Amsterdam UMC stopt per direct met babyonderzoek om mogelijk risico

Bij het onderzoek van het Amsterdam Universitair Medisch Centrum zijn meerdere baby’s gestorven. Mogelijk heeft dat met het onderzochte middel te maken.

Het AMC, dat tegenwoordig het Amsterdam UMC heet. Foto Robin van Lonkhuijsen

Het Amsterdam Universitair Medisch Centrum is per direct gestopt met een onderzoek naar een middel voor zwangere vrouwen. Het ziekenhuis meldt maandag dat er aanwijzingen zijn dat toediening van sildenafil, zoals bij het onderzoek gebeurde, nadelig kan zijn voor baby’s. Mogelijk zijn er zelfs baby’s door overleden.

Het Amsterdam UMC onderzocht de werking van het middel sildenafil, beter bekend als viagra, bij vrouwen bij wie de baby al vroeg tijdens de zwangerschap niet goed groeit. Uit een tussentijdse evaluatie van het onderzoek bleek volgens een woordvoerder dat er significante verschillen waren tussen 93 vrouwen die sildenafil kregen toegediend en 90 vrouwen die placebotabletten slikten.

Bij de groep die sildenafil kreeg, overleden negentien baby’s na de geboorte. Bij de placebogroep waren dat er negen. Van die eerste groep kregen zeventien baby’s een longaandoening, van wie er elf overleden. Bij de tweede groep kregen drie baby’s een longaandoening. Daarvan ging er geen dood. Volgens een woordvoerder werd het onderzoek uitgevoerd bij baby’s die al bijzonder slechte vooruitzichten hadden.

Externe groep

Dat de cijfers van het onderzoek onrustbarend waren, bleek donderdag uit een tussentijdse analyse. Toen is het onderzoek direct gestaakt en zijn de betrokkenen ingelicht. De onderzoekers vonden geen enkele positieve uitkomst van het medicijngebruik. Alle nadelige effecten traden op na de geboorte. Voor de moeders had het viagragebruik lichamelijk geen slechte gevolgen.

Uit eerdere studies bleek volgens de woordvoerder dat sildenafil een positief effect op de groei van baby’s zou kunnen hebben: het zou de functie van de placenta kunnen verbeteren. In sommige landen wordt het zelfs al voorgeschreven aan zwangere vrouwen. De onderzoekers van het Amsterdam UMC verwachten nu dat wereldwijd het gebruik van viagra voor deze toepassing zal stoppen.

Het Amsterdam UMC coördineerde het onderzoek waaraan nog tien andere ziekenhuizen deelnamen. Alle deelnemende ziekenhuizen zijn ermee gestopt. Naast het Amsterdam UMC ging het om de zeven andere Nederlandse academische centra, plus het Isala in Zwolle, het MCL in Leeuwarden en het Máxima Medisch Centrum in Veldhoven.

In een persbericht zegt het ziekenhuis dat de onderzoekers nog met veel vragen zitten:

“De beschikbare gegevens worden de komende periode uitgebreid geanalyseerd en de ontwikkeling van de kinderen wordt nauwgezet gevolgd.”

    • Guus Ritzen