Blauwdruk voor wapens 3D printen mag weer online

Schikking in de VS

Anti-wapenactivisten verbijsterd dat printen van wapens vanaf woensdag eenvoudig wordt.

Het was 2013 toen de bedenker van het eerste 3D-geprinte handvuurwapen een filmpje online zette. Daarin presenteerde Cody Wilson, destijds rechtenstudent in de Amerikaanse stad Austin (Texas), de Liberator. Hij richtte het blokkerige witte model van plastic en haalde de trekker over. Een echte kogel doorboorde het doelwit.

Wilson noemt zichzelf een ‘crypto-anarchist’ met libertaire overtuigingen, die niet alleen pleit voor vrij wapenbezit, maar ook voor de vrije distributie van informatie. Het ontwerp van zijn wapen plaatste hij daarom online, zodat geïnteresseerden de code konden downloaden. In een paar dagen tijd werd dat ruim honderdduizend keer gedaan, totdat de Amerikaanse federale overheid Wilson sommeerde de blauwdruk te verwijderen.

Gevaar voor nationale veiligheid

Volgens het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken schond Wilson de wet voor internationale wapenexporten, die bepaalt dat voor distributie een vergunning nodig is. Het departement noemde de 3D-geprinte wapens een gevaar voor de nationale veiligheid.

Wilson gaf gehoor aan de sommatie, maar spande wel een rechtszaak aan met Defense Distributed, de non-profitorganisatie die hij oprichtte om de blauwdrukken voor iedereen beschikbaar te stellen. Volgens hem kwam niet alleen het recht op wapenbezit, maar ook het recht op vrije meningsuiting in het gedrang.

In juni trof het ministerie een schikking, na vijf jaar procederen, die bijzonder gunstig uitpakte voor Wilson. Afgesproken werd dat Defense Distributed de blauwdrukken en handleidingen online mag publiceren, „voor het gehele publiek” en „in iedere vorm”. Het ministerie zou bovendien Wilsons juridische kosten betalen. Critici beklaagden zich erover dat het ministerie geen duidelijke uitleg gaf voor zijn plotselinge draai in de zaak.

Wie een 3D-printer heeft, kan zelf een plastic pistool maken dat niet zichtbaar is bij controles. Hoewel: het lukte NRC in 2013 nog niet.

„Het tijdperk van downloadbare wapens is officieel aangebroken”, zo meldt Defense Distributed nu in grote zwarte letters op de website. In de tussenliggende jaren heeft Wilsons organisatie blauwdrukken voor verschillende vuurwapens verzameld. Zo komt woensdag niet alleen de Liberator (weer) online, maar ook andere modellen. Die ontwerpen waren al te vinden op het internet en de zwarte markt. Maar het is Wilsons ambitie om een legale database op te bouwen. Defense Distributed verkoopt ook de benodigde 3D-printers.

„We nodigen gebruikers, professionals en liefhebbers uit om deze technische informatie voor handwapens te downloaden en daar zelf informatie aan toe te voegen”, zo beschrijft Defense Distributed de eigen missie. De blauwdrukken-database is „de enige site van deze categorie die door de Amerikaanse overheid is geautoriseerd”.

Maar geautoriseerd of niet, felle tegenstanders wijzen erop dat met de 3D-blauwdrukken mensen zonder vergunning gemakkelijk aan een vuurwapen kunnen komen. De wapens kunnen immers thuis worden gemaakt van plastic. Gebruikers hebben zo toegang tot ongeregistreerde wapens, zonder serienummers. Dergelijke niet te traceren doe-het-zelf-wapens – ook wel ghost guns genoemd – zijn geliefd bij criminelen. Handhaving van wapenwetgeving en de opsporing van wapens wordt zo wel erg lastig.

Bekijk ook de explainer over het 3D-printen van vuurwapens. Tekst gaat verder onder de video.

Metalen slagpin

In het Liberator-model zitten wel een metalen slagpin (niet te printen, wel zonder serienummer te koop) en een uitwendig metalen component. Daarmee voldoet Wilsons eerste geprinte vuurwapen aan de Amerikaanse Undetectable Firearms Act, die de productie, verkoop of aanschaf van vuurwapens verbiedt die niet door de metaaldetector kunnen worden opgespoord.

De schikking van Wilsons rechtszaak heeft tot grote verontwaardiging geleid in de VS. Het land staat „op het punt om een heel stuk minder veilig te worden”, zo zei de Democratische senator Chuck Schumer nadat de schikking bekend was gemaakt.

Activisten tegen wapenbezit toonden zich verbaasd omdat de federale overheid eerder kleine overwinningen had geboekt tegen Defense Distributed. Sommige tegenstanders vinden de timing van het besluit verdacht. Zo schreef een aanhanger van actiegroep Moms Demand Action: „Aan de export- en wapenwetten is in de tussentijd niets substanstantieels veranderd, aan het 3D-ontwerp ook niet. Het enige dat anders is: de regering. De regering-Obama verbood de wapens, maar van Trumps ministerie mogen ze ineens weer. Waar zou dat door komen?”

Maar president Trump liet dinsdag een ander geluid horen. „Ik onderzoek de plastic 3D-wapens die aan het publiek kunnen worden verkocht. Heb al met de NRA gesproken, lijkt niet logisch!”, twitterde hij, verwijzend naar de belangenorganisatie voor wapenbezitters.

Het juridische gevecht over de 3D-geprinte wapens gaat nu een nieuwe fase in: in acht verschillende staten, waaronder New York en New Jersey, hebben procureurs-generaal een rechtszaak aangespannen tegen de federale overheid. Afgelopen zondag werd al bepaald dat de staat Pennsylvania inwoners ervan mag weerhouden om de blauwdrukken te downloaden. Defense Distributed moet bezoekers uit deze staat blokkeren.

    • Lisa Dupuy