Wat gebeurde met Otto Warmbier, Amerikaan gevangen in Noord-Korea?

Otto Warmbier stal tijdens Oud en Nieuw een poster uit een hotel in Noord-Korea. Anderhalf jaar later was hij dood, 22 jaar oud. Wat gebeurde er met de jonge Amerikaan?

Otto Warmbier wordt door twee Noord-Koreaanse militairen weggeleid bij het Hooggerechtshof van het communistische land. Foto AFP/Jon Chol Jin

Op 13 juni 2017 wachtten Fred en Cindy Warmbier op de luchthaven van Cincinatti, in de Amerikaanse staat Ohio. Spanning en hoop hingen in de lucht: na anderhalf jaar gevangenschap in Noord-Korea zou hun zoon Otto eindelijk terugkeren naar huis. De opluchting was van korte duur: het lichaam van Otto kwam aan, maar zijn geest was vervlogen in Noord-Korea.

Otto Warmbier keerde terug in een comateuze, vegetatieve staat - waar hij vermoedelijk al een jaar in verkeerde. Zijn moeder en zus renden huilend het vliegveld uit, Fred gaf de jongen een omhelzing. Binnen 48 uur zou Otto’s temperatuur oplopen tot 40 graden. Nadat een arts de ouders vertelde dat hun zoon door ernstige hersenschade nooit meer de oude zou worden, lieten ze zijn voedingssonde verwijderen. Ze hielden Otto gezelschap tot hij zes dagen later op 22-jarige leeftijd overleed.

Lees ook de necrologie van Otto Warmbier: Hoe kwam Amerikaanse student in Noord-Korea aan hersenschade?

Veelbelovende man

Hoe was het zover gekomen? Dat zoekt journalist Doug Bock Clark uit in een enerverende longread voor GQ, waarvoor hij zes maanden research verrichte in de VS en Zuid-Korea. Een dergelijk lot stond niet in de sterren geschreven van de ambitieuze Otto, die op de University of Virginia opviel door zijn hoge cijfers, goede sportvaardigheden en aimabele karakter - waardoor de hele campus wist wie hij was. Hij was hard op weg naar een droomcarrière voor veel Amerikanen: bankier op Wall Street. Zijn lijfspreuk op de universiteit zou later een wrange naklank krijgen:

“Ik wou dat er een manier was om te weten dat je in de goeie oude tijd verkeert - voordat die voorbij is.”

Voor hij aan het werkende leven begon, wilde hij nog graag iets doen dat het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken al zijn burgers sterk afraadt: op vakantie naar Noord-Korea. Dat weerhield Otto er niet van zich aan te melden bij Young Pioneer Tours, een reisbureau dat zich naar eigen zeggen specialiseert in “bestemmingen waarvan je moeder wil dat je ze mijdt”. Hij was eerder al in Cuba geweest, wat was het ergste dat er kon gebeuren?

‘Imperialistische vijand’

De eerste dagen van de tour werd er zelfs gegrapt over de aanwezigheid van Otto als Amerikaan, die met een knipoog naar Noord-Koreaanse propagandaretoriek ginnegappend “imperialistische vijand” werd genoemd. Op oudejaarsavond raakte de tourgroep Otto een paar uur kwijt, maar zijn kamergenoot trof de jonge Amerikaan rond 04.30 uur slapend aan in het hotel. Die paar uur dat Otto van de radar was, zouden later cruciaal blijken.

Wat bleek: Warmbier had een poster gestolen van een verdieping van het hotel die verboden terrein is voor buitenstaanders. Vlak voor zijn vertrek naar huis werd Otto gearresteerd door de Noord-Koreaanse autoriteiten. In een showproces bekende een hevig huilende Otto de poster te hebben gestolen in “een poging het werkethos van het Koreaanse volk te breken”, een verklaring die vrijwel zeker is opgesteld door de Noord-Koreaanse autoriteiten en die Warmbier onder dwang moest voorlezen.

Bekijk hier de ‘persconferentie’ van Otto Warmbier, waarbij hij aan het einde in tranen uitbarst:

Otto werd veroordeeld tot vijftien jaar zware arbeid, maar belandde kort na de uitspraak in een ziekenhuis. Hierna volgde een lang, slepend proces om Warmbier weg te halen uit Noord-Korea, de meest brute dictatuur op aarde. President Donald Trump en zijn minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson zouden zich inzetten voor Otto’s vrijlating, die helaas niet zo afliep als de betrokkenen hadden gehoopt.

Benieuwd naar wat er met Warmbier gebeurd is en hoe zijn vrijlating tot stand kwam? Lees de hele longread ‘The Untold Story of Otto Warmbier, American Hostage‘ (9.860 woorden, leestijd circa 40 minuten) op de website van GQ

    • Casper van der Veen