Foto Annabel Oosteweeghel

‘Thuis mocht ik geen Surinaams praten’

Op de plaats van de rubriek Jong! deze zomer elke week de rubriek Oud! waarin ouderen vertellen over zichzelf, hun liefdes en de lessen van het leven. Deze week: Jeannette Donk-Schmeltz.

Liedjes

„Als kind in Paramaribo kende ik veel liedjes. ‘Waar de blanke top der duinen, ’k heb u lief, mijn Nederland’. In die tijd moest je alles van Nederland weten. Ik mocht thuis ook geen Surinaams praten. Je haalde het niet in je hóófd. ‘Neger-Engels’ noemden ze dat. Het was een bewijs van gebrek aan respect. Ik heb het later in Nederland geleerd, van mijn man. Hij dacht dat mensen anders zouden denken dat ik het hoog in mijn bol had.”

Kweekschool

„Mijn vader werkte op de Antillen; de zus van mijn moeder woonde bij ons. Zij was onderwijzeres en heel streng. Om vier uur moest je gebaad zijn, aan tafel zitten, huiswerk maken. Zij heeft me gepusht. Al op de kweekschool ben ik Frans gaan studeren, mijn tante betaalde de 25 gulden voor die privélessen. Dat was toen véél geld. Op mijn achttiende had ik mijn akte Frans, twee jaar later Engels, nog een jaar later Spaans.”

Een kers of een mango

„Mijn man en ik waren buurtgenoten. Hij beweert dat ik op mijn achtste al met mijn rokje kwam draaien als hij buiten speelde. Dan bracht ik een vrucht, een kers of een mango. Leugens, hoor! Ik weet er niets meer van. Toen hij in 1961 naar Nederland ging, vond ik dat heel erg. Twee jaar later ben ik ook gegaan, met de boot. We waren met de handschoen getrouwd, anders mocht ik niet komen. In het begin huilde ik elke avond in mijn slaap. Later is mijn moeder ook gekomen, en mijn broer en een zus. Mijn moeder heeft jarenlang bij ons gewoond.”

Foto Annabel Oosteweeghel
Foto Annabel Oosteweeghel
Foto Annabel Oosteweeghel

Brief op poten

„Ik heb altijd gewerkt, altijd gestudeerd. MO-B voor eerstegraads leraar, avondstudie Engels aan de universiteit van Nijmegen. Ik gaf les op mavo-scholen, later op een ROC. Streng was ik niet. Ik knuffelde, aaide de kinderen. Maar ik liet niet over me heen lopen. Eens had ik tegen een klas gezegd: ‘Over tien minuten beginnen we.’ Ik was net begonnen of een meisje stak haar vinger op: ‘Mag ik naar het toilet.’ Ik zei: ‘Nee.’ De volgende dag kreeg ik een brief op poten van haar moeder. Ik zeg: ‘D’r uit. Ga je moeder halen.’ De volgende dag kwam ze zeggen waar haar moeder werkte en dat ik haar daar kon spreken. Ik zei: ‘D’r uit. Ga haar halen.’ Toen kwam ze eindelijk.”

Waar is God?

„We zijn altijd lid geweest van de Evangelische Broedergemeente. Die gaven les in Suriname, goed gedegen onderwijs. Vorige maand is onze dominee in Duitsland onder een truck gereden. Hij was 42 jaar. Die dingen begrijp ik niet. Waarom moet God juist die man wegnemen? Een reiki-meester die ik ken zei: ‘Waarschijnlijk had hij zijn taak al vervuld, we zijn hier om te leren.’ Nu moet ik dat nog aannemen. Waar is God? Hij slaapt in Suriname. Dat zeggen Surinamers: ‘God is overal, maar hij slaapt in Suriname.’”

    • Joke Mat