Stakingen kosten SNCF 800 miljoen

Franse spoorwegen De Franse spoorstakingen zorgden dit voorjaar niet alleen voor veel ongemak, maar ook voor een gepeperde rekening.

Reizigers hadden vrijdag last van een stroomstoring, niet van een staking. Foto Gérard Julien / AFP

De rekening van de Franse treinstaking van dit voorjaar is heel hoog. De drie maanden durende vakbondsacties hebben spoorbedrijf SNCF 790 miljoen euro gekost. Terwijl in het eerste half jaar van 2017 nog een nettowinst van 119 miljoen werd gedraaid, verloor de SNCF in diezelfde periode dit jaar door de stakingen 762 miljoen. Zonder de staking, zei het bedrijf vrijdag bij de publicatie van zijn halfjaarcijfers, zou de omzet met zo’n 4 procent gestegen zijn.

Uit protest tegen hervormingsplannen van de Franse regering legde een groot deel van het personeel 37 dagen het werk neer: vanaf begin april werd iedere vijf dagen twee dagen gestaakt. Om het staatsbedrijf voor te bereiden op de in EU-verband afgesproken liberalisering, moesten de kosten omlaag en zou de juridische status veranderen. Alleen zo zou SNCF internationale concurrentie aankunnen.

Maar de vakbonden vreesden volledige privatisering en keerden zich tegen het plan om nieuw personeel een minder gunstig pakket arbeidsvoorwaarden te geven. Uiteindelijk liet premier Edouard Philippe in de wet vastleggen dat de aandelen van de op papier verzelfstandigde SNCF voor 100 procent in handen van de Franse staat moeten blijven. Om met een schone lei te kunnen beginnen, neemt de staat de komende jaren 35 miljard euro schuld van het bedrijf over. Totaal had de SNCF (spoorbeheerder SNCF Réseau inbegrepen) op 30 juni 48,6 miljard euro schuld.

Dat heeft voor een groot deel te maken met grote, door de overheid aangemoedigde investeringen in (vaak verlieslatende) hogesnelheidslijnen. Maar een nieuw verdienmodel met de in 2013 begonnen TGV-prijsvechter ‘Ouigo’ zou zijn vruchten afwerpen. Donderdag maakte SNCF bekend dat het bij de Franse treinproducent Alstom voor 3 miljard euro 100 nieuwe treinstellen van de nieuwe generatie TGV’s heeft besteld. Terwijl opeenvolgende regeringen de SNCF in het verleden vaak dwongen om treinen te kopen die het niet nodig had om Alstom overeind te houden, verzekerde TGV-directeur Rachel Picard tegenover zakenkrant Les Échos dat dit materieel echt nodig is.

Eind juni stemde het Franse parlement definitief in met de hervormingsplannen. Toch zet de radicale vakbond CGT de acties deze zomer voort, al is de animo klein: slechts 3 procent van het personeel heeft zich vrijdag als staker gemeld. De impact van de staking op het treinverkeer was minimaal. Door een brand in een transformatorhuisje ten westen van Parijs lag vrijdagmiddag, tijdens de eerste grote Franse vakantie-uittocht, op het Parijse Montparnasse het treinverkeer volledig plat.

    • Peter Vermaas