Macron in problemen door naaste medewerker die zich voordeed als politieman

Frankrijk

Op beelden is te zien hoe Macrons veiligheidsmedewerker met een politiehelm op een meisje aan haar hals wegsleept.

De Franse president Emmanuel Macron met rechts van hem zijn veiligheidsmedewerker Alexandre Benalla die nu in opspraak is. Foto Lionel Bonaventure/AFP

De Franse president Emmanuel Macron is in grote verlegenheid gebracht door een filmpje waarop te zien is hoe een van zijn naaste medewerkers op 1 mei in Parijs een demonstrant afranselt. De man, die woensdagavond door Le Monde werd geïdentificeerd als Macrons veiligheidsmedewerker Alexandre Benalla, trok op met de ordepolitie en droeg een politiehelm, terwijl hij geen agent is.

Nadat donderdagochtend het parket van Parijs al een justitieel vooronderzoek begon, besloot de Assemblée Nationale later op de dag tot een parlementaire enquête naar de zaak. De oppositie wil weten waarom het Élysée geen aangifte heeft gedaan en waarom Benalla niet meteen is ontslagen. Uiterst links vreest dat vanuit het presidentieel paleis een „schaduwpolitie” opereert.

De affaire heeft zich in 24 uur ontwikkeld tot de grootste politieke crisis van het presidentschap van Macron tot nu toe. Vrijdagochtend liet het Élysée weten alsnog een ontslagprocedure te willen inzetten.

Beelden staan online

Het gewraakte incident had plaats op de toeristische Place de la Contrescarpe in het vijfde arrondissement van de Franse hoofdstad. Na de traditionele demonstraties op de Dag van de Arbeid belegde een scholierenvakbond daar met ongeveer honderd man een borrel die door de CRS, de ordepolitie, werd opgebroken.

Op beelden die activisten meteen daarna online hebben gezet is te zien hoe een man met witte capuchontrui en politiehelm een meisje aan haar hals wegsleept. Even later komt hij terug in beeld om een jongeman, die al op de grond ligt, hardhandig te bewerken. Als de filmende activist erin slaagt zijn gezicht in beeld te krijgen, druipt de man snel af.

Bekijk hier de beelden:

Tegenover Le Monde erkende het Élysée woensdagavond dat het om Benalla gaat. Hij was in 2016 en 2017 verantwoordelijk voor de veiligheid van de verkiezingscampagne van Macron en is daarna op het presidentieel paleis aan de slag gegaan. Hij organiseert daar in samenwerking met politiediensten de beveiliging van werkbezoeken van de president. Maar hij verscheen ook regelmatig aan Macrons zijde bij privéactiviteiten, fietsend en op de tennisbaan.

De volgens Macrons entourage onvermoeibare Benalla zou een goede staat van dienst hebben: hij werkte in het verleden onder andere in vergelijkbare posities voor kopstukken van de Parti Socialiste, zoals de latere president François Hollande. Ex-minister Arnaud Montebourg zou hem niettemin in 2012 op staande voet ontslagen hebben toen hij als chauffeur van de minister na een aanrijding probeerde te ontkomen.

Hij mocht terugkeren

Volgens Macrons kabinetsdirecteur Patrick Strzoda heeft Benalla toestemming gevraagd om op 1 mei aanwezig te zijn bij een politie-interventie „om te zien hoe een grote demonstratie gemanaged wordt”, zei hij tegen Le Monde. „Ik heb ingestemd, maar benadrukt dat hij er als waarnemer naartoe zou gaan.” Al de volgende dag kreeg het Élysée de beelden onder ogen. Hij is vijftien dagen onbetaald op non-actief gezet wegens „onacceptabel gedrag”. Daarna zou hij een meer „administratieve” baan hebben gekregen.

Dat is, zei een woordvoerder van Macron donderdagochtend in een haastige persverklaring, „de zwaarste sanctie die ooit op het Élysée is toegepast” tegen iemand in een vergelijkbare functie. Maar later op de dag doken beelden op waaruit bleek dat Benalla nog steeds een prominente rol heeft. Zo was hij maandag te zien in de bus waarmee de winnende Franse WK-ploeg door Parijs naar het presidentiële paleis werd gereden. Uit archiefbeelden van de demonstratie op 1 mei werd duidelijk dat hij nog vóór de klappen een oranje armband met de tekst ‘Politie’ droeg. Met een portofoon in de hand lijkt hij bij de operatie alles behalve een observerende rol te hebben.

De oppositie wil opheldering over een zaak die grote afbreuk doet aan Macrons belofte van een „voorbeeldige republiek”. De monarchale benadering van zijn presidentschap heeft volgens verschillende partijen op het Élysée tot straffeloosheid en een geheimhoudingscultuur geleid.

Dit bericht is op 20 juli geactualiseerd en uitgebreid.

    • Peter Vermaas