PvdA wil opheldering over Russische internettrollen

Beïnvloeding via sociale media NRC onthulde maandag dat Russische Twittertrollen het publieke debat in Nederland probeerden te beïnvloeden. De PvdA stelt Kamervragen.

Illustratie Rhonald Blommestijn

De Partij van de Arbeid (PvdA) stelt Kamervragen over heimelijke beïnvloeding door Russische trollen op sociale media. NRC onthulde maandag dat Russische internettrollen de afgelopen twee jaar zeker negenhonderd Nederlandstalige tweets hebben verspreid. De trollen, betaalde krachten die onder valse namen discussies manipuleren en onrust zaaien, hebben in Nederland en België geprobeerd het anti-islamsentiment aan te wakkeren. Volgens Russische klokkenluiders zijn er nog veel meer onontdekte trollen actief op sociale media.

De trollen waren volgens Twitter werkzaam voor het Internet Research Agency, een beruchte ‘trollenfabriek’ die volgens de Amerikaanse speciale aanklager Robert Mueller wordt gefinancierd door een vertrouweling van president Poetin. De PvdA vraagt aan het ministerie van Justitie en Veiligheid of de activiteiten van de organisatie strafbaar zijn.

Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken, D66) noemde ongewenste buitenlandse inmenging eerder „volstrekt onwenselijk”, maar kwam met weinig concrete maatregelen. Ze voerde de afgelopen maanden gesprekken met de grote Amerikaanse techbedrijven over hoe heimelijke politieke beïnvloeding tegen kan worden gegaan. Ook kondigde het kabinet een onderzoek aan door de AIVD naar digitale aanvallen en verspreiding van valse berichten.

Lees hier het hele onderzoek van NRC: Russisch trollenleger ook actief in Nederland.

Wat is de beste aanpak tegen de trollen? Daarover verschillen Nederlandse politici van mening. CDA-Kamerlid Harry van der Molen verwacht vooral maatregelen van Amerikaanse techbedrijven als Facebook, Google en Twitter. Ze nemen het probleem steeds serieuzer, zegt hij. „Google zet onbetrouwbare bronnen nu bijvoorbeeld lager in de zoekresultaten.”

„Wat je vooral moet doen is investeren in de veiligheidsdiensten”, meent SP-Kamerlid Peter Kwint. „En dan heb ik meer vertrouwen in het uitbreiden van de capaciteit van de veiligheidsdiensten dan het uitbreiden van bevoegdheden. We leven in een nieuw, digitaal tijdperk, met nieuwe bedreigingen. De AIVD heeft meer mankracht nodig om deze het hoofd te bieden.”

De inlichtingendienst heeft ook een informerende taak, vindt D66-Kamerlid Kees Verhoeven. „Laat zien hoe valse accounts angst aanjagen, anders blijven mensen zeggen dat het probleem wel meevalt.” Het kabinet kreeg eerder kritiek omdat het wel waarschuwde tegen buitenlandse inmenging, maar nauwelijks met voorbeelden kwam.

De PvdA wil ook dat de ministeries van Buitenlandse Zaken en Justitie de inmenging door de Russen in EU-verband aankaarten. PvdA-leider Lodewijk Asscher pleit voor een „pan-Europees” onderzoek naar beïnvloeding van democratische processen. Naar gelang de uitkomsten moet dit onderzoek leiden tot „serieuze sancties jegens de daders”.

    • Reinier Kist