Hittegolf

Teruglezen: nationaal hitterecord in stand, zaterdag verkoeling verwacht

Afsluiting van dit blog

We sluiten het hitteblog voor vandaag af. Waarschijnlijk was vrijdag voorlopig de laatste extreem warme dag.

Hoewel er verschillende records werden gebroken, blijft het nationale hitterecord uit 1944 in stand. Het kwik steeg deze week tot "slechts" 38,1 graden - dat is 0,6 graden kouder dan het record.

Wel werd een nieuwe term aan het hitte-woordenboek toegevoegd. Weeronline muntte vrijdag het begrip "superhittegolf". Volgens een woordvoerder van de weerwebsite is dit een hittegolf waarbij het minstens vijf dagen elke dag 30 graden is én drie van deze vijf dagen zelfs warmer dan 35 graden.

Vrijdagnacht wordt de laatste tropische nacht verwacht. Volgens het KNMI kan het mogelijk nog 23 graden worden. De nacht van donderdag op vrijdag was de warmste ooit gemeten in De Bilt. Daar werd het niet koeler dan 23,6 graden - bijna drie graden meer dan het vorige record.

Nog één tropennacht, morgen verkoeling

We moeten nog een nachtje met de airconditioning of ventilator aan slapen. Volgens het KNMI wordt het namelijk opnieuw een zogenoemde tropennacht. In het westen wordt het op z'n koudst 20 graden, in het oosten 23 graden.

Zaterdagochtend zal vanuit het zuidwesten bewolking het land over trekken en gaat het af en toe regenen. Ook in de middag worden buien verwacht. Hierbij kan het gaan onweren, hagelen en kunnen flinke windstoten ontstaan. Het wordt aanzienlijk minder warm met maxima tot 23 graden aan de kust en 30 graden in het uiterste noordoosten.

Twitter avatar KNMI KNMI Verwachting vandaag en morgen: Vanavond en komende nacht nog uitzonderlijk warm. Morgen van het westen uit enkele buien en minder warm. https://t.co/5HNtg7giG3 https://t.co/7w79UPgabv

Droogte, hitte en branden in heel Europa

Niet alleen in Nederland wordt het ene na het andere record gebroken. In heel Europa liepen de temperaturen de afgelopen dagen hoog op, met annuleringen, bosbranden en noodtoestanden als gevolg. Een greep uit de zomers in verschillende Europese landen.

Griekenland

In Griekenland zijn bij grote bosbranden zeker 87 doden gevallen. Het is de dodelijkste brand in de geschiedenis van het land, meldt persbureau AFP. De Griekse premier Alexis Tsipras nam vrijdag politieke verantwoordelijkheid voor de branden. Volgens hem had zijn overheid mensenlevens beter kunnen beschermen.

Zweden

In Nederland was het warmer, maar ook in Zweden liep de temperatuur flink op. Donderdag werd in het Scandinavische land een recordtemperatuur van 34,6 graden gemeten in de stad Hästveda. Het land kampt ook met bosbranden, vrijdagmorgen telde de brandweer volgens AFP nog 17 brandhaarden.

Duitsland

Het kwik in Duitsland heeft de 39 graden aangetikt. Dit is nog geen hitterecord voor ons buurland, dat staat op 40,2 graden. Verschillende evenementen werden afgelast en ten zuid-oosten van Berlijn woedde een brand.

Letland

In Letland is vrijdag een vuur van duizend hectare onder controle gekregen. De brand woedde al tien dagen in het land. Eerder deze week riep de Letse regering de noodtoestand uit vanwege droogte in het land.

Wat te doen bij een bosbrand?

Vanwege de aanhoudende droogte en hitte is het risico op bosbranden hoger dan normaal. De site natuurbrandrisico.nl roept op tot "extra alertheid". Maar wat moet je eigenlijk doen als je de vlammen ziet?

Drie bosbrandonderzoekers vertellen: hoe ontvlucht je bosbranden?

Rijkswaterstaat: zaterdag kans op gladheid en aquaplaning

Rijkswaterstaat waarschuwt weggebruikers voor gladheid tijdens en na de verwachte regenbuien. Hoewel het momenteel in het hele land nog droog is, worden later op vrijdag en zaterdag zware regenbuien verwacht.

