David van Dam over het maandthema van NRC’s fotowedstrijd: ‘Vakantie’

Het plafond van de vertrekhal van luchthaven Ben Gurion bij Tel Aviv Foto David van Dam

Ja, wat dacht je, ook een veel gelauwerd nieuwsfotograaf gaat weleens op vakantie. Neem David van Dam, net terug van een tweeweekse wijnreis door Midden-Frankrijk, samen met zijn vrouw. En ja, ook hij maakt dan gewoon wat vakantiekiekjes. Al moet hij in het begin eerlijk gezegd wel altijd even ‘afkicken’. „Meestal raak ik de eerste twee dagen de camera niet aan. Maar dan begint het toch weer te jeuken.”

De meeste foto’s maakt hij dan ook gewoon met z’n iPhone. „In die telefoons zitten tegenwoordig erg goede camera’s; voor een herinneringsfoto meer dan voldoende.” Toch neemt hij ook altijd een speciale reiscamera mee. „Een hele kleine, die kan zo in mijn zak of over mijn schouder. Met een goede lens en een goede chip. Ultieme kwaliteit. En zo licht dat ik niet eens merk dat ik ’m bij me heb.”

Wachten

Van Dam heeft zich namelijk voorgenomen dat hij op vakantie toch ook één keer per dag een echt goede foto wil maken. „Daar neem ik dan iets langer de tijd voor. Dan wacht ik op dat ene mooie, brekende element. Want dat is een wet in de fotografie: als je maar lang genoeg wacht, gebeurt er altijd wel iets. Iemand die voorbij komt lopen met een gele paraplu, een meisje met een rode jurk…”

En zijn vrouw, die erbij staat te wachten, wordt die daar dan niet chagrijnig van? „Nee, helemaal niet. Als ik voor mijn werk fotografeer, blijf ik net zolang bezig totdat het erop staat zoals ik dat wil, of het nu min 5 graden is of plus 30. Maar op vakantie bepaalt mijn vrouw wanneer ik klaar ben. Als zij er genoeg van heeft, stop ik ermee. Een gouden overeenkomst. Ha, maar zij realiseert zich ook wel dat de vakantiefoto’s beter worden als ik er even de tijd voor neem, dus zij vindt het helemaal niet erg.”

Een beetje beweging

Volgens Van Dam is het ook de belangrijkste voorwaarde voor een goede vakantiefoto: „Neem de tijd. Wacht even tot het wat minder druk is. Je hebt toch vakantie!” Van Dam gaf al meer van die tips toen hij twee jaar geleden in NRC een cursus vakantiefotografie gaf. Zoals : „Let op de compositie en het standpunt. Probeer eens een stapje naar voren of naar achteren.” En: „Wacht op het goede moment. Vooral niet te geposeerd; een beetje beweging maakt het al meteen veel minder statisch.” En: „Heb oog voor de details. Fotografeer niet alleen de buitenkant van de kerk, maar bijvoorbeeld ook de kaarsjes die aangestoken worden. Dat zorgt voor sfeer.”

Stokbrood

Zonsondergangetjes, zee, strand… het zijn vaak dezelfde vakantiekiekjes die je ziet. Hoe voorkom je clichéfoto’s? „Kijk goed om je heen of je iets bijzonders opvalt. Wij waren nog geen half uur in Frankrijk, toen stonden er twee vrouwen voor me op straat met allebei een stokbrood half uit hun tas. Ontzettend cliché, natuurlijk. Normaal gesproken gniffel je wat, loop je door en dan ben je het twee minuten later weer vergeten. Niet doen dus! Meteen afdrukken! Als je in eerste instantie iets grappig vindt, is het des te leuker om dat later thuis op de foto nog eens terug te zien.”

En wat doet hij eenmaal thuis met z’n vakantiefoto’s? „Te weinig. Vrienden van mij komen op vrijdag terug en gaan dan meteen die zaterdag samen een album maken. Dat doen ze heel trouw al jarenlang zo. Ik ben daar zelf niet zo goed in. Toch is dat wel de methode: meteen doen, anders komt het er nooit meer van.”

U kunt uw foto’s met het thema ‘Vakantie’ inzenden tot vrijdag 31 augustus 17.00 uur via nrc.nl/fotowedstrijd.

Myanmar, Amarapura. Een visser haalt zijn net uit het water van het Thaungthaman meer. Foto: David van Dam

    • Jos Jägers