s.”

‘Inklimmers’, noemt de politie ze. Migranten die naar Engeland willen voor een beter leven en stiekem meeliften met een vrachtwagen. Ze forceren het slot van de achterklep en glippen ongezien de vrachtwagen in. Aanvankelijk probeerden ze via veerboten in Hoek van Holland en Vlaardingen Engeland te bereiken, maar doordat daar de controles zijn aangescherpt, wijken ze nu uit naar parkeerplaatsen langs de snelweg. De hotspots zijn: de A12 bij Bodegraven, de A15 bij Geldermalsen, en de A16 en A17 bij Moerdijk. Branchevereniging Transport en Logistiek Nederland (TLN), 5.000 leden, waarschuwde eerder al: „Inklimmers trekken landinwaarts.”

De politie pakte in 2015 500 verstekelingen op en in 2016 meer dan het dubbele: 1.280. De jaarcijfers van 2017 en de halfjaarcijfers van 2018 zijn nog niet gepubliceerd. Maar de stijging zet door, zeggen medewerkers van de politie. Ze spreken van een „behoorlijk forse toename”, vooral op grote openbare parkeerplaatsen langs snelwegen. Een politiewoordvoerder wil cijfers niet delen en vragen niet beantwoorden.

De meeste verstekelingen zijn vooral tieners en twintigers uit Albanië. Albanezen mogen drie maanden reizen in Europa, maar hebben voor verblijf in Engeland een speciaal visum nodig dat alleen zakenmensen en studenten krijgen. Ze proberen op de illegale manier in Engeland te komen, waar zwart werk vrij makkelijk te vinden is. Verstekelingen die gepakt worden, belanden in vreemdelingendetentie en worden uitgezet naar Albanië.

Achter de benzinepomp

In Moerdijk zijn drie plekken om in een vrachtwagen te klauteren: op de parkeerplaats achter restaurant De Gouden Leeuw (een baliemedewerker: „De achterdeuren staan regelmatig open”), op het parkeerterrein van restaurant Kanters (een bezoeker van het restaurant: „Het staat hier ’s nachts vol vrachtwagens”) en achter de benzinepomp (cassière Anita van der Meer: „Er hangen hier ’s avonds Albanezen rond”).

Lees ook: Hoe de politie in Hoek van Holland jacht maakt op Albaneze ‘inklimmers’

In het Belgische Westkerke, iets voorbij Brugge, werd een parkeerplaats voor een aantal jaren gesloten, omdat inklimmers voor overlast zorgden. En ook op andere parkeerplaatsen langs de E40 werden chauffeurs bedreigd. Een vrachtwagenchauffeur werd op een parking vlakbij Antwerpen neergestoken.

De overheid investeerde miljoenen in politiesurveillance met hond, camera-bewaking en hekken om de situatie veiliger te maken. Staat Nederland hetzelfde te wachten?

Hélène Minderman van TLN: „Mijn telefoon staat nog niet roodgloeiend, maar het is zorgwekkend. Als je dit niet aanpakt, krijg je honderden inklimmers hier.” Chauffeurs en hun werkgever, zegt Minderman, krijgen een fikse boete als in Engeland verstekelingen in de achterbak worden aangetroffen: 2.000 pond per persoon.

De gemeente Moerdijk is de inklimmers inmiddels zat. Een week geleden heeft de politie erover vergaderd, mailt wijkagent Johan Damen. Ruim twee weken geleden nam de gemeente extra maatregelen om het aantal verstekelingen terug te dringen. Op de parkeerplaatsen wordt vaker gesurveilleerd door politie en buitengewoon opsporingsambtenaren. Chauffeurs worden erop gewezen hun truck niet naast bosranden of bosjes te parkeren, te letten op beschadigingen aan de achterklep en tussen de assen van de vrachtwagen te kijken. Ook zijn er verkeersborden die waarschuwen voor inklimmers.

Platgetrapt riet

Soms komen ze uit de bosjes kruipen, vertelt caissière Anita van der Meer van het tankstation. Ze wijst naar de bosschages achter de benzinepomp. Daar is het riet platgetrapt en liggen uitwerpselen, tissues, lege sigarettendoosjes en sandwichverpakkingen. Een verfrommelde NS-boete voor zwartrijden staat op het conto van een Albanees uit Tirana. Agent Elling: „Soms zetten ze hier een tentje op.”

Henk Kuipers (60), politieagent van beroep, ziet regelmatig migranten langs zijn huis lopen. Hij woont aan de rand van Moerdijk. Die jongens zijn op zoek naar een beter leven, zegt Kuipers, en dat begrijpt hij wel. „Wat zou jij doen als je in een arm land zou wonen?”

Op een parkeerplaatsje achter restaurant Kanters veegt Albanees Ardi (39, zijn achternaam wil hij niet geven) de slaap uit zijn ogen. Op de achterbank van zijn zwarte Volkswagen zitten drie jonge jongens, een van hen is zijn zoon, zegt hij. Ardi spreekt Engels met een Brits accent. Zijn verhaal is vaag. Hij woonde acht jaar in Engeland en werkte daar als automonteur: „Er zijn twee landen waar je makkelijk zonder opleiding aan de slag kunt als bijvoorbeeld monteur: Engeland en Turkije.” Maar dit groepje wil niet naar Engeland, zegt Ardi, maar naar Amsterdam – vakantie vieren.

Lees ook: Het verhaal van twee uitgezette Albanezen.

Taulant Besnik, gespierd, Zorro-snorretje, uit Tirana (23) en zijn twee vrienden willen wél naar Engeland, bekennen ze. „In Albanië verdien je niks”, zegt Besnik, die als kapper wil werken.

Inklimmen is vooral een kwestie van de lange adem: in de bosjes zitten, opletten en uitproberen. Als Besnik deze vrijdag geen succes heeft, gaat hij terug naar Brussel waar hij het afgelopen jaar woonde. „Het is moeilijk. Er is veel politie.”

Agent Harry Elling is klaar met zijn ronde achter het benzinestation. Hij hoopt dat het surveilleren aanknopingspunten biedt voor onderzoek naar de „mannen” die, volgens hem, verdienen aan „deze praktijken”. De jongens klimmen zelfstandig in de vrachtwagen, zegt Elling, maar worden soms van buitenaf geholpen. Een paar keer stuitte de politie op mannen die inklimmers op parkeerplaatsen dumpten. Hoe verstekelingen weten in welke truck ze moeten klimmen? „Daar helpt de smokkelaar bij”, zegt Elling. Maar probeer dat maar eens hard te krijgen.

De verklaringen die verstekelingen afleggen bij hun aanhouding zijn vaak vaag, zegt Elling. „Ze hebben er totaal geen belang bij om de waarheid te vertellen.”

    • Martin Kuiper