Hittegolf

Teruglezen: recordhitte en dode door noodweer

Nieuw hitteblog

Vrijdag houdt NRC opnieuw het laatste nieuws bij over de hittegolf in Nederland. Kijk hier voor alle updates.

Ook vrijdag blijft het nog heet

We sluiten het hitteblog voor vandaag af. Het was vandaag de warmste 26 juli ooit. In De Bilt, het officiële meetpunt van het KNMI, werd het 34,9 graden celsius. Het vorige record (uit 2006) stond op 32,7 graden. Het kan nog warmer: in Arcen werd volgens Weeronline een temperatuur van 38,2 graden gemeten. Dat is maar 0,4 graden onder het absolute record.

Later op de dag kregen sommige delen van Nederland met noodweer te maken. Vooral in delen van Noord-Brabant, in Den Haag en in Rotterdam was er door hoosbuien veel overlast. In die laatste stad viel zelfs een dode doordat een boom op een auto waaide. Een andere inzittende raakte zwaargewond.

Ondanks de stortbuien die donderdagavond op sommige plekken in Nederland tekeer gingen, blijft het ook vrijdag nog erg heet. In het oosten en zuiden van het land kan de temperatuur weer oplopen tot voorbij de 35 graden. Het KNMI houdt de code oranje-waarschuwing voorlopig in stand. Alleen in het Waddengebied is het iets koeler - daar geldt code geel.

#Codeoranje voor extreme #hitte in het hele land m.u.v. Waddengebied. Met name do en vr landinwaarts maxima 35°C of hoger. Ook in de nachten zeer warm. #hitteplan pic.twitter.com/Ppge1NpJrl

— KNMI (@KNMI) 25 juli 2018

Windhoos richt schade aan in Roosendaal

Een windhoos heeft in Roosendaal (Noord-Brabant) en in de aangrenzende gemeenten Rucphen en Halderberge schade veroorzaakt. Bomen waaiden om en dakpannen vlogen van daken af, aldus de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant.

Slachtoffers lijkt de windhoos vooralsnog niet te hebben gemaakt. Een boom waaide op een geparkeerde auto, maar daarbij raakte niemand gewond.

Windhoos in Brabant vanaf A27 gefotografeerd pic.twitter.com/XHiQbWjenI

— Luuk (@LuukVerburgh) 26 juli 2018

Dode in Rotterdam door boom op auto

Het noodweer dat volgde op de hitte van vandaag heeft in Rotterdam een leven geëist. Op de Westersingel, in het centrum van de stad, waaide een boom op een auto. De vrouw op de passagiersstoel overleefde dat volgens persbureau ANP niet, terwijl de mannelijke bestuurder is afgevoerd naar het ziekenhuis.

Op andere plekken in de Maasstad zouden mensen in het water zijn gewaaid, meldt het AD. Van een bioscoop in het centrum zijn gevelplaten afgewaaid. Het gebouw kreeg ook te maken met flinke lekkage, zodat twee filmzalen moesten worden ontruimd.

Een boom knapte in noodweer op Westersingel en viel op achterkant auto. Een inzittende overleden. pic.twitter.com/tOZaSC6hO7

— Adrianne de Koning (@adrianne010) 26 juli 2018

Hoosbuien zorgen voor overlast

Op sommige plekken, zoals in Noord-Brabant en Zuid-Holland, hebben plensbuien de ergste hitte verdreven, maar in ruil daarvoor krijgen inwoners wel de nodige overlast te verduren. Op de A12 tussen Utrecht en Den Haag staat bijvoorbeeld file, doordat er wegens omgewaaide bomen drie rijstroken dicht zijn.

De A58 van Bergen op Zoom naar Breda werd rond 20.00 uur zelfs helemaal afgesloten. Bij het dorpje Zegge hadden windstoten takken van bomen gebroken en op de weg geworpen, meldt BN De Stem. Één boom belandde zelfs in zijn geheel op het asfalt.

Rotterdam heeft inmiddels ook met noodweer te maken gekregen. Dat was vooral zuur voor mensen die op de fiets stonden te wachten voor de geopende Erasmusbrug, zo is te zien op dit filmpje:

#bam lekker afkoelen zo! #stortbui #regen #rotterdam #hittegolf #hitte #tropisch #hagel #bui #hitteplan #zomer # pic.twitter.com/BV2dUNBuZE

— Leon van der Velden (@LeonV010) 26 juli 2018

Tuin sproeien met water? Niet in Friesland

Het Friese waterschap heeft inwoners en boeren van de provincie en het Groningse Westerkwartier opgeroepen om het land niet langer te bewateren met grondwater of water uit meren, kanalen en sloten. Daarmee moet leidingwater worden bespaard en moet worden voorkomen dat het waterpeil in het IJsselmeer nog verder zakt, zo schrijft het Friesch Dagblad. Door water uit meren en sloten te halen, kan de natuur bovendien flink beschadigd raken. Het verbod ging vanavond om 18.00 uur in.

