Controverse rond bezoek Orbán aan Israël

Bezoek Orbán aan Israël

De Hongaarse premier, die volgens critici antisemitische trekjes vertoont, wordt in Israël met open armen ontvangen. Netanyahu wil zo de banden aanhalen met Midden-Europese landen.

De Hongaarse premier Viktor Orbán is deze donderdag en vrijdag op bezoek bij premier Netanyahu. Foto Axel Schmidt/ File Photo

De Hongaarse premier Viktor Orbán is donderdag en vrijdag op bezoek in Israël. Hij is door de Israëlische premier Benjamin Netanyahu met alle egards ontvangen – tot ongenoegen van zowel kritische Israëliërs als Hongaarse joden. De Hongaarse premier is niet alleen tegen liberalen en migranten, hij vertoont ook antisemitische trekken, zeggen critici.

Tamar Zandberg van de linkse Meretz-partij liet het Orbán in zijn eigen taal weten op Twitter: „Wie nazi-collaborateurs prijst en in eigen land mensenrechtenorganisaties en oppositie vervolgt, is hier niet welkom.” Orbán heeft niet alleen publiekelijk zijn bewondering uitgesproken voor Miklos Horthy, die in de Tweede Wereldoorlog een half miljoen joden liet deporteren, hij voert ook een felle anti-migratiecampagne en ligt in de Europese Unie onder vuur om zijn anti-democratische maatregelen.

Netanyahu ontvangt zijn Hongaarse ambtgenoot echter graag. Volgens critici hebben de twee regeringsleiders veel gemeen in hun afkeer van migranten, de EU, mensenrechtenorganisaties en onafhankelijke media. „Er is geen land in de wereld dat meer op het Israël van Netanyahu lijkt dan het Hongarije van Orbán”, aldus Ha’aretz- journalist Anshel Pfeffer. „Twee landen met negen miljoen inwoners, geleid door nationalistische premiers die vasthouden aan de macht ondanks hun corrupte praktijken, door democratische waarden af te breken en xenofobie en angst te bevorderen”. Orbán roemde donderdag bij hun ontmoeting de sterke persoonlijke en bilaterale banden tussen „twee landen met een patriottisch leider”.

Soros is hun staatsvijand

Voor beide leiders is de Amerikaans-Hongaarse filantroop George Soros een staatsvijand. Vlak voordat Netanyahu vorig jaar als eerste Israëlische premier in dertig jaar Hongarije bezocht, hingen de straten en metrostations in Boedapest vol met posters met de afbeelding van Soros, die in Hongarije werd geboren en er de Holocaust overleefde. Viktor Orbán portretteerde de joodse filantroop in zijn verkiezingscampagne als een staatsvijand die Europa deed overspoelen met islamitische migranten door mensenrechtenorganisaties te steunen die asielzoekers bijstaan.

Toen de joodse gemeenschap in Hongarije klaagde dat de stereotypische afbeeldingen en slogans antisemitisme aanwakkerden, in Hongarije toch al wijdverbreid, maakte de Israëlische ambassadeur in Boedapest bezwaar. Hij werd echter teruggefloten door Netanyahu. Volgens de Israëlische premier ondermijnt de multimiljardair de staat Israël met zijn steun aan organisaties die opkomen voor de rechten van Palestijnen. Netanyahu’s zoon Yair oogstte vorig jaar lof van neonazi’s en hoon van de wereld toen hij op Facebook een antisemitische cartoon van Soros postte.

Daarnaast zijn beide regeringsleiders ondanks hun nauwe verbondenheid met de EU - Hongarije maakt er deel van uit, Israël onderhoudt er hechte betrekkingen mee - niet te spreken over de vermeende bemoeizucht van hun Europese partners. Orbán werd door Europarlementariërs ondervraagd over zijn omstreden wetten tegen media, universiteiten en maatschappelijke organisaties en verweet de EU „chantage”, Netanyahu zei deze week na kritiek op een Israëlisch wetsvoorstel dat democratische waarden in gevaar zou kunnen brengen dat de EU „niet begrijpt dat Israël een soevereine staat is” die zijn eigen wetten bepaalt.

‘Orban verhult antisemitisme’

Wat hebben Netanyahu en Orbán concreet aan elkaar? Orbán heeft de steun van de joodse staat nodig als „vijgenblaadje” om zijn antisemitisme te verhullen, zeiden Hongaarse joden in Ha’aretz. „In hedendaags Europa kun je geen antisemitisch imago gebruiken.” Orbán benadrukte tijdens zijn bezoek dat er in Hongarije „zero tolerance voor antisemitisme” is en dat de regering de joodse gemeenschap beschermt en ondersteunt. Daarnaast zou Netanyahu zijn goede banden met het Witte Huis hebben ingezet ten gunste van Orbán en kijken de twee geestverwanten politieke strategieën van elkaar af, bijvoorbeeld in hun harde lijn tegen migratie en wat zij ,,de radicale islam” noemen. Voor Netanyahu is de hartelijke ontvangst van Orbán onderdeel van een breder beleid om de banden aan te halen met het Midden-Europese Visegrad-blok van Hongarije, Polen, Tsjechië en Slowakije. „Ik heb Hongaarse familieleden die zijn omgekomen in de Holocaust”, zegt de Israëlische activist en ex-diplomaat Ilan Baruch tegen NRC. „Ik had nooit kunnen denken dat een Israëlische premier het cynisme zou hebben om een fascist als Orbán uit te nodigen, alleen maar om een wig te drijven tussen de EU-lidstaten en verdeeldheid te zaaien in hun standpunten over Palestina en het Midden-Oosten.”

Noot (19 juli 2017): In de inleiding van dit stuk is „volgens critici” toegevoegd, zoals in het stuk zelf al stond.

    • Jannie Schipper