Het agentschap roept automobilisten die zaterdag door de regen rijden op hun snelheid aan te passen en voldoende afstand te houden. Vanwege de langdurige droogte hebben resten olie en rubber zich verzameld op het wegdek. "Als dat mengt met regenwater, kan een gladde laag op het asfalt ontstaan", zegt Rijkswaterstaat tegen persbureau ANP. Dit kan leiden tot aquaplaning.

In het zuiden van het land, waar al flinke regenbuien zijn gevallen, wordt geen gladheid verwacht. Die wegen zijn al schoongespoeld.

Klok stadhuis Rotterdam staat stil na blikseminslag

In Rotterdam is het al bijna een dag 20.45 uur. Donderdag werd de toren van het stadhuis van de havenstad geraakt door een blikseminslag. Sindsdien werken de klok en het klokkenspel niet meer, meldt de gemeente vrijdag. Het is nog niet duidelijk wanneer de klok weer gaat lopen.

Twitter avatar rotterdam Rotterdam Door #blikseminslag in de klokkentoren van het #Stadhuis werken de klok en het klokkenspel niet meer. De klok staat nu stil 🕰. Hopelijk kan het gespecialiseerde bedrijf dat de klok onderhoudt er snel mee aan de slag, want de tijd staat immers nooit stil in Rotterdam 😃 https://t.co/rEX5eZzxwt

Opnieuw warmste dag ooit in Amsterdam

Vrijdag is opnieuw een hitterecord in Amsterdam gebroken, meldt een woordvoerder van Weeronline. Rond 16.10 uur was het 35,7 graden in de hoofdstad, nooit eerder werd het zó warm.

Het is het tweede record in de hoofdstad deze week. Donderdag werd het record van 34,5 graden uit 1990 gebroken toen het kwik tot 34,8 graden steeg.

De hitte blijft niet onopgemerkt in de hoofdstad. Het metroverkeer is sinds vrijdagmiddag verstoord door verschillende soorten storingen. Volgens een woordvoerder van vervoersbedrijf GVB is de hitte de oorzaak voor "letterlijk alle problemen van vandaag: van wisselstoringen tot problemen met de airco".

Ook de NS kampt met problemen door de hitte. Momenteel zijn er vijftien storingen in het hele land, het "overgrote deel" komt volgens een NS-woordvoerder door de hitte. Er zijn onder meer problemen met seinen en bruggen. De intercity van Schiphol naar Zwolle moest zelfs langzamer rijden omdat de "motoren oververhit raakten".

Twitter avatar WubbyL wubby luyendijk Conducteur op de intercity van Schiphol naar Zwolle: de motoren van de trein raken oververhit, we moeten rustiger rijden. #hitteplan #treinleven

Ook is het uitzonderlijk druk in Amsterdamse zwembaden en op de grachten. Sinds donderdagmiddag wordt extra gehandhaafd op de grachten om "(geluids)overlast" te voorkomen. Dit duurt nog tot en met zondag, meldt de gemeente.

Inwoners van de hoofdstad proberen op verschillende manieren verkoeling te vinden.

Passagiers onwel in stilstaande trein België

In de Belgische stad Diegem hebben vrijdag honderden reizigers vastgezeten in een "snikhete trein", meldt Het Laatste Nieuws. Verschillende reizigers raakten onwel door de hitte en zijn naar het ziekenhuis gebracht.

Het zou gaan om tweehonderd à driehonderd mensen die vastzaten in een trein zonder airconditioning. De passagiers zijn inmiddels allemaal geëvacueerd. Vrijwilligers van het Rode Kruis waren ter plekke om water uit te delen.

Het voertuig kwam stil te staan na problemen met de bovenleiding, als gevolg van de hitte.

