Paus ontneemt kardinaal titel

Seksueel misbruik Paus Franciscus kreeg vaak het verwijt aarzelend op te treden bij misbruikzaken. Maar wat hij nu heeft gedaan, gebeurt haast nooit.

Archiefbeeld van paus Franciscus Gregorio Borgia/AP

In een zeldzaam harde reactie op een vermoeden van seksueel misbruik heeft paus Franciscus zaterdag de Amerikaanse kardinaal Theodore McCarrick (88) in feite zijn kardinaalstitel ontnomen.

Na beschuldigingen dat McCarrick jongens en volwassen seminaristen heeft misbruikt, heeft de paus hem „geschorst uit ieder openbaar ambt, met de verplichting om te verblijven in een huis dat nog moet worden aangewezen, voor een leven van gebed en boetedoening” totdat de beschuldigingen door een kerkelijke rechtbank zijn onderzocht, zo staat in een verklaring van het Vaticaan.

Sinds begin vorige eeuw is één keer eerder een kardinaal zijn titel ontnomen, in 1927, na ruzie over politieke steun aan een oerconservatieve Franse beweging. In 2013 werd de Ierse kardinaal Keith O’Brein verboden het conclaaf bij te wonen, maar hij bleef wel kardinaal.

Een van de slachtoffers van McCarrick vertelde deze maand tegen The New York Times hoe de geestelijke hem vanaf zijn elfde twee decennia seksueel zou hebben misbruikt. McCarrick werd in de jaren negentig ook al van misbruik beschuldigd. Toch werd hij daarna onder paus Johannes Paulus II aartsbisschop van Washington en kardinaal. In 2005 werd een aanklacht tegen hem afgekocht.

Paus Franciscus is wel verweten dat hij opvallend aarzelend en afwachtend is opgetreden in gevallen van seksueel misbruik. Hij heeft meermaals gezegd dat de kerk „geen enkele tolerantie” heeft tegenover seksueel misbruik door geestelijken. In de praktijk is hij er daarbij vaak van uitgegaan dat iemand eerst door een rechter moet worden veroordeeld.

Omdat er nu nog geen veroordeling is, noemt de Amerikaanse vaticanist John Allen het pauselijke besluit „een belangrijke doorbraak in het streven naar meer verantwoording voor seksueel misbruik door geestelijken”.

Eerder dit jaar is het Franciscus zwaar aangerekend dat hij een Chileense bisschop had verdedigd die was beschuldigd van misbruik. De Argentijnse paus zei daarna dat hij verkeerd was geïnformeerd, stuurde twee vertrouwelingen op onderzoek en dwong alle Chileense bisschoppen ontslag te nemen.

    • Marc Leijendekker