Vier vragen over einde ebola-uitbraak Congo

Congo heeft zich officieel ebolavrij verklaard. Volgens Luis Encinas, noodhulpcoördinator bij Artsen zonder Grenzen in Kinshasa, blijft het zwakke gezondheidsysteem een groot probleem.

Een gezondheidsmedewerker in een speciale ebolakliniek in Bikoro, Congo. Foto John Bompengo/ AP

De uitbraak van ebola in Congo is officieel voorbij. Dat meldt persbureau AP op basis van het ministerie van Volksgezondheid. Het virus dat via directe besmetting wordt overgedragen, werd begin mei ontdekt in het noordwesten van het Afrikaanse land en kostte aan 29 mensen het leven. Maar wat betekent het precies dat Congo ebolavrij is?

NRC sprak met Luis Encinas van hulporganisatie Artsen zonder Grenzen. Hij was noodhulpcoördinator bij de bestrijding van ebola en werkt vanuit de Congolese hoofdstad Kinshasa.

  1. Wat zegt zo’n officiële verklaring?

    “Het is een routineprocedure. Het is nu 42 dagen geleden dat er voor het laatst een besmettingsgeval werd gemeld en dan mag het land zich officieel ebolavrij verklaren. Die 42 dagen referen aan twee keer de maximale incubatietijd [de periode tussen besmetting en de eerste symptomen als hevige koorts, hoofdpijn, spierpijn en gele ogen, red.] van 21 dagen”.

  2. Artsen zonder Grenzen heeft de ebolaklinieken gesloten, is de overheid in Congo voldoende toegerust om het virus te monitoren?

    “Wij hebben in de afgelopen periode goed samengewerkt met de Congolose autoriteiten om zo snel mogelijk de verspreiding van ebola tegen te gaan. Vooral nadat het virus opdook in de miljoenenstad Mbandaka. Toen zijn we begonnen met het inenten van meer dan drieduizend personen met een experimenteel vaccin. Maar een groot probleem blijft het zwakke gezondheidssysteem in Congo. We hebben het hier niet over een land, maar eerder over een geografisch concept. De communicatie tussen de verschillende regio’s is zeer slecht en het is erg lastig om gezondheidmedewerkers te trainen om in een vroeg stadium ebola te ontdekken”.

  3. Lees ook: Hoe Congo probeert de ebola-uitbraak te smoren
  4. Waarom is het zo lastig om trainingen te geven?

    “Het ligt niet aan de wil van de Congolese autoriteiten. Het ministerie van Volksgezondheid heeft gewoonweg te weinig geld. Voor preventiemaatregelen is geen budget. Het geld dat er is, wordt uitgeven om andere levensbedreigende ziektes als malaria en gele koorts te bestrijden. Daarnaast is het altijd politiek onrustig in Congo, zo woedt in het oosten van het land al een jarenlange oorlog. Een ander belangrijk aspect heeft te maken met de overdracht van informatie. Veel Congolozen leven in zeer afgelegen plekken en staan veelal wantrouwend tegenover moderne gezondheidszorg. Wij hebben dan ook de hulp van antropologen nodig die de vertaalslag kunnen maken om onze boodschap over te brengen. Om een besmet persoon te kunnen isoleren van de lokale gemeenschap is vertrouwen onontbeerlijk”.

  5. In juli 2017 werd Congo ook al ebolavrij verklaard, verwacht u dat er volgend jaar opnieuw een uitbraak komt?

    “Dat valt niet te voorspellen. Het draait om de kennis die je hebt. Soms weten we hier in Kinshasha helemaal niet dat er in een afgelegen gebied een ebola-uitbraak heeft plaatsgevonden en horen we er pas van wanneer iemand met het virus aankomt in een stad. Dus wij moeten altijd klaarstaan om zo snel mogelijk noodhulp te verlenen wanneer het nodig is”.

    • Huib de Zeeuw