Twitter avatar HLN_BE HLN.BE Meerdere treinen staan nu stil in hitte na incident in Diegem: verschillende mensen onwel https://t.co/mwFVNqs3oP https://t.co/SjuH3vIxp8

Nationaal Hitterecord niet overschreden

De afgelopen dagen konden we meerdere keren berichten over hitterecords die zijn gebroken, maar vrijdagavond werd duidelijk dat in elk geval één record in stand blijft: het nationaal hitterecord. De hoogste temperatuur die ooit in Nederland is gemeten, 38,7 graden in 1944, wordt deze periode van extreme hitte niet behaald.

Het kwik steeg vrijdag tot 38,1 graden in de Zeeuwse plaats Westdorpe. Door verschillende onweersbuien in de provincie is die temperatuur al flink gezakt, waardoor de kans bijzonder klein is dat de grens van 38,7 graden overschreden wordt.

KNMI: zaterdag buien en verkoeling uit het westen

Vandaag is het in Nederland nog bloedheet, maar morgen wordt het volgens het KNMI koeler. Vanuit het westen komt er zaterdag veel bewolking en perioden met regen en kans op onweer. In het noorden is er in de middag kans op hagel.

De temperatuur zal maximaal uitlopen tussen de 22 graden aan de kust tot 30 graden in het uiterste noordoosten van het land.

Twitter avatar KNMI KNMI Verwachting vandaag en morgen: Zonnig en uitzonderlijk warm,in Zeeland enkele #onweersbuien. Zaterdag beduidend minder warm en enkele (onweers)buien,later droger. . https://t.co/5HNtg7giG3 https://t.co/TLiybxQkMR

38,1 graden gemeten in Zeeland

De hoogste temperatuur is vandaag gemeten in het Zeeuwse Westdorpe, vlakbij de grens met België. Daar kwam het kwik net boven de 38 graden, meldt Weeronline. Wel zijn stapelwolken inmiddels ontstaan en trekken onweersbuien over Zeeland en zal de temperatuur waarschijnlijk teruglopen.

38,1 graden in Westdorpe! Spannend of het absolute temperatuurrecord eraan gaat. Mogelijk gooit bewolking roet in het eten. In het zuidwesten zijn namelijk flink wat stapelwolken en enkele #onweersbuien ontstaan. Check: https://t.co/oe1HxBIiOy #hittegolf pic.twitter.com/hhHj968WvD

— Weeronline (@weeronline) July 27, 2018

Pechtold tegen Wilders: waterstofperoxide in je ogen?

Ondanks het Haagse zomerreces en de hittegolf hebben Geert Wilders en Alexander Pechtold vrijdag flink naar elkaar uitgehaald op Twitter, ditmaal tijdens een 'debat' over het Nederlandse strand.

Het begon met een foto die de PVV-leider deelde van het strand van Scheveningen, waarop gesluierde vrouwen te zien zijn. "Is de waterstofperoxide in je ogen gekomen", reageert D66-leider Pechtold op de man. "Ik zie hier vanuit mijn "penthouse" toch veel meer blote borsten dan boerkini’s."

Hé Geert, is de waterstofperoxide in je ogen gekomen? Ik zie hier vanuit mijn “penthouse” toch echt veel meer blote borsten dan boerkini’s! 😉 https://t.co/jXCyjzluTt

— Alexander Pechtold (@APechtold) July 27, 2018

De leider van D66 kwam vorig jaar in opspraak toen bleek dat een Canadese diplomaat hem een appartement had geschonken ter waarde van zo’n 135.000 euro. Wilders doopte hem toen om tot ‘Alexander Penthouse’.

Ja dat je veel blote borsten ziet in dat penthouse van je @APechtold dat weet inmiddels heel Nederland wel. https://t.co/rLXDlYelR3

— Geert Wilders (@geertwilderspvv) July 27, 2018

Een woordvoerder van D66 bevestigt dat de partijleider de tweet zelf geschreven en verstuurd heeft. Overigens zijn de twee eerder hard tegen hard gegaan op Twitter. Zo deelde Wilders een nepfoto van Pechtold waarop leek alsof de D66'er met extremistische demonstranten de straat op ging.