Twitter avatar provfryslan Provincie Fryslân Provincie, @wetterskip Fryslân en @Vitens roepen gezamenlijk op tot waterbesparing: https://t.co/hx1tD0GMgr. Meer informatie over de droogte? Kijk op https://t.co/5y0A1PhuCH https://t.co/ZfrL64OMjH

Op het onrechtmatig irrigeren staat een boete die fors kan oplopen: inwoners kunnen op 550 euro boete rekenen, bedrijven die buiten de aangewezen tijden irrigeren, lopen het risico 1.500 euro te moeten betalen.

Eerste buien trekken Nederland over

Elders in het land is het nog bijna niet voor te stellen, maar in de omgeving van Den Bosch plenst het inmiddels. Op Twitter doen verschillende gebruikers verslag van stortregen en windstoten:

Ook in het centrum van de stad is het onweer losgebarsten:

NRC's eigen Kamagurka doet verslag van de regen vanuit een achtertuin:

Op de website Buienradar is te zien dat de buien de komende paar uur richting het noorden van het land trekken. Vermoedelijk krijgen Zeeland en de omgeving van Rotterdam en Utrecht later op de avond nog te maken met regen en onweer. Wegbeheerder Wegen en Verkeer waarschuwt via Twitter voor gladheid op de wegen. Juist omdat het zo droog is geweest mengen regendruppels zich al snel met vuil op de wegen. Daardoor kan een gladde laag op het wegdek ontstaan.

Ook de infrastructuur lijdt onder de droogte

De hitte zorgt niet alleen voor droogte in de natuur, maar ook voor problemen aan de Nederlandse infrastructuur. Door de warmte zet asfalt uit, waardoor er een onregelmatig wegdek ontstaat. Ook kan het asfalt zacht worden waardoor automobilisten hun snelheid moeten matigen. Op de tijdelijke Ring Zuid bij Groningen ontstond door 'smeltend' asfalt aan het einde van de middag file, schrijft RTV Noord.

In Noord-Brabant ontstonden lichte scheuren in dijken doordat de grond zo is uitgedroogd en in IJmuiden konden de sluizen donderdag minder vaak open. Op onderstaande interactieve kaart bracht NRC in beeld welke plekken in Nederland donderdag te kampen hadden met 'hitteproblemen':

In de stad? Dan heb je het hoogstwaarschijnlijk warmer

Vooral in de steden is de hitte de afgelopen dagen goed voelbaar geweest. Dat tweette oud-weervrouw Helga van Leur eerder deze week. Dat de temperatuur in steden gemiddeld hoger ligt, heeft met een effect te maken dat bekend staat als 'het hitte-eilandeffect'. Doordat er in steden meer asfalt, steen en staal is te vinden - materialen die allemaal hitte absorberen - koelt het daar maar moeilijk af. Ook wind speelt daarbij een rol. In Nederland heeft vooral Den Haag last van de 'verstening' waardoor warmte maar moeilijk uit de stad weg kan, zoals te zien is op deze warmtekaart. Het AD merkte vandaag op dat het Plein in het centrum van Den Haag de temperatuur rond het middaguur in de zon was opgelopen tot tegen de 50 graden.

#hitte is vooral groot probleem in steden!
Een groene, open omgeving is enkele graden koeler dan een stad met veel bebouwing en weinig groen. Dat heet ook wel ’urban heat island’ effect.https://t.co/YIARm7W63v
Als het KNMI 34 graden doorgeeft, is het in de stad 38 (in schaduw!) pic.twitter.com/VUtRmu93Kn

— Helga van Leur ☀ (@helgavanleur) July 24, 2018

Op warme dagen kan het verschil tussen een versteende stad en een groene omgeving oplopen tot wel 7 graden.

