Opinie

    • Christiaan Weijts

Diep in de genen

Bij Gewraakte Uitspraken kan het helpen om er nét even naast te lezen. Context werkt soms adembenemend verzachtend. Bij Stef Blok werkt hij adembenemend rampzalig. Vlak voor hij de ‘multi-etnische’ samenleving tot failed state verklaart, merkt hij losjes op: „Ik heb de vraag uitgezet op mijn ministerie, maar die doe ik hier ook: noem mij een voorbeeld van…” De rest is geschiedenis.

Geen prikkelende slip of the tongue, geen locker-room talk, daar bij dat portret van Willem van Oranje, maar een gedachtelijn die weloverwogen is ‘uitgezet’. Bij Buitenlandse Zaken zijn ze nog steeds op zoek naar die ene vreedzame multi-etnische samenleving waar „de oorspronkelijke bevolking nog loopt”. Eén bezoeker van deze Touch Dutch Base, een deftige netwerkbijeenkomst, durft wel een gokje te wagen op zijn triviantvraag.

Blok is meteen in zijn element. „Suriname als vreedzaam..?” In de zaal hoor je een man het schampere lachgeluid voortbrengen dat iets moet uitdrukken als ‘kostelijk… kóstelijk..!’

„Courageous…” glimlacht Blok. Dat corporale sfeertje is de tweede, grotere context. Blok en zijn VVD-collega’s wijzen er steeds op dat het een ‘besloten bijeenkomst’ was. Even besloten als de appgroep van FvD-prominent Yernaz Ramautarsing, of Trumps vergadering („shithole countries”).

De oude erecode gaat niet meer op. What happens in the Johan de Witthuis no longer stays in the Johan de Witthuis. Nee, het wordt stiekem met een mobieltje gefilmd vanaf de livestream in een zijzaaltje. Ook dat is adembenemend. Tachtig vertegenwoordigers waren er, uit twintig landen, van dertig organisaties: de VN, de Wereldbank, de NAVO… Bepaald geen onmondige doetjes, mag je aannemen. Waarom zwegen ze in de week tussen bijeenkomst en onthullingen?

Gelijktijdig was er een relletje rond Mark Zuckerberg. Die beweerde dat je de Holocaust best mocht ontkennen, hoe kwetsend en idioot hij dat zelf ook vond. Ik vind het jammer dat hij daarvoor ‘door het stof’ is gegaan, zoals ook Blok een krampachtig, halfslachtig kniebuiginkje richting dat stof maakte. De Holocaust of de maanlanding ontkennen, racisme in de genen lokaliseren, voel je vrij, zou ik zeggen. Er zijn inderdaad wetenschappers die racisme, seksisme enzovoorts als biologisch verankerd duiden. (En dat beschaving vervolgens inhoudt dat we die tekortkomingen ontstijgen.) Maar verwacht dan ook een even hard weerwoord. Dat hoort bij open samenlevingen. En bij besloten bijeenkomsten.

Waarom kreeg Blok geen steviger tegenspraak? Nu wekt die club de indruk van een kruiperige baantjescarrousel. Ook een vraagje om eens ‘uit te zetten’ op dat ministerie: angstvallig het spelletje meespelen en intussen filmpjes lekken naar de pers, zit dat soort gedrag soms ook ‘ergens diep in onze genen’?

Christiaan Weijts schrijft op deze plek iedere vrijdag een column.
    • Christiaan Weijts