Opinie

    • Folkert Jensma

Seks met een jurist ertussen, heeft dat zin?

Het Openbaar Ministerie besteedt verder geen tijd meer aan de kwestie Jelle Brandt Corstius en Gijs van Dam, die vorig jaar aangifte tegen elkaar deden. Brandt Corstius meldde vorig jaar in Trouw dat hij zestien jaar geleden werd gedrogeerd en verkracht. Van Dam vond dit laster en dus strafbaar, wat volgens het OM juridisch niet juist is. Voor een eventuele verkrachting kon verder, zestien jaar na dato, geen ondersteunend bewijs gevonden worden. Zaak gesloten. Met twee mannen die hun verlies mogen incasseren, inclusief advocatenkosten.

Intussen zijn in Zweden en straks ook in Spanje volgens nieuwe wetgeving alle seksuele handelingen zonder nadrukkelijke toestemming voortaan strafbaar. Wat voor iedereen die van juridiseren houdt een onweerstaanbare invuloefening is. Immers, hoe bewijs je zulke ‘toestemming’? En wat is eigenlijk ‘expliciet’? In gedachten hoor je al voor de rechter een verdachte stotteren: „Ik dacht dat het feit dat ze mijn hand niet wegduwde, mocht begrijpen als toestemming.” Zozo, dacht u dat.

En gaan we dan voortaan naar feestjes met wat blanco notariële toestemmingsaktes in de binnenzak? Of wordt dat een taak van de gastheer of het etablissement? Dat er naast zo’n treurige condoomautomaat op de herenplee ook een afscheurblokje met sekscontracten komt te hangen? En expliciete toestemming binnen het huwelijk, hoe gaan we dat vormgeven? Youp van ’t Hek, kom er maar in. Kortom, gaat de juristerij ons helpen op het slagveld van de erotische toenadering? Hier even tekenen schat, dan kunnen we verder, zoiets.

Zo’n toestemmingsplicht zou héél misschien Brandt Corstius en Van Dam hebben geholpen toen ze in 2002 in hetzelfde bed belandden. Als momentje van bezinning bij het nachtkastje. Wat zijn we hier eigenlijk aan het doen. Dan wel, wat ben jij eigenlijk van plan? En mits beiden daarna de seksuele boekhouding op orde hielden, zodat het OM er nu mee uit de voeten had gekund. Seks, als het al geen transactie was, dan wordt het dat wel, door wilsovereenstemming verplicht te stellen en bewijsbaar te maken.

Ik dook meteen in m’n geheugen op zoek naar de ‘expliciete toestemming’ van mijn eerdere partners. Ik kan me dus niks herinneren. Ja, dat het leuk was, en soms gênant. Maar expliciete toestemming? Nee. Seks is zelden rationeel. De ervaring is vooral fysiek, de toestemming vaak evenzeer. Als de ander bevriest, zich afwendt, niet positief reageert, dan ga je niet verder. Doe je dat wel, dan ga je over de schreef. Permission denied. Je verstand werkt als rem, bij alles in het leven. Maar nu ligt er in Spanje en Zweden dus een jurist tussen, met een contract en een expliciete toestemmingsvereiste, toetsbaar door de rechter.

Er is ook al een app voor – natuurlijk is er al een app voor – die LegalFling heet, inmiddels 500 downloads. Die genereert een civiel contract, inclusief boeteclausules, automatische uitwisseling van do’s en don’ts, met zelfs een optie voor groepsseks. De digitale toestemming kan weer worden ingetrokken, ook mondeling, ook tijdens de seks. En een overeengekomen fling houdt verder geen recht op, noch een plicht tot seks in. Gelukkig maar. Dus geen ingebrekestelling met eis tot nakoming. En op wie rust trouwens de bewijslast?

Naarmate ik me er verder in verdiep zie ik er vooral cabaret in voor de bonte juristenavond met veel taalgrappen. In een NRC-reportage over de app kwam ik een zinnige suggestie tegen. Er is meer behoefte aan een app die bij ontmoetingen seks als optie uitsluit – dat voelt veiliger en meer ontspannen. En ook die uitsluiting kan je overigens intrekken.

Terug op vertrouwd terrein dus. Seks is ‘nee, tenzij’. Die toestemming komt meestal in stapjes, binnen een onbekend tijdsverloop.

Folkert Jensma is juridisch commentator. Facebook: nrcrecht
    • Folkert Jensma