Onweer en hagel: voor het midden en zuiden is verkoeling nabij

Het midden en zuiden van het land hoeven vannacht wellicht niet meer te rollen en zweten in bed. Volgens het KNMI althans, dat voor het einde van de middag en vanavond stapelwolken voorspelt die kunnen uitgroeien tot onweersbuien. De buien kunnen gepaard gaan met hagel en windstoten tot rond 70 km/uur. Toch blijft de gemiddelde nachttemperatuur zo rond de 22 graden. Volgens de weersite Weerplaza voelt het alleen minder klam aan doordat de luchtvochtigheid in het binnenland rond de 20 en 30 procent ligt.

Twitter avatar KNMI KNMI Verwachting vandaag en morgen: Zonnig en uitzonderlijk warm,vanavond in het midden en zuiden enkele stevige #onweersbuien met kans op #windstoten. Vrijdag zonnig en overwegend droog. https://t.co/5HNtg7giG3 https://t.co/cfpmZpjazt

Vrijdag wordt de laatste tropische dag verwacht met temperaturen tussen de 30 en 36 graden. Dit weekend lijkt het dan voorlopig echt gedaan met de extreme warmte: zaterdag en zondag koelt het af naar temperaturen rond de twintig graden. Voor zaterdag wordt er zelfs wat regen verwacht.

'Warmste 26 juli ooit'

Het is de warmste 26 juli ooit. Dat zegt het KNMI donderdag. Daarmee is het vorige warmterecord op dezelfde dag, in 2006 gemeten, officieel verbroken. Waar het kwik in 2006 nog 32,7 graden aantikte, werd vandaag in de Bilt (het officiële meetpunt van het meteorologisch instituut) 34.9 graden gemeten. Het is deze week overigens niet de eerste dag dat een warmterecord wordt verbroken; donderdag was al de warmste 25 juli sinds het KNMI in 1901 begon met meten.

Twitter avatar Weerplaza Weerplaza.nl Nog nooit was het op 26 juli zo warm sinds de metingen We zien zelfs 37'ers op de kaart. Er kan nog wel iets bijkomen. #hittegolf #hitte #dagrecord https://t.co/J1blu1DTll https://t.co/cjkC5rNUll

Dagen waarop de maximumtemperatuur boven de 35 graden ligt, komen maar zelden voor. De hoogste temperatuur in Nederland ooit is vooralsnog 38,6 graden. Dat gebeurde in augustus in 1944. Of het deze week ook lukt om dat record te verbreken, is nog maar de vraag. Voor morgen worden landinwaarts maximumtemperaturen van 36 graden voorspeld en vanavond koelt het waarschijnlijk al af door mogelijke onweersbuien en hagel.

Dieren koelen met ijsjes en natte doeken

Niet alleen menselijk Nederland heeft een hitteplan; ook de apen in de Apenheul in Apeldoorn doen mee. Het Berberapenverblijf is donderdag en vrijdag na 14.00 uur gesloten in verband met de warmte. In de Veluwse natuur hebben vooral jonge zwijntjes het zwaar. Zij sterven door gebrek aan water en voedsel door de droogte, meldt EenVandaag. In Zandvoort heeft zich het eerste hert al gemeld voor wat water, aldus Twitteraar Marije:

Twitter avatar MarijeTweetjes Marije_tweets 🍀 Waterbak voor de beestjes in de buurt! Eerste beestje meldt zich al. #herten #zandvoort #hitte #hitteplan #hittegolf https://t.co/7Am0fXfYUg

Maar ook voor ook dieren in- en rondom ons huis is het afzien. De dierenambulance waarschuwt Nederlanders met huisdieren om goed op uitdrogingsverschijnselen te letten. Honden en katten raken warmte voor kwijt via hun voetzooltjes. Laat honden dus niet op het hete asfalt lopen, hun pootjes kunnen verbranden. Huisdiereigenaren worden aangeraden om koude doeken op de grond te leggen zodat dieren daarop kunnen afkoelen. Ook een fles water invriezen en deze met een handdoek omwikkelen kan helpen.

Honden kunnen ook baat hebben bij zwemmen maar pas op: blauwalg, een bacterie die in stilstaand water snel vermenigvuldigt, kan ook voor honden gevaarlijk zijn. Een negatief zwemadvies geldt dus ook voor dieren. Geen huisdieren? Ook egels en vogels kunnen een schaaltje water buiten goed gebruiken. Vooral egels komen bij de schemering tevoorschijn om wat te drinken.

