‘Russische spionage bij OVSE-missie in Oekraïne’

Duitse zender ARD De OVSE reageert geschokt op de onthullingen van het Duitse ARD-programma FAKT over de vermeende spionage door Rusland.

Werknemers van de OVSE op inspectie in Oekraïne in februari 2017. Foto Valeri Kvit

De Organisatie voor Vrede en Veiligheid in Europa (OVSE) is „zeer bezorgd” over berichten van spionage door Rusland binnen de speciale waarnemingsmissie in Oost-Oekraïne. Het Duitse ARD-programma FAKT onthulde maandag in een voorpublicatie dat een lid van de missie informatie zou hebben doorgespeeld aan de Russische veiligheidsdienst FSB. De volledige uitzending was dinsdag bij de ARD te zien.

De OVSE, die in Oekraïne toeziet op naleving van de wapenstilstand, sprak maandag in een reactie haar zorgen uit over de mogelijke spionage. De persoon die de informatie lekte is volgens de ARD-journalisten nog gewoon werkzaam bij de organisatie. De OVSE stelt een onderzoek in.

Lees ook hoe de topman van de OVSE, Thomas Greminger, bezorgd is over de spanningen tussen Rusland en het Westen: 'De Koude Oorlog was voorspelbaarder, dit kan escaleren'

E-mails

Tegen NRC zei een van de programmamakers, journalist Arndt Ginzel, dat hij een kopie van een ‘informatiedrager’ in handen kreeg die eerder in bezit was van een agent van de Russische veiligheidsdienst. Daarop trof hij interne en geheime OVSE-informatie aan, waaronder e-mails van OVSE-missieleider Alexander Hug, maar ook Russischtalige dossiers over missieleden met daarin zeer persoonlijke informatie betreffende „zwakheden als gevoeligheid voor alcohol en vrouwen” en de namen van restaurants die zij bezoeken. Ginzel benadrukte de informatie, die hij uit Rusland zou hebben ontvangen, uitvoerig te hebben gecontroleerd, inclusief de namen van de genoemde OVSE-medewerkers. De nationaliteit van de vermeende spion wil hij niet prijsgeven.

Missieleider Hug zou volgens Ginzel ‘geschokt’ hebben gereageerd op de kwestie en pas na overleg een reactie hebben willen geven, die luidt: „Wij zijn zeer bezorgd over iedere inbreuk op de veiligheid. Op dit moment kunnen we nog niet zeggen wat er precies gebeurd is.”

Potentieel risico

In een maandag gepubliceerde verklaring stelt de OVSE bezorgd te zijn „dat vermeende inbreuken een potentieel risico voor het personeel met zich mee kunnen brengen, hetgeen afbreuk doet aan hun privacy en veiligheid”. Volgens een woordvoerder zijn er vier Nederlanders en 37 Russische medewerkers actief. Zij worden geselecteerd door hun eigen regering en daarna gescreend door de OVSE. De organisatie telt 57 deelnemende leden. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken kon dinsdag niet reageren op de kwestie.

De OVSE heeft tot taak gewapende conflicten te voorkomen, te beheersen en op te lossen en assisteert daarnaast bij wederopbouw en democratisering in conflictgebieden. In Oekraïne hielp de OVSE bij de berging van de slachtoffers uit het MH17-toestel, dat dinsdag vier jaar geleden door een uit Rusland afkomstige Boek-raket werd neergeschoten. De organisatie ziet toe op de uitvoering van de Minsk-akkoorden tussen door Rusland aangestuurde separatisten en Oekraïne. Tot op heden eiste het conflict ruim tienduizend levens.

    • Eva Cukier