Leven we nu in Meghalayaan of toch in Antropoceen?

Geologen-rel Het jongste geologische tijdvak, het Holoceen, is officieel opgedeeld. De naamgeving roept controverses op.

Druipsteenpilaren. Foto iStock.

De geschiedenis heeft er een nieuw tijdvak bij: de laatste 4.200 jaar heten nu officieel het Meghalayaan. De International Commission on Stratigraphy (ICS) kondigde eerder deze week aan dat het tijdperk wordt toegevoegd aan de officiële kaart van het geologische verleden, die internationaal als de standaard geldt.

De beslissing heeft een controverse opgeroepen. Al jaren werkt een groep wetenschappers aan een voorstel om een volledig nieuw geologisch tijdvak in te voeren, het Antropoceen, dat de afgelopen tienduizend jaar moet omvatten. Dat tijdvak begint rond het moment waarop de landbouw begon, volgens de werkgroep de belangrijkste verandering in de geologische geschiedenis van de laatste tienduizend jaar omdat de mens sindsdien grote invloed uitoefent op de natuur. Over het specifieke beginpunt wordt nog gediscussieerd.

Professor Mark Maslin, een voorvechter van de Antropoceen-classificatie, reageerde dan ook geïrriteerd in een interview met de BBC. „Ze hebben plotseling het Meghalayaan aangekondigd en het op de kaart gezet. Het is officieel: we zitten in een nieuw tijdperk. Who knew?

Twitter avatar theIUGS IUGS The latest version of the International Chronostratigraphic Chart/Geologic Time Scale is now available! New #Holocene subdivisions:
#Greenlandian (11,700 yr b2k)
#Northgrippian (8326 yr b2k)
#Meghalayan (4200 yr before 1950) https://t.co/IhvZHfHnWh
#ChronostratigraphicChart208 https://t.co/8Pf9Dnct7h

De International Union of Geological Sciences (IUGS), de moederorganisatie van ICS, beantwoordde de kritiek op Twitter. De organisatie wees erop dat het hoofd van de Antropoceen-werkgroep ook secretaris is van de subcommissie die de beslissing heeft goedgekeurd. „Vraag de Antropoceen-werkgroep maar waarom ze hun voorstel nog niet hebben ingediend”, reageerde het twitteraccount uiteindelijk kribbig op een vraag over het Antropoceen. Die tijdaanduiding „is vooral relevant als sociologisch fenomeen, niet geologisch.”

Verwoestende droogte

De Meghalayaan-periode vangt aan met een verwoestende droogte die onder andere agrarische samenlevingen in Egypte, Mesopotamië, en Griekenland ten val bracht en zo migratiestromen veroorzaakte. De naam wordt ontleend aan de Indiase deelstaat Meghalaya, waar stalagmieten werden gevonden. Deze druipsteenpilaren bevatten chemisch bewijs van de droogteperiode.

Naast het Meghalayaan werd ook het ‘Northgrippian’ (8.300 tot 4.200 jaar geleden) en het ‘Greenlandian’ (11.700 tot 8.300 jaar geleden) officieel toegevoegd aan de kaart. Daarmee is er voor het eerst een formele onderverdeling vastgelegd van ons huidige tijdvak, het Holoceen.

    • Len Maessen