Zomergasten-presentatrice Janine Abbring roept Twitteraars op om foto's van hun huisdieren te delen:

Twitter avatar JanineAbbring Janine Abbring Tip van Tess inzake het #nationaalhitteplan : vooral NIET in je mandje gaan liggen maar ernaast, met je hoofd op de koele betonnen vloer en één pootje in de lucht zodat een incidenteel briesje langs je kruis kan waaien. Doe er uw voordeel mee. https://t.co/bMFMlnRvC4

Brand in duinen Schiermonninkoog

Op diverse plaatsen in Nederland is het zo droog dat er branden zijn uitgebroken. Op het Waddeneiland Schiermonnikoog woedde vanmiddag een forse duinbrand. Hoe deze heeft kunnen ontstaan is nog onduidelijk, maar volgens de Friese brandweer is deze inmiddels geblust. Daarbij werd het ondersteuningspeloton ingezet, speciaal opgeleide boeren die de brandweer ondersteunen bij bluswerkzaamheden. In totaal is ongeveer 500 bij dertig meter grond afgebrand. Wel moest er een groot gebied worden afgezet om te voorkomen dat het vuur zich verder uitbreidde. Op het eiland geldt een rook- en stookverbod.

Ook in de Brabantse plaatsen Maarheeze en Loon op Zand brak vandaag brand uit. De laatste plaats grenst aan een groot natuurgebied waar veel koeien grazen. Omstanders moesten de dieren weghouden van de vlammen, meldt Omroep Brabant. In Maarheeze ging het om een stuk bos van bijna 16 hectare, bericht persbureau ANP. De brandweer sloeg daar groot alarm en sloeg met drie pelotons aan het blussen. Eind juni woedden door de aanhoudende droogte al forse bosbranden in het zuiden van Nederland waardoor meerdere hectaren bos afbrandden.

Door de droogte komen ook afvalbranden voor. Donderdagmiddag brak bij een afvalverwerkingsbedrijf in Varsseveld een grote brand uit. Omwonenden werden geadviseerd om ramen en deuren dicht te houden.

Twitter avatar REGIO8nieuws REGIO8 UPDATE | Grote brand bij afvalverwerking Ter Horst in Varsseveld: sluit ramen en deuren tegen de rook. https://t.co/dMmUQtZWYF https://t.co/ibn2aH5oK9

RIVM waarschuwt opnieuw voor smog

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) waarschuwt donderdagmiddag opnieuw voor de slechte luchtkwaliteit in het land. Doordat het op veel plaatsen in Nederland windstil en zonnig is, kunnen uitlaatgassen van de industrie blijven hangen. Daardoor ontstaan ophopingen van vervuiling. Dinsdag liet de voorlichtingsdienst al een waarschuwing voor smog uitgaan, maar omdat het vandaag opnieuw een zeer droge dag is, is die waarschuwing nog steeds van kracht.

Het gaat vooral om de gebieden aan de grens met België en Duitsland, zoals Zeeland, Brabant en Overijssel. Vervuiling uit de haven van Antwerpen en het Ruhrgebied blijft in de lucht hangen door de droogte. Vooralsnog zegt het RIVM dat de luchtverontreiniging alleen gemerkt wordt door mensen met luchtwegenklachten, bijvoorbeeld astmapatiënten.

De hoeveelheid smog door ozon is nog niet zo hoog dat het RIVM een smogalarm laat uitgaan. Dat gebeurde voor het laatst in Utrecht in 2015. Wel kan de Randstad later vandaag mogelijk ook nog te maken krijgen met smog. Als de hoeveelheid smog in de loop van de dag verder oploopt, kunnen ook gezonde Nederlanders last krijgen van klachten zoals hoesten en kortademigheid. Maar, zo zegt de voorlichtingsdienst, na een flinke regenbui is dat voorbij.

Bekijk hier de actuele smogniveaus in Nederland.

Hittegolf in Nederland is een feit

Nederland kampt officieel landelijk met een hittegolf. Het KNMI in De Bilt heeft sinds 15 juli elke dag 25 graden gemeten en drie dagen kwam de gemiddelde temperatuur boven de 30 graden.

Regionaal was er al sprake van een hittegolf, maar de landelijke standaard voor een hittegolf was nog niet gehaald. Sinds 15 juli is de temperatuur onafgebroken 25 graden geweest, de hittegolf duurt dus inmiddels al 12 dagen. Als de weersverwachting aanhoudt tot eind volgende week kan het record van achttien dagen in 1975 verbroken worden.

Het gaat om de 25ste hittegolf van Nederland sinds 1901. De vorige landelijke hittegolf was in 2015 en hield in total zes dagen aan. Vijf keer eerder waren er hittegolven die langer duurden. De laatste was in 2006, toen hield de uitzonderlijke warmte in Nederland zestien dagen aan.

