30.000 ‘moderne slaven’ in Nederland

Wereldwijd leven 40,3 miljoen mensen onder moderne slavernij, bleek uit eerder onderzoek.

Een arbeider op een Noord-Koreaans rijstveld. Foto Dita Alangkara/AP

In Nederland leefden in 2016 zo’n 30.000 mensen onder moderne slavernij. Dat becijferde de jaarlijkse Global Slavery Index, die donderdagavond gepubliceerd werd.

De index wordt sinds 2013 vastgesteld door de Walk Free Foundation en is gebaseerd op enquêtes en data van ngo’s, agentschappen van de Verenigde Naties en overheden. Naast traditionele slavernij worden ook dwangarbeid, schuldslavernij, gedwongen huwelijken en kinderarbeid meegeteld onder moderne slavernij. Wereldwijd gaat het om ruim 40,3 miljoen moderne slaven verdeeld over 167 landen, schrijft de stichting. Ruim 70 procent is vrouw.

De Nederlandse overheid onderneemt volgens de stichting wel de meeste actie tegen moderne slavernij. Het onderzoek publiceerde verder geen gedetailleerde gegevens over de vorm van de moderne slavernij in Nederland. In Europa en Centraal-Azië zijn dwangarbeid en gedwongen huwelijken de meestvoorkomende vormen.

NRC checkte de uitspraken van The Walk Free Foundation in 2016: Niet te checken, maar de geraadpleegde experts vonden het onderzoek goed uitgevoerd.

Moderne slavernij in rijke landen

Nederland is niet het enige relatief rijke land waar moderne slavernij voorkomt. Ook de Verenigde Staten, Australië, het Verenigd Koninkrijk en andere Europese landen zagen een stijging van de index. “Zelfs in landen met een sterke rechtsstaat worden migranten, daklozen, of arbeiders in de schaduweconomie en andere minderheden onvoldoende beschermd”, schrijft de stichting.

Volgens een eerdere index waren er 17.500 moderne slaven in Nederland. De stijging van de index in ontwikkelde economieën komt door een forse toename van het aantal afgenomen enquêtes: het onderzoek nam bijna 71.000 vragenlijsten en interviews af in 48 landen. Bij het onderzoek in 2016 waren dat er 42.000.

Het aantal moderne slaven ligt in de praktijk waarschijnlijk hoger doordat data over sommige Arabische staten ontbreken. Ook worden andere vormen van moderne slavernij als orgaanhandel en kindsoldaten niet meegerekend.

Risicoproducten

Rijkere landen dragen indirect bij aan moderne slavernij in andere landen. Jaarlijks importeren de twintig rijkste landen ter wereld zo’n 350 miljard dollar aan risicoproducten als elektronica, kleding, vis, cacao en suikerriet. Rijke landen en bedrijven moeten meer doen om slavernij in productieketens aan te pakken, schrijft de stichting.

Noord-Korea kent het hoogste percentage moderne slavernij. Een op de tien inwoners worden gedwongen te werken voor het regime. Ook in Eritrea worden dwangarbeiders ingezet om de staat te financieren. Andere landen in de toptien van landen met het hoogste percentage moderne slavernij zijn Burundi, Centraal-Afrikaanse Republiek, Afghanistan, Mauritanië, Zuid-Soedan, Pakistan, Cambodja en Iran.

Hoe kan het dat er 40,3 miljoen moderne slaven zijn? Bekijk de video die NRC begin dit jaar maakte:

    • Rik Wassens