Om Israël echt te begrijpen, heb je Amos Oz nodig

Zomer! Tijd voor het uitvoeren van goede leesvoornemens. Nu: Amos Oz herlezen.

Aangezien ik eind dit jaar in Tel Aviv mijn Russische vriendin Anna ga opzoeken, wordt het tijd me weer eens in Israël te verdiepen. In 2015 was Anna daarnaar geëmigreerd, uit angst voor een opwakkerend Russisch antisemitisme. Ter kennismaking met het land van haar keuze raadde ik haar toen aan om Amos Oz te lezen, wat ik deze zomer uit nostalgie ook zelf ga doen.

Ik begin echter met een non-fictieboek dat ik al jaren ongelezen in mijn kast heb staan: Mijn beloofde land van Ari Shavit. Hierin analyseert deze beroemde Israëlische journalist de huidige existentiële crisis van zijn land, zonder zijn eigen volk te sparen.

Maar om tot het wezen van Israël door te dringen heb ik toch Amos Oz nodig, die de geschiedenis van zijn land door zijn romans weeft. En aangezien ik zijn hele oeuvre ken, begin ik weer van voren af aan met Mijn Michaël, dat gaat over een dromerige vrouw in de jonge staat Israël. Daarna lees ik Volmaakte rust, dat zich afspeelt in een kibboets aan de vooravond van de Zesdaagse Oorlog van 1967 en smul ik weer van die spannende brievenroman Zwarte doos, over de steeds groter wordende interne tegenstellingen in Israël.

Zeg naar welk land u op vakantie gaat, en wij zeggen welke boeken bij dat land passen.

Om het kibboetsleven nog beter te begrijpen lees ik Onder vrienden, waarin portretten van een aantal inwoners van een kibboets je duidelijk maken hoe de geschiedenis van Israël samenhangt met de Holocaust.

En tot slot lees ik Een verhaal van liefde en duisternis, de dikke autobiografische roman waarin aan de hand van Oz’ familiegeschiedenis niet alleen de geschiedenis van de Joden in tsaristisch Rusland en het Oost-Europa van na 1917 wordt verteld, maar ook die van de wereld van de Joodse emigranten in het Britse mandaatgebied, de stichting van de Joodse staat in 1948 en de verwijdering tussen Joden en hun Arabische buren. Alles wat me interesseert komt in dit prachtige boek samen.

Begin hiermee: Mijn Michaël (Vertaling: Hilde Pach, 2008) | Volmaakte rust, 1982.| Zwarte doos, (Vertaling: Hilde Pach, 2017.

    • Michel Krielaars