Ruim 4 miljoen Indiërs dreigen staatsburgerschap kwijt te raken

Etnische Bengalen vallen buiten de boot bij het opstellen van een nieuw bevolkingsregister in de deelstaat Assam.

Ongeregeldheden bij een demonstratie vorige week in Assam. Foto Biju Boro/AFP

Meer dan vier miljoen inwoners van de Indiase deelstaat Assam dreigen hun staatsburgerschap kwijt te raken. Zij staan niet in een maandag gepubliceerde voorlopige versie van een nieuw bevolkingsregister, melden de BBC en persbureau Reuters.

Gevreesd wordt voor een campagne van de Indiase overheid tegen etnische minderheden in de regio. De meeste niet-opgenomen inwoners uit de regio zijn van Bengaalse origine. Als zijn hun staatsburgerschap kwijtraken, worden ze statenloos. Dan kunnen ze niet meer stemmen, verliezen ze hun bezittingen en hebben ze geen toegang meer tot zorg.

Lees ook: Spelen met vuur in Assam

In Assam wonen miljoenen etnische Bengalen. In de jaren zeventig kwamen uit het naburige Bangladesh veel vluchtelingen naar de deelstaat, die in het uiterste noordoosten van India ligt. Veel etnische Assamezen – overwegend hindoes – staan kritisch tegenover de – vooral islamitische – Bengaalse minderheid. De Bengalen zouden onder meer banen inpikken.

Oud bevolkingsregister

Volgens de regering zijn veel Bengalen bovendien illegaal het land binnengekomen. Om dat aan te pakken, heeft New Delhi een herziening in gang gezet van een oud bevolkingsregister. Dat werd in 1951 opgesteld, en is sindsdien niet meer vernieuwd.

De regels voor de hernieuwing zijn simpel. Mensen die al op de originele lijst staan en hun nakomelingen worden aangemerkt als Indiase staatsburgers. En wie kan aantonen dat hij vóór 24 maart 1971 in Assam is komen wonen, is ook zeker van zijn of haar Indiase paspoort.

In die bewijslast schuilt echter het probleem voor veel Bengaalse inwoners van Assam. Als ze al papieren hebben, voldoen die dikwijls niet aan de vereisten. Zo kan het dus dat op het maandag gepubliceerde conceptregister de namen van 4.007.707 mensen ontbreken. In totaal wonen er in Assam bijna 32 miljoen mensen.

Het is precies de bedoeling van de overheid om de Bengalen met behulp van het nieuwe bevolkingsregister te verdrijven, zegt activist Nazrul Ali Ahmed tegen de BBC. “Dit is gewoon een samenzwering om wandaden te begaan. Ze dreigen openlijk om de moslims eruit te gooien. Wat met de Rohingya in Myanmar is gebeurd, kan hier ook met ons gebeuren.”

‘Geen onderscheid’

Volgens de overheid is daar niets van waar. De ambtenaar die verantwoordelijk is voor het register, deed volgens de BBC een verklaring uitgaan waarin hij benadrukte dat er geen onderscheid wordt gemaakt op basis van geloof of taal. Volgens de minister van Justitie van Assam is er sprake van een eerlijke procedure. “Iedereen krijgt een kans om zijn staatsburgerschap aan te tonen. Maar wie daar niet in slaagt, krijgt met het gerechtssysteem te maken”, zei hij tegen de Britse omroep.

Voorlopig worden er volgens de overheid nog geen mensen uitgezet. De regering heeft onlangs echter wel toestemming gegeven voor het bouwen van kampen voor mensen die hun Indiase nationaliteit hebben verloren. Inwoners die buiten de lijst vallen, kunnen in beroep gaan. Al die bezwaarprocedures kunnen bij elkaar nog jaren gaan duren.

    • Vincent Sondermeijer