Brieven

Brieven

Een groot aantal Nederlanders heeft weinig begrip voor bedekte vrouwenharen en Lamyae Aharouay heeft daaronder geleden (Hoe ik een dikke huid kreeg, 21/7). De hoofddoek zou niet moeten uitmaken, maar de ervaring pakte anders uit. Helaas legde haar stuk nergens uit waarom die hoofddoek zo belangrijk voor haar is. Mythen, religie en populaire cultuur beïnvloeden de manier waarop we naar ons eigen lichaam en naar dat van de andere sekse zijn gaan kijken. Is die Nederlandse irritatie alleen maar botte onverdraagzaamheid? Of heeft die misschien ook iets te maken met de gedachte achter de traditionele verplichting van de hoofddoek, namelijk dat mannen zich ‘nu eenmaal’ niet kunnen beheersen als een vrouw geen hoofddoek draagt? Dat een man geen verantwoordelijkheid kan dragen voor de beheersing van zijn eigen driften is een bedenkelijk en gevaarlijk misverstand dat nog volop gezag geniet in deze wereld. Voor veel medelanders, moslims, anders- en ongelovigen is dit veronderstelde brevet van mannelijk onvermogen grievend. Een mens is geen beest: hij kan zelfbeheersing aanleren.

De keuze voor de hoofddoek wordt door lang niet alle moslims met instemming begroet. In islamitische landen hoor ik soms een waarschuwing: pas op, fundamentalistische politici en ultraorthodoxe geestelijken hier houden scherp in de gaten in hoeverre daar bij jullie ‘naïeve westerse overheden’ bereid zijn nog meer ruimte te geven aan fundamentalistische standpunten. In Noord-Afrika betekent dat dat vrouwen die faliekant tegen die opgelegde vormen van bedekking zijn steeds minder ruimte krijgen. Waarom staan jullie, Europeanen, niet duidelijker aan onze verlichte kant?

Wie zo kritisch kan denken als Aharouay kan zich in Nederland blijven onderwerpen aan oude kledingvoorschriften die Arabische moslims overnamen van christenen in het door hen in de zevende eeuw veroverde Syrië, maar kan zich ook uitstekend verdiepen in de vraag waarom geestelijken de uitleg van heilige teksten en overleveringen naar hun eigen hand hebben gezet, om redenen die meer met macht en belangen dan met geloof te maken hadden.


emeritus hoogleraar interculturele literatuurwetenschap, auteur van ‘Bloot of bedekt. Van niets om het lijf naar strak in het pak’
    • Mineke Schipper