Strafeis voor het bedreigen van journalisten omhoog

Veiligheid

Bedreigers van journalisten moeten harder gestraft kunnen worden, willen Justitie, politie, OM en journalisten.

Het hoofdkantoor van De Telegraaf aan de Basisweg in Amsterdam raakte beschadigd bij de aanslag met een bestelbusje in de nacht van 25 op 26 juni. Foto ANP/ Robin van Lonkhuijsen

De strafeisen voor het bedreigen van journalisten gaan omhoog. Minister Ferdinand Grapperhaus (CDA) van Justitie zette donderdag zijn handtekening onder een akkoord hierover tussen Openbaar Ministerie (OM), politie, het Genootschap van Hoofdredacteuren en journalistenvakbond NVJ.

Afgesproken is ook dat politie en het OM meer prioriteit zullen geven aan het bestrijden van bedreigingen tegen journalisten.

Hoe hoog de straffen worden die het OM gaat eisen tegen bedreigers van journalisten is afhankelijk van de ernst van de bedreiging, zegt Gerrit van der Burg, voorzitter van het college van procureurs-generaal van het OM. „Voor verbale bedreigingen gaan de boetes omhoog. Bij bedreigingen met wapens zullen we taakstraffen gaan eisen. Als iemand het vaker doet, kan dat ook een gevangenisstraf worden”, aldus Van der Burg.

Daarmee krijgen journalisten een speciale juridische status, die volgens Van der Burg „ongeveer vergelijkbaar” is met bedreigde ambulancebroeders of ambtenaren.

Daarnaast is afgesproken dat de politie en het OM zullen proberen aangiften van bedreigde journalisten sneller te verwerken. Er wordt een „hogere prioriteit” gegeven aan opsporing en vervolging van daders. De komende tijd wordt verder uitgewerkt hoe dat precies gaat gebeuren.

Minister Grapperhaus benadrukte donderdag dat het bewustzijn en de kennis van journalisten over bedreigingen groter moeten worden. Als journalisten weten dat hun aangifte snel wordt behandeld, zullen ze eerder naar de politie gaan als ze worden bedreigd, verwacht hij. Ook media zélf moeten „investeren” in de veiligheid van journalisten, zei hij. Zo zal de beroepsgroep een veiligheidsplan moeten opstellen en moeten journalisten beter opgeleid worden om hen „weerbaarder en bewuster” te maken tegen bedreigingen. Wie dat moet gaan doen, staat niet in het akkoord.

Lees ook: de oproep van Alex Brenninkmeijer aan Justitie om meer te doen tegen bedreigingen aan journalisten

Het akkoord hanteert een vrij brede definitie van ‘journalist’. „Het gaat om alle mensen die journalistiek werk uitvoeren en voor wie dat hun kernactiviteit is”, zegt secretaris van journalistenvakbond NVJ Thomas Bruning. „Dus ook fotografen, vloggers, columnisten en tekenaars.” Volgens hem zou iemand als Martin Kok, een ex-crimineel die op internet een blog bijhield over misdaad en eind 2016 werd doodgeschoten, niet onder de beschermende maatregelen vallen. „Net zo min als Willem Holleeder, die columns schreef voor Nieuwe Revu.” Van der Burg van het OM denkt daar anders over: „Journalistiek mag geen dekmantel zijn voor criminele activiteiten, maar Kok zou eronder gevallen hebben.”

De afspraken volgen na aanslagen op de redacties van De Telegraaf en Panorama – vermoedelijk gepleegd vanuit het criminele circuit. Ook bleek recentelijk dat het OM een journalist had afgeluisterd en van twee anderen de belgegevens had opgevraagd. Politie, OM en journalisten waren toen al in gesprek over maatregelen tegen bedreigingen. Een deel van de plannen werd door minister Grapperhaus vorige maand al in een brief aangekondigd.

    • Mark Lievisse Adriaanse