Gerda Tolk (86) geeft voorlichting aan verzorgenden in opleiding

Foto Annabel Oosteweeghel

Gerda Tolk (86): ‘Ik scheidde van Jan, de kerk spuugde mij uit’

Op de plaats van de rubriek Jong! deze zomer elke week de rubriek Oud! waarin ouderen vertellen over zichzelf, hun liefdes en de lessen van het leven. Deze week: Gerda Tolk (86)

Motor

„Mijn vader stierf toen ik zeventien was. Hij had een motor waar hij gek mee was. Niks voor hem, vond mijn moeder. Maar pa moest en zou. Op een dag bracht hij de loonzakjes rond. Met de zijtas van zijn motor bleef hij aan een stilstaande vrachtwagen haken. Hij sloeg tegen de grond, een paar dagen later was hij dood. Mijn moeder heeft er nooit over willen praten. Ook mijn zussen, broer en ik moesten er het zwijgen toe doen.”

Klets klets

„Ik was veertien toen ik verliefd werd op de leidster van de padvinderij. Joop was vijf jaar ouder. Tijdens een vakantiekamp kroop ze ’s avonds bij me in bed. Ik vond het zálig. ‘Klets klets’ noemden ze de vrouwenliefde in die tijd. Het was een groot taboe, zeker in onze hervormde kerk. We deden het in alle mogelijke donkere hoekjes. Mijn moeder had haar vermoedens, ze beklaagde zich bij de dominee. Die eiste dat ik een einde aan ‘de vriendschap’ zou maken. ‘Als je trouwt gaat het over’, beloofde hij. Ik stopte alle cadeaus van Joop in haar fietstas, met een brief erbij. In de jaren erna mocht ik van mijn moeder alleen onder begeleiding van een zus of broer naar buiten. Ze was bang dat ik Joop tegen zou komen.”

Hilda

„Op mijn 26ste trouwde ik met dominee Jan. Seks met een man wilde ik eigenlijk niet, maar Jan taalde er gelukkig niet naar. Bijna een kwarteeuw ben ik hem trouw gebleven. Tot ik Hilda ontmoette, een weduwe uit de kerk. Het was liefde op het eerste gezicht. Ik scheidde van Jan, de kerk spuugde mij uit. Maar het was wel zálig met Hilda. Twintig jaar woonden wij samen, in het huis dat zij van haar man had geërfd. Toen haar hart het begaf – ze was pas 69 – stortte mijn wereld in.”

Foto Annabel Oosteweeghel
Foto Annabel Oosteweeghel
Foto Annabel Oosteweeghel

In de kast

„Ik hoor minder, zie minder en loop minder, maar verder heb ik niets te klagen. Op verzoek van het COC geef ik voorlichting aan verzorgenden in opleiding. Dan vertel ik dat homo’s in verzorg- en verpleeghuizen bijna allemaal terug in de kast kruipen. De angst voor discriminatie door medebewoners is groot. Die oudjes hebben niks te doen, joh. Ze letten de hele dag op elkaar. Het zijn krengen.”

Joop

„Ik moet nog vaak denken aan Joop. Wat heb ik haar aangedaan? Op een avond – ik was nog getrouwd met Jan – belde ze. Ze wist waar ik woonde en hoe mijn zoon heette. Ze was mij al die jaren blijven volgen. Toen Jan thuiskwam, hing ik snel op. Arme, arme, Joop. Ze is haar hele leven ongelukkig geweest. Mijn grootste levensles is dan ook deze: aanvaard jezelf zoals je bent. Dat is de basis voor een goed leven.”

    • Danielle Pinedo