Opinie

    • Petra de Koning

Wijffels en het CDA zijn uit elkaar gegroeid

Herman Wijffels weet natuurlijk niet zeker of het waar is. Maar wat hij hoorde, van een politieke partij die nu samen met zijn eigen CDA in het kabinet-Rutte III zit, is dit: CDA-leider Sybrand Buma was aan de onderhandelingstafel ineens „veel soepeler” geworden over maatregelen om het milieu te sparen na scherpe uitspraken van Wijffels in het AD. De oud-topman van de Rabobank, oud-voorzitter van de SER, informateur van het kabinet-Balkenende IV en vooraanstaand CDA’er had in die krant gezegd dat Buma helemaal geen aandacht had voor duurzaamheid en er, net als Donald Trump, niks van afwist.

Dat was in mei vorig jaar, GroenLinks praatte nog mee over een kabinet en publiekelijk gaf Buma geen krimp. Aan de onderhandelingstafel hadden anderen de indruk dat Buma boos was op Wijffels. En dat dat zo was, weet Wijffels weer wél zeker. Hij was, zegt hij, gebeld door partijvoorzitter Ruth Peetoom – ook boos – en door anderen uit het CDA-bestuur. „Of het nodig was dat ik al die dingen zei. Mijn antwoord: ja.”

Dat klonk stoerder dan Herman Wijffels zich voelde. Zijn verhaal, zegt hij nu, was harder overgekomen dan hij het had bedoeld. „Ik had wat ongemak, ik ben toch een man van het overleg.” Dit werd gezien als een aanval.

Maar als hij er invloed mee had, vindt hij het goed. „Ik ben content met de stappen die zijn gezet.” Al was het CDA volgens hem „eerder volgend dan leidend”, er kwam een regeerakkoord dat hij wat betreft duurzaamheid heel behoorlijk vond, een klimaatwet, een klimaatakkoord. „So far, so good.”

Wijffels is ook blij met ministers als Hugo de Jonge, Wopke Hoekstra, Ferdinand Grapperhaus – uitgekozen door Buma. Het is „positief”, vindt hij, dat Buma zelf fractievoorzitter is gebleven. Hij vindt ook dat de CDA-leider zijn partij door een moeilijke periode heen heeft „geloodst” en „teruggebracht in een bestuurlijke rol”.

Daarmee houden de aardige woorden voor Buma als politiek leider wel zo’n beetje op. „Waar ik nog steeds kritisch over ben: dat de partij te veel is meegegaan in het populistische discours. En ja, daar is Buma de verpersoonlijking van. Ik zie ook nog steeds een gebrek aan echte ideeën om het land klaar te maken voor de eenentwintigste eeuw.”

Volgens Wijffels, tot 2016 hoogleraar ‘duurzaamheid en maatschappelijke verandering’, zijn veel strengere milieumaatregelen nodig en moet er dringend meer aandacht komen voor technologische ontwikkelingen en de arbeidsmarkt. En nee, zulke ideeën verwacht hij niet van Buma.

Maar al had zijn interview vorig jaar misschien effect, Wijffels denkt ook weer niet dat het CDA zijn mening nog erg belangrijk vindt. „We zijn van elkaar weggegroeid. Ik ben radicaler geworden en de partij is opgeschoven naar het vertegenwoordigen van mensen in dit land die angstig zijn.”

Petra de Koning (p.dekoning@nrc.nl; @pdekoning) schrijft in de zomer een wisselcolumn met Jannetje Koelewijn.
    • Petra de Koning