Akkerbouwvakbond vraagt minister om steun

De Nederlandse Akkerbouw Vakbond (NAV) heeft minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, CU) om hulp gevraagd voor telers die door de aanhoudende droogte schade lopen. De regering moet boeren tegemoet komen met overbruggingskrediet als de droogte aanhoudt, is te lezen in een brief donderdag. Ook vraagt de vakbond of bepaalde toeslagen eerder kunnen worden uitbetaald.

De hogere prijzen voor hun producten zullen naar verwachting de mindere oogst maar gedeeltelijk opvangen. Veel akkerbouwers zitten namelijk al vast aan contracten en houden daarom maar een klein deel van hun oogst over voor de vrije verkoop.

Hoewel er verzekeringen bestaan voor oogstschade door extreem weer, zijn die voor veel boeren te duur door het hoge eigen risico en de assurantiebelasting, stelt de NAV. De overheid zou hier medeverantwoordelijk voor zijn "door haar hardnekkige vasthouden" aan de belasting op verzekeringen. De NAV roept de minister daarom op om mee te denken over oplossingen.

Brabants waterschap strijdt voor zeldzame beekprik

Het Brabantse Waterschap De Dommel probeert een populatie van de zeldzame beekprik te redden. Het prehistorische visje zit in de beek De Reusel, die door het extreme weer bijna droog is gevallen. Daarom heeft het waterschap sinds zaterdag duizenden kubieke meters water in de beek gepompt.

De beekprik werd in 2014 uitgezet in de Reusel, waar ideale omstandigheden heersen voor de vis. "Vandaar dat het ook zo belangrijk is dat we de populatie in stand houden. De macrofauna zijn ideaal voor de vis. Het is cruciaal dat we de beek nat houden", zegt een woordvoerder van de Waterschap. Per uur wordt er tussen de zestig en honderd kuub water ingepompt.

De beekprik is een palingachtige vis en bedreigde diersoort. Larven kunnen tot ongeveer zes jaar in de bodem van een rivier leven voordat ze volwassen worden. Daarom is het ook niet mogelijk om de huidige populatie in De Reusel over te hevelen naar ander water. Het is niet duidelijk hoe lang het waterschap de beek nat moet houden. In de tussentijd is in Noord-Brabant, wat op hoger gelegen zandgronden ligt, wel beregeningsverboden ingesteld .

Waar halen we nu ons water vandaan? Elders in Nederland draaien waterbeheerders de waterstroom om. Hier in @Brabant pompen we 1000 kuub per dag naar de drooggevallen Reusel om de zeldzame Beekprik te redden. #droogte2018 @wddommel #onswater pic.twitter.com/L72cj2tilw

— Peter Glas (@PCGGlas) July 25, 2018

KNMI: tropisch warm en mogelijk enkele onweersbuien

Ook donderdag wordt het volgens het KNMI tropisch warm: 30 graden aan de kust tot rond de 36 garden landinwaarts. Code oranje blijft van kracht.

Gedurende de dag zullen in het zuiden van het land wel stapelwolken ontstaan die kunnen uitgroeien tot onweersbuien. Daarbij bestaat kans op hagel en windstoten oplopend tot 70 kilometer per uur.

Verwachting vandaag en morgen: Zonnig en uitzonderlijk warm,in de middag mogelijk een enkele stevige #onweersbui. Vrijdag zonnig en overwegend droog. https://t.co/5HNtg7giG3 pic.twitter.com/as2hRXL8n9

— KNMI (@KNMI) July 26, 2018

Nieuw hitteblog: groter neerslagtekort verwacht dan recordjaar 1976

Nederland kampt met de aanhoudende hitte en droogte. De Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) verwacht dat het neerslagtekort in de komende week verder zal stijgen naar 289 milliliter, meer dan eind juli in het recordjaar 1976.

Voor een deel van het land kan water aangevoerd worden via de Rijn en de Maas. In hoger gelegen zandgronden in het oosten en zuiden van Nederland is dat echter niet mogelijk. Daar heerst momenteel al een watertekort en hebben waterschappen beregeningsverboden ingesteld. Het KNMI gaf woensdag code oranje uit.

Lees hier terug wat de gevolgen waren van de uitzonderlijke hitte gisteren

Weeronline verwacht dat het vandaag en morgen "uitzonderlijk heet" wordt met op veel plekken 34 tot 37 graden. In de loop van de middag worden in het oosten en zuiden onweersbuien verwacht met stevige neerslag in korte tijd.