Weeronline munt nieuwe term: 'superhittegolf'

In het zuiden van het land is de afgelopen dagen zo heet, dat weerwebsite Weeronline een nieuwe term heeft gemunt: superhittegolf. Woordvoerder Jaco van Wezel zegt daarover het volgende:

"We hebben besloten om een nieuwe definitie in het leven te roepen om het onderscheid te kunnen maken tussen een gewone hittegolf en wat er nu aan de gang is in het zuid-oosten van het land. De normale definitie van een hittegolf is vijf dagen op rij minstens 25 graden. Daarvan moet het drie keer minstens 30 graden zijn. Maar we zitten nu in een periode waarin het minstens vijf dagen elke dag 30 graden is geweest, waarvan het drie dagen zelfs warmer was dan 35 graden."

Volgens Van Wezel komen superhittegolven wel maar heel lokaal voor in Nederland. Vooral Arcen in de gemeente Venlo kampt met extreem weer, en niet alleen dit jaar. Vaak is dat de warmste plek van het land. Van Wezel: "Het zuiden van Limburg ligt weliswaar meer richting het Middellandse Zeegebied waardoor je zou verwachten dat dit de warmste plek van Nederland is. Maar in Zuid-Limburg is het land ook hoger en dus is daar de lucht minder warm. Dat effect is te vergelijken met stijgen in de bergen, hoe hoger hoe minder warm."

Dergelijke superhittegolven zijn sowieso zeldzaam, zegt Van Wezel. In 2003 en 2015 kwamen ze eerder voor, maar in de Bilt - waar het officiële meetpunt van het KNMI zich bevindt - bijvoorbeeld nog nooit. Van Wezel: "Voor deze eeuw waren er zelfs niet eens superhittegolven. Dat we zulke extremen nu wel zien, kun je absoluut aan klimaatsverandering koppelen. De extremen treden veel vaker op. Vanaf 2000 hebben we gezien dat we acht keer vaker warmterecords kunnen noteren dan kourecords."

Horecavakbond adviseert: geef personeel eens 'n dagje vrij

De Groningse kroeg De Drie Gezusters op de Grote Markt sluit vrijdagmiddag haar deuren, zo schrijft RTV Noord. Volgens de bedrijfsleider is het te warm voor de medewerkers om gedurende de middag te werken. Na 17.00 uur kunnen oververhitte gasten weer terecht voor een drankje.

De horecavakbond van de FNV noemt het initiatief in Groningen "ontzettend goed" en adviseert andere horecazaken om personeel met deze hitte ook vrij te geven. "De meeste zaken zijn 364 dagen in het jaar open, bij die extreme hitte mogen mensen wel eens een dagje extra vrij."

Restaurants en cafés die niet aan 'hittevrij' doen, raadt de vakbond aan om op de werkvloer goed voor het personeel te zorgen. Dat kan onder meer door voor voldoende schaduw en drinken voor het personeel te zorgen. Ook moeten zij voldoende rust kunnen nemen: "De hitte is vermoeiend voor het lichaam, zeker voor personeel dat moet lopen en staan." De vakbond stipt daarbij aan dat keukenpersoneel dat boven hete gasfornuizen staat, niet over het hoofd moet worden gezien.

Ook in Zeeland pasten strandtenten eerder deze week hun openingstijden aan. Sommige strandpaviljoens sloten donderdag eerder op de avond de deuren, bij andere uitbaters werd het werk tussen 16.00 en 18.00 uur tijdelijk stilgelegd, aldus de Provinciale Zeeuwse Courant.

Zo heet zijn de wegen bij jou in de buurt

De strooikaart waarop Rijkswaterstaat gedurende de wintermaanden aangeeft waar zout is gestrooid, is vrijdag een tijdelijke 'hittekaart'. Daarop is te zien wat de huidige temperatuur is van de Nederlandse wegen. Rond het middaguur bereikten die gemiddeld een temperatuur van 42 graden, wat voor oponthoud voor automobilisten kan zorgen. Door de warmte kunnen sneller klapbanden ontstaan. Op sommige plaatsen, waaronder Doetinchem en Terneuzen, werden al temperaturen tussen de 45 en 47 graden gemeten.

