Terroristisch motief Malek F. ‘niet uit te sluiten’

Steekpartij Den Haag De man die in mei drie mensen neerstak, is psychiatrisch patiënt. Maar hij werd ook zeer gelovig. Zoals veel terroristen.

Politie bij het Johanna Westerdijkplein, waar Malek F. drie mensen neerstak. Foto Rob Engelaar/ANP

Malek F. (32) weet het zeker: hij wordt achtervolgd door duivelaanbidders die hem bedreigen met de dood.

Sinds december 2017 ziet F. satanisten die hem het leven zuur willen maken. Ze zijn in zijn huis geweest, meent hij, waar ze zijn grillmachine kapot hebben gemaakt. Ze hebben volgens F. bovendien vieze oorstokjes, een boomblad en een verbrande plastic zak achtergelaten. In diezelfde tijd wordt hij opgenomen in de Haagse ggz-instelling Parnassia. Hij vertoonde psychotische trekken, zegt een psychiater achteraf over F., en leed aan achtervolgingswanen en hallucinaties.

De psychische druk die hij op dat moment ervaart, zegt advocaat Job Knoester tijdens de pro-formazitting op maandag in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol, heeft ertoe geleid dat Malek F. op 5 mei van dit jaar drie mensen neerstak en ernstig verwondde in de buurt van station Hollands Spoor in Den Haag. F. is géén terrorist, zegt de advocaat, want hij verwondde de drie slachtoffers niet om de hele bevolking angst aan te jagen. Het geweld was niet gericht tegen de hele maatschappij. Hij deed het volgens Knoester omdat hij een innerlijke psychische strijd wilde beslechten.

Lees ook hoe politie en corporaties waarschuwden over verwarde personen: Geschipper met Malek F. liep fout af

Onderzoek

Kan een psychiatrisch patiënt tegelijkertijd een terrorist zijn? Dat is de belangrijkste vraag in deze rechtszaak, die op 15 oktober verdergaat, als meer onderzoek is gedaan. Malek F. blijft in voorarrest.

Het lijkt erop dat F. voorafgaand aan de steekpartij heeft geprobeerd om naar binnen te gaan bij een kerk. F. verklaarde dat hij zes keer heeft aangeklopt bij „een gebedsplaats van de duivelaanbidders”, waar hij mensen wilde doden.

Niet alle verklaringen van vlak na de aanhouding moeten serieus genomen worden, zegt advocaat Knoester. „Hij zat onder de medicatie.”

De officier van justitie vindt juist dat in het geheel niet uit te sluiten valt dat de daad van F. een terroristisch oogmerk heeft. F. werd in korte tijd zeer gelovig, ging veel meer bidden – dat zien we volgens officier van justitie Simon Minks bij veel terroristen. F. gebruikte tijdens het verhoor termen als ‘martelaar’ en heeft verklaard dat hij zich hevig verzette tijdens de aanhouding omdat hij hoopte dat hij zou worden doodgeschoten. Agenten schoten zes tot negen keer op hem.

Op zijn Facebook-pagina schreef F. in januari van dit jaar dat ongelovigen naar de hel moeten. Vlak na zijn daad op 5 mei riep hij Allahu akbar. Vanwege de pijn door de beschieting, zegt hij zelf.

Lees ook: Stekende Syriër had mogelijk terroristisch motief

Emotie

Op de zitting draagt F. een lichtblauw pak dat lijkt op een herenpyjama – zijn gevangenistenue. Hij toont geen emotie. F. verblijft in het Justitieel Centrum voor Somatische Zorg, een ziekenhuis voor gevangenen. Een tolk vertaalt naar het Syrisch-Arabisch. F. vluchtte uit Syrië met zijn vader, die verdronk tijdens de overtocht.

Officier van justitie Minks neemt tijdens de zitting de tijd voor het trauma dat de slachtoffers van F. hebben opgelopen. Een van hen was „een jonge vent in de kracht van zijn leven” die sindsdien nachtmerries heeft. Hij durft niet meer naar zijn bijbaantje omdat hij denkt dat elke man hem wil neersteken. Er is een ander slachtoffer, met twee kleine kinderen, die het leven niet meer ziet zitten. Zijn vrouw barst in huilen uit als de officier tijdens een bezoek vraagt hoe het met haar gaat. Minks: „Ook zij is slachtoffer.”

I love you, I’m going to die’, zei het derde slachtoffer, wie de keel werd doorgesneden, tegen zijn partner. Een beknopte maar noodzakelijke weergave, zegt Minks.

    • Kim Bos