Opinie

    • Ykje Vriesinga

Houd een wedstrijdje-met-jezelf op kantoor

Deze zomer bespreekt NRC-redacteur Ykje Vriesinga methodes om beter te werken. Deze week: Nieuwe goede gewoonte aanleren? Maak een keten-kalender.

Illustratie Stella Smienk

Het pluimpje vliegt door de lucht. Heen en weer, heen en weer. Van het ene badmintonracket naar het andere. Nu al 115 keer, 116 keer, 117 keer… Een sprint, een slide, nét te laat. Het pluimpje landt op de grond. De reeks is doorbroken. Maar we hebben wel een nieuw record!

In mijn herinneringen ben ik zo terug in de tuin van mijn jeugd, waar ik eindeloos met mijn zus kon badmintonnen. Ons spelletje was om zo vaak mogelijk achterelkaar raak te slaan. In de schaduw van de appelbomen, het gras onder onze blote voeten, met lichte nekpijn van het omhoog kijken.

Als kind heb jij ongetwijfeld soortgelijke dingen gedaan. Zo vaak mogelijk een voetbal hooghouden. Zo ver mogelijk duiken. Zoveel mogelijk punten in een computerspel scoren.

En als de bal dan viel, als je dan boven water moest komen, als er ‘game over’ op het beeldscherm verscheen, dan begon je meteen opnieuw. Klaar om je eigen record te verslaan.

Seinfeld

Precies zo’n wedstrijdje-met-jezelf kun je inzetten om een goede gewoonte in je systeem te krijgen. Thuis of op je werk. Bijvoorbeeld per dag drie e-mailtjes naar potentiële klanten sturen, als dat relevant is voor jouw functie, of een wandeling maken tijdens de lunch, als je meer wilt bewegen. Of een half uur schrijven aan een blog of boek. Het enige wat je nodig hebt is een lege kalender en een viltstift.

De Amerikaanse komiek Jerry Seinfeld dankt volgens de overlevering zijn succes aan deze techniek, ook bekend als ‘the chain’. Als beginnende stand-upcomedian in New York besefte Seinfeld dat, wilde hij uitblinken in zijn vak, hij betere grappen moest bedenken. En wilde hij betere grappen bedenken, dan moest hij iedere dag minstens één nieuwe verzinnen.

Seinfeld hing daarom een grote kalender aan de muur. Zodra hij zijn dagelijkse grap had geschreven, kruiste hij die datum door. Na een paar dagen ontstond een keten van kruizen. „Je geniet van het bekijken van die keten, vooral als je al een paar weken bezig bent,” vertelde hij een andere komiek. „De enige taak die je daarna rest is om de keten niet te doorbreken.”

Keten van kruizen

Op mijn werk heb ik twee van die keten-kalenders. Eentje heb ik op de voorkant van mijn schrijfblok geplakt, eentje op de achterkant. Want in de moderne kantoortuin, waar je iedere dag maar weer moet kijken welk bureau je kunt bemachtigen, heb je natuurlijk niet de luxe van een eigen muur om zoiets op te hangen.

Een van mijn kalenders is voor traprennen. Eén keer per dag het trappenhuis naar boven en beneden, om mijn energie te verhogen. Die kalender heeft een lange keten van kruizen. Conclusie: deze gewoonte gaat me vrij gemakkelijk af.

Toch is het ook dan nuttig om het wedstrijdje gaande te houden. Het willen bereiken van een hoger record geeft me nét dat zetje op de dagen dat ik denk ‘mwah, we slaan dat rare traprennen van jou eventjes over’. En achteraf ben ik altijd blij dat ik het heb gedaan.

In de min tellen

Mijn andere kalender heeft veel meer gaten. Die is voor het behalen van de drie prioriteiten van mijn werkdag (daar ging trouwens een keten-kalender aan vooraf voor het überhaupt stellen van prioriteiten). Dat lukt twee of drie dagen achterelkaar. Vier hooguit.

Tot nu toe, zeg ik erbij. Want het idee is natuurlijk om mijn record steeds verder op te krikken. Om mezelf extra te motiveren heb ik het Seinfeld-systeem iets uitgebreid: zodra ik de keten verbreek begin ik negatief te tellen. Min één, min twee, min drie. En die reeks wil ik vanzelfsprekend zo kort mogelijk houden.

Het telkens weer even stilstaan bij mijn progressie – of het gebrek daaraan – dwingt me om te analyseren wat werkt, en wat niet.

Kinderachtige drive

Terug naar Seinfeld. Als tiener was ik groot fan van zijn show en nog altijd zoek ik zo nu en dan oude afleveringen op. Vooral op momenten dat ik mezelf superzielig vind. Al kijkend weet ik het dan nog net een paar minuten voor mezelf vol te houden dat het leven toch wel echt gewoon ontzettend zwaar is. En dan komt er een goede grap en moet ik luidop lachen.

Dat is toch fenomenaal, dat een komiek zoiets moois aan de mensheid kan geven?

De keten-kalender van Seinfeld deed me beseffen dat zoiets geniaals als comedy, net zoals vele prachtige boeken, briljante onderzoeken en innovatieve producten – in ieder geval gedeeltelijk – moeten zijn voortgekomen uit dit soort kleine, herhaalde gewoontes. En de kinderachtige drive om dat pluimpje in de lucht te houden.

    • Ykje Vriesinga