Bron Rijkswaterstaat

‘Airco’ verpulvert ‘gratis’ op Marktplaats

‘Gratis’ verslaan als zoekterm op marktplaats.nl, is al een zeldzaam wapenfeit. ‘Airco’ deed het maandag, zoals we hier eerder meldden. Maar de afstand die ‘airco’ later in de week van ‘gratis’ heeft genomen, is écht ongekend, zegt een woordvoerder van de site zojuist. Overvleugelde ‘airco’ maandag ‘gratis’ nog met 12.000 zoekopdrachten meer, op dinsdag en woensdag groeide de afstand naar 50.000 zoekopdrachten meer.

Er waren woensdag zelfs bijna twee keer zoveel mensen die zochten naar een airco als naar gratis goedje: een kleine 66.000 zoektermen voor ‘gratis’ versus bijna 120.000 voor ‘airco’. Maar donderdag, de heetste dag tot dan toe, spande de kroon: airco was bijna 2,5 keer zo populair. Bijna 61 duizend keer werd gezocht op ‘gratis’, ruim 151 duizend keer op ‘airco’.

Hier kun je vrijdag beter niet kunt gaan zwemmen

De woord 'blauwalg' duikt de afgelopen paar dagen vaak op in nieuwsberichten en waarschuwingen van de Rijksvoorlichtingsdienst. NRC bracht hieronder in kaart waar je vanmiddag beter niet kunt gaan zwemmen:

De blauwalg is geen alg maar een bacterie

De naam van het celletje is verwarrend. De blauwalg is namelijk geen echte alg maar een bacterie. Dit verklaart dan ook waarom zwemmen in besmet water tot ziekte kan leiden, ook bij huisdieren. De bacterie vormt groene bolletjes en vlokjes in het water die, wanneer ze afsterven, giftige stoffen af kunnen geven. Een beginnende drijflaag ziet eruit als kolonie van groene bolletjes. In een later stadium ligt er blauw of wit schuim op het water. De blauwalg kan zich in zoet en zout water vermenigvuldigen, maar ook op bijvoorbeeld rotsen en boomstammen.

Diarree na het zwemmen? Dat kan na een plons in de blauwalg

Een besmetting met de alg is meestal na 12 uur merkbaar. Dan kunnen klachten optreden zoals huiduitslag, hoofdpijn en diarree, maar ook misselijkheid en braken. Vooral kleine kinderen zijn vatbaar voor een besmetting. Hoe meer algen je via het water binnenkrijgt, hoe heviger de ziekteverschijnselen kunnen zijn.

NRC-redacteur Elsje Jorritsma:

"Bij lage concentraties kan dat tot huidirritatie of diarree leiden. Als er drijflagen ontstaan – een laag blauwige of rode smurrie op het water – kan het door de concentratie gifstoffen zelfs gevaarlijk worden om te zwemmen. Naast symptomen als koorts en braken kunnen mensen permanente schade aan het zenuwstelsel oplopen, hoewel dit zelden voorkomt. Als de concentraties blauwalg te hoog zijn komt er een zwemverbod – voor de enkeling die nog zou overwegen het water in te gaan dat blauw schuimt en naar rotte vis ruikt."

Hebben we behalve de blauwalg nog iets anders te vrezen?

Rijkswaterstaat test het zwemwater om de twee weken op intestinale enterokokken en Escherichia coli (E. coli), de zogenoemde 'poepbacteriën'. Die bacteriën komen voor in de ontlasting van mensen en dieren. In eerste instantie kunnen de bacteriën niet zoveel kwaad, maar als ze op de verkeerde plaats in het lichaam terecht komen, kunnen ze bijvoorbeeld een blindedarmontsteking veroorzaken. Desondanks nog zin in een verfrissende duik? Ook de website www.zwemwater.nl geeft een actueel overzicht van veilige zwemlocaties.

Lees ook: Zwemmen in een spinaziesmoothie

Update (15.55 uur): De kaart met plekken waar je (niet) kan zwemmen, is bijgewerkt met de laatst beschikbare informatie.

