Trump nodigt Poetin uit – tot verbijstering van Washington

President pareert kritiek

In plaats van terug te krabbelen zet de Amerikaanse president zijn hakken in het zand – wellicht gesterkt door het feit dat zijn optreden in Helsinki hem geen steun lijkt te hebben gekost onder zijn aanhangers.

De Amerikaanse president Trump en de Russische president Poetin tijdens hun persconferentie na de top in Helsinki. Foto Anatoly Maltsev/EPA

De Amerikaanse president Donald Trump heeft verbijstering veroorzaakt in Washington met een uitnodiging aan het adres van de Russische president Vladimir Poetin om in het najaar een bezoek te brengen aan de Amerikaanse hoofdstad, als vervolg op hun omstreden topontmoeting in Helsinki.

Met de uitnodiging, die donderdagmiddag onverwachts werd aangekondigd door Sarah Sanders, de woordvoerder van het Witte Huis, slaat Trump de felle kritiek van de afgelopen week op zijn gezamenlijke optreden met Poetin in de Finse hoofdstad in de wind – ook al is Washington nog in verwarring over wat de twee leiders maandag bij die top precies hebben besproken.

Het onverwachte gebaar aan de Russische leider werd door Sanders bekendgemaakt met een tweet. Nationale Veiligheidsadviseur John Bolton zou de uitnodiging aan Poetin overbrengen, als onderdeel van aanhoudende gesprekken tussen de twee landen. Trump zei zich „te verheugen op onze tweede ontmoeting”, schreef hij op Twitter. Er is geen datum genoemd.

Spanning met inlichtingendienst

Pogingen van het Witte Huis de schade te repareren van de persconferentie van de twee leiders in Helsinki, die Trump op beschuldigingen van zwakte en verraad is komen te staan van zowel Democraten als Republikeinen, werden met de uitnodiging aan Poetin donderdag op hun kop gezet. In plaats van terug te krabbelen om de ongekende kritiek op zijn optreden te pareren, zet Trump nu juist zijn hakken in het zand – wellicht gesterkt door het feit dat zijn optreden in Helsinki hem geen steun lijkt te hebben gekost onder zijn aanhangers.

Tot verbijstering van velen in Washington kwam de uitnodiging als een verrassing voor Dan Coats, de hoogste baas van de nationale inlichtingendiensten.

Bovendien voerde de aankondiging de spanning tussen de regering-Trump en de Amerikaanse inlichtingendiensten verder op. Tot verbijstering van velen in Washington kwam de uitnodiging als een verrassing voor Dan Coats, de hoogste baas van de nationale inlichtingendiensten, die niet op één lijn zit met de president over Russische inmenging in de verkiezingen van 2016. Coats hoorde het nieuws terwijl hij een interview gaf bij een veiligheidsconferentie in Aspen, Colorado. „Zeg nog eens”, vroeg hij zijn gesprekspartner nadat zij het nieuws meldde. „Hoorde ik dat goed?” Daarna voegde hij er met een nerveuze lach aan toe „Oké, dat wordt bijzonder.”

Maandag nam Coats, die door Trump zelf is benoemd, openlijk afstand van de president nadat Trump de Amerikaanse veiligheidsdiensten afviel tijdens de persconferentie met Poetin. Gevraagd of Rusland verantwoordelijk was voor inmenging in de verkiezingen, zoals de Amerikaanse inlichtingendiensten unaniem zeggen, verklaarde Trump dat Poetin die inmenging stellig had ontkend, en dat hij „geen reden zag” waarom Rusland er achter zou zitten.

Exit Coats?

Sindsdien heeft Trump tegenstrijdige uitspraken gedaan over de vraag of Rusland achter de inmenging zat.

De uitnodiging aan Poetin lijkt te wijzen op toenemende spanningen tussen de regering-Trump en de inlichtingendiensten, waarmee Trump al lange tijd in conflict is. Coats heeft verklaard dat hij niet weet wat Trump en Poetin hebben besproken tijdens hun ontmoeting in Helsinki, waarbij alleen vertalers aanwezig waren. Hij zei dat hij de relatie met Poetin „anders zou aanpakken”. Er wordt gespeculeerd dat Coats wellicht op weg is naar de uitgang.

In Washington heerst onduidelijkheid over de vraag of Trump en Poetin afspraken met elkaar hebben gemaakt over onder meer Syrië en Oekraïne. Democraten hebben afwijzend gereageerd op de uitnodiging van Trump aan Poetin. „Totdat we weten wat er is gebeurd bij de twee uur durende ontmoeting in Helsinki, moet de president geen verdere één-op-één ontmoetingen hebben met Poetin, in de Verenigde Staten, in Rusland, of waar dan ook”, zei Chuck Schumer, de leider van de Democraten in de Senaat.

Ondertussen heeft het Witte Huis de positie van Trump rechtgezet over het voorstel van Poetin om twaalf Russische inlichtingenofficieren te laten ondervragen door Amerikaanse onderzoekers. Poetin bood maandag aan om de twaalf, die vorige week zijn aangeklaagd wegens onder meer het hacken van e-mails van de Democraten, te laten verhoren door het team van de speciale aanklager in het Rusland-onderzoek, Robert Mueller.

Poetins ‘ongelooflijke aanbod’

In ruil zou Rusland de kans moeten krijgen buitenlanders te ondervragen die door Rusland worden beschuldigd van illegale praktijken, onder wie de voormalige Amerikaanse ambassadeur in Moskou Michael McFaul en de Britse investeerder Bill Browder. De klachten van Rusland tegen hen worden door velen beschouwd als politiek gemotiveerd.

Trump had maandag positief op het voorstel gereageerd. Hij noemde het „een ongelooflijk aanbod”. De suggestie dat de Amerikaanse regering zou overwegen een voormalige ambassadeur aan Poetin over te leveren, schoot velen echter in het verkeerde keelgat. Ook de mededeling van het Witte Huis dat het voorstel in overweging werd genomen, viel verkeerd.

„Dat gaat niet gebeuren”, zei minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo in een interview. In de Senaat werd donderdag een motie aangenomen met 98 stemmen tegen nul om Trump te vragen Poetins voorstel af te wijzen. Witte Huis-woordvoerder Sarah Sanders liet weten dat het idee inderdaad zou worden verworpen.

    • Frank Kuin