Britten staken verzet tegen mogelijke doodstraf twee jihadisten

Regering en oppositie botsten maandag nadat uit een uitgelekte brief bleek dat het VK twee jihadisten aan de VS wil uitleveren, ook als hen mogelijk de doodstraf wacht.

Alexanda Kotey (midden) en El Shafee Elsheikh (rechts) in maart 2018. Foto Hussein Malla/AP

In het Verenigd Koninkrijk is maandag beroering ontstaan over een regeringsbesluit twee Britse jihadisten aan de VS uit te leveren. De aan IS-gelinkte jihadisten wacht in de VS mogelijk de doodstraf, iets waar de Britten gewoonlijk fel tegen zijn.

Alexanda Kotey en El Shafee Elsheikh worden verdacht van onder meer medeplichtigheid aan het onthoofden van zeven Britse, Amerikaanse en Japanse journalisten en hulpverleners. The Daily Telegraph onthulde maandag dat minister van Binnenlandse Zaken Sajid Javid vorige maand een brief heeft gestuurd aan de Amerikaanse minister van Justitie. Daarin laat de Brit weten dat de regering akkoord zal gaan met uitlevering, ook als de garantie ontbreekt dat de jihadisten niet ter dood zullen worden gebracht.

De Britse regering en de oppositie botsten maandag hard over het standpunt. Zo is de minister van Veiligheid Ben Wallace bang als “hypocriet” te worden neergezet als het zelfs in dit soort zaken geen uitzondering maakt op de Britse positie ten aanzien van de doodstraf. “We moeten niet vergeten dat het hier gaat om het onthoofden van verschillende onschuldige mensen door een van de meest afschuwelijke organisaties die er op aarde rondlopen”, zei Wallace.

Tegenstanders wijzen juist op de mogelijke precendentwerking. “Deze beslissing is zowel afschuwelijk als schandalig, en ik roep de ministers dan ook op om hun beslissing te herzien”, zei Lagerhuislid Diane Abbott van oppositiepartij Labour. Ook Amnesty International heeft de Britse regering met klem gevraagd zich aan de eigen principes te houden.

Gruwelijke onthoofdingen

De twee zitten op dit moment vast in Syrië en de vraag is wie ze gaat berechten. Hun Britse nationaliteit is afgenomen en het VK is niet van plan om ze in eigen land te berechten. Aangezien er ook Amerikanen onder de slachtoffers zijn, zijn de Britten daarom akkoord met berechting in de VS. En waar het VK doorgaans tegen de doodstraf is en voor uitlevering ook de eis stelt dat de verdachten niet ter dood worden veroordeeld, vragen ze daar nu expliciet niet om.

Kotey en Elsheikh kwamen in 2015 in het nieuws door een reeks gruwelijke onthoofdingen van een aantal westerse gijzelaars in Syrië en Irak, onder wie James Foley. De twee behoorden tot een groep van vier jihadisten die vanwege hun Britse accent de bijnaam ‘The Beatles’ kregen. Tot het viertal behoorde ook Jihadi-John, de man die verantwoordelijk was voor de onthoofdingen en die in 2015 via een drone-aanval werd gedood.

    • Jorg Leijten