De droogte in Europa vanuit de ruimte

Nu in delen van het land een verbod geldt op het bewateren van tuintjes en velden, is er in plaats van veel groen veel geel buiten te zien. En dat is ook zichtbaar vanuit de ruimte. De Europese ruimtevaartorganisatie ESA gaf donderdag beelden vrij gemaakt in juni vanuit de ruimte. Deze worden vergeleken met satellietbeelden van dezelfde locaties, maar dan van 25 juli. Vooral in Engeland en Zuid-Europa is de vegetatie van kleur veranderd en ook aan het zuiden van Nederland is goed te zien hoe droog het de afgelopen maand is geweest.

From green to brown in a month - as the #heatwave continues, the #Sentinel3 mission reveals how vegetation colour has changed in just one month.

Details: https://t.co/0F1nQgtntx pic.twitter.com/kDWg5D3fC7

— ESA (@esa) July 26, 2018

Spoor zet uit door warmte, vooralsnog geen problemen voor spits

Ook op het spoor ondervindt men hinder door de warmte. Als de zon de hele dag op het spoor staat, kan de temperatuur van de rails oplopen tot wel 70 graden. Spoorbeheerder ProRail zegt vrijdag dat Rijkwaterstaat in de nacht van donderdag op vrijdag daarom ongeveer twintig spoedreparaties heeft verricht door het hele land. Vooral 'spoorspatting' komt veel voor; het ombuigen van de rails door de warmte. Vooralsnog zorgt dat vrijdag in de dienstregeling van NS nog niet voor problemen, benadrukt ProRail. De beheerder verwacht ook geen extra drukte tijdens vrijdagavondspits.

Wel heeft Eurotunnel, het bedrijf dat het treinvervoer tussen in de Kanaaltunnel tussen Frankrijk en Engeland verzorgt, problemen met de airconditioning door de warmte. Daardoor valt een aantal treinen vrijdag uit. Donderdag kampte de exploitant ook al met spoorproblemen waardoor er in beide landen lange wachttijden voor de tunnel ontstonden.

Niet alleen het spoor zet uit door de hitte, donderdag werd in Friesland om die reden ook een aantal bruggen gesloten. De bruggen zijn vannacht gekoeld en inmiddels weer in gebruik, meldt de provincie via Twitter.

Twitter avatar ScheepvaartFRL Scheepvaart Fryslân De storingen zijn verholpen. Alle provinciale bruggen draaien weer. Brug Kiesterzijl en de Stationsbrug te Franeker draaien vanaf 11:00 uur 1x per uur. Meer info: https://t.co/L6eEtCQbyj @provfryslan

Deze maand piek in aantal natuurbranden

Deze maand zijn er tot nu toe 1.143 bos-, heide- en andere buitenbranden gemeld. Dat waren er vorig jaar in de hele maand 'maar' 187. Dat schrijft persbureau ANP vrijdag. Daarmee staat de teller van het aantal natuurbranden dit jaar al op 1.920, dat is hoger dan in heel 2017. Vooral in Brabant is het veelal raak. Donderdag ontstonden in Maarheeze en Loon op Zand forse bosbranden en begin juli gingen in de provincie ook al tientallen hectaren in vlammen op.

De bos- en heidebranden ontstaan door de aanhoudende droogte. Donderdag werd het grootste neerslagtekort sinds 1976 voorspeld.

Warmste nacht ooit in De Bilt

In De Bilt, het officiële meetpunt van het KNMI, is afgelopen nacht de warmste nacht ooit gemeten. Het werd daar in de nacht van donderdag op vrijdag niet koeler dan 23,6 graden. Het oude record stond op 20,8 graden en werd in augustus 2004 gemeten, schrijft persbureau ANP. De Bilt was vannacht overigens niet de warmste plek van Nederland: inwoners van het Gelderse Deelen moesten het met 24,6 graden stellen.

Hieronder de temperatuur de afgelopen paar dagen:

Volgens de weersite Weeronline zou het zo maar eens kunnen dat komende nacht het record opnieuw wordt gebroken. Vannacht zou voorlopig de laatste 'tropennacht' worden, een nacht waarop het landelijk minimaal tussen de 20 en 24 graden is. Zulke nachten komen over het algemeen vaker aan de kust voor vanwege de warmte van het zeewater.

Warm in bed? Drink voldoende. Maar hoeveel is dat eigenlijk?