Russische wapenactiviste in Washington is volgens de FBI een spion

De Russin Maria Boetina (29) die actief was in de Amerikaanse wapenlobby is volgens de FBI een Russische spion. In 2016 probeerde ze een afspraak te regelen tussen een Russische politicus en Donald Trump.

Maria Boetina in 2013 spreekt het publiek toe op een bijeenkomst voor de legalisatie van pistolen. Foto AP

Rusland heeft een nieuwe superspion, zo lijkt het. Een waardige opvolger van Anna Chapman, de roodharige ‘bondgirl’ die in 2009 werd aangehouden door de FBI, en een jaar later werd uitgeleverd aan Rusland tijdens een spionnenruil in Wenen – een ruil waarbij Rusland ook de met zenuwgas vergiftigde dubbelspion Sergej Skripal liet gaan.

Zondag werd de 29-jarige Maria Boetina opgepakt in Washington. Boetina verbleef sinds 2016 in de Verenigde Staten op een studentenvisum. In de jaren daarvoor zette ze zich in Rusland in voor vrij wapenbezit. Volgens de Amerikaanse justitie probeerde ze via de Amerikaanse wapenlobby binnen te komen bij invloedrijke conservatieve politici. Boetina wordt door de VS vervolgd wegens ‘samenzwering’ en illegaal lobbyen namens een vreemde mogendheid – dezelfde vergrijpen waarvan Chapman werd beschuldigd. Afgelopen maandag verlengde de rechtbank Boetina’s voorlopige hechtenis. Dinsdag kwam daar de aanklacht bij dat zij actief zou zijn als buitenlandse agent, een vergrijp waarop een maximum straf staat van tien jaar.

Lees ook over de vergiftiging van Skripal: Moskou ontkent, maar heeft een duidelijk motief voor vergiftiging

Actief voor vrij wapenbezit in Rusland

Anders dan Chapman was Boetina al langer een bekende figuur. In 2011 vertrok Boetina op 21-jarige leeftijd, toen ze eigenaar was van een keten meubelwinkels, vanuit het Siberische Barnaoel naar Moskou, waar ze aan de basis stond van de maatschappelijke beweging die zich sterk maakte voor vrij wapenbezit in Rusland. Mentor en rechterhand daarbij was de voormalige Russische senator Aleksandr Torsjin, tegenwoordig vicevoorzitter van de Russische Nationale Bank. Torsjin staat op de Amerikaanse sanctielijst. ‘Recht op een wapen’ telde duizenden leden en organiseerde allerlei evenementen en manifestaties. Sinds het vertrek van Boetina naar de VS lijkt de organisatie een slapend bestaan te leiden.

Zowel Boetina als haar mentor Torsjin zijn lid van de Amerikaanse wapenlobby NRA. En het was via dat platform dat Boetina contacten probeerde te leggen met conservatieve politici. In mei 2016 probeerde ze bijvoorbeeld via een conservatieve lobbyist een ontmoeting te organiseren tussen Torsjin en presidentskandidaat Donald Trump op een NRA-conferentie.

Volgens Boetina’s advocaat maakt de Amerikaanse justitie van een mug een olifant en wilde de jonge Russin zich alleen inzetten voor betere relaties tussen Rusland en de VS. Volgens de advocaat heeft Boetina getuigd tegenover een Senaatscommissie voor de inlichtingendiensten en heeft ze aangeboden samen te werken met de Amerikaanse overheid.

Twee jaar intensief contact

Een lange verklaring van de FBI, die door de rechtbank is vrijgegeven, schetst een ander beeld: dat van een tweejarige beïnvloedingscampagne. E-mails en ander berichtenverkeer laat zien hoe Boetina intensief overlegt met een hoge Russische ambtenaar (waarschijnlijk Torsjin) over de beste manier om contacten op te bouwen binnen de Republikeinse Partij en te zorgen voor een ‘achterdeur’ voor communicatie met de Russische overheid.

Lees ook: Aanklacht tegen dozijn Russische spionnen legt bommetje onder top Trump-Poetin

Aleksandr Torsjin is al langer in beeld bij de Amerikaanse FBI. In januari berichtten Amerikaanse media over een FBI-onderzoek naar illegale donaties van de bankier aan de NRA, die zouden zijn doorgesluisd naar Trumps verkiezingscampage. Sinds april staat Torsjin op de Amerikaanse sanctielijst.

Afgelopen vrijdag stelde speciaal aanklager Robert Mueller twaalf vermeende medewerkers van de Russische militaire inlichtingendienst GROe in staat van beschuldiging wegens het hacken van de Democratische Partij. De zaak tegen Boetina maakt echter geen deel uit van Muellers onderzoek naar mogelijke beïnvloeding van de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Dit artikel is op 18-07-2018 om 10.15 uur geactualiseerd.

    • Steven Derix