Zonnestelsel

Het stormseizoen op Mars is in volle gang

Een storm in het noorden van Mars loopt uit de hand. Het is volgens NASA een "planeetomhullende gebeurtenis" - en duurt waarschijnlijk nog een paar maanden.

Foto’s NASA/JPL-Caltech/MSSS
Foto ESA/DLR/FU Berlin;

Gemiddeld iedere zes aardjaren loopt een lokale stofstorm op Mars uit de hand en wordt de héle atmosfeer van de kleine planeet in stof gehuld. Het gebeurt alleen in zomers op het zuidelijk halfrond van Mars: dan verdampt veel van het koolzuurijs op de zuidpool. De dunne atmosfeer wordt dan wat dikker.

Dik genoeg voor dramatische beelden. In 1971 werd voor het eerst een ‘Marsbrede storm’ van dichtbij gezien, toen op de eerste foto’s van Mariner 9 – de eerste kunstmaan rond Mars – bar weinig te zien was. En het is nu weer zo ver. Een storm in het noordelijke gebied Arabia Terra verspreidde zich in juni over de hele planeet. Zie de foto’s hierboven, gemaakt door de Mars Reconnaissance Orbiter, die al sinds 2006 om de planeet draait. Eind mei (de bovenste foto) was de planeet helder, begin juli (de onderste) was het zicht uiterst beperkt en stoffig. Op 19 juni was de storm een „planeetomhullende gebeurtenis”, zoals NASA dat uitdrukt.

De storm woedt nog steeds. Een paar maanden is vrij normaal voor zo’n ‘global event’. Het Marswagentje Opportunity is vanwege de storm in de slaapstand gezet. Door de verduistering van de hemel en het vele stof op zijn zonnecellen krijgt hij voorlopig te weinig energie. In de herfst zal hij wel weer ontwaken. De andere nog werkende Marswagen, Curiosity, heeft een nucleaire batterij (met bijna 5 kilo plutoniumoxide) en werkt door. Deze robot heeft zelfs al een selfie van zichzelf in de storm teruggestuurd naar aarde.

De dramatische foto rechts is van een lokale storm op 3 april, gefotografeerd door de Europese Mars Express (die sinds 2006 om de planeet draait), vlakbij de noordpool. Het stormfront is ongeveer 60 kilometer breed.

    • Hendrik Spiering