Nieuwe vaccins voor tieners, baby’s en moeders

Nieuwe vaccinaties Voor drie doelgroepen komen nieuwe vaccinaties beschikbaar. Voor het eerst komen ook zwangere vrouwen in aanmerking.

In het Rotterdamse Ahoy worden kinderen ingeënt tegen onder andere het virus dat baarmoederhalskanker veroorzaakt. Foto Robin Utrecht/ANP

Het Rijksvaccinatieprogramma wordt uitgebreid, maar niet met meer prikken voor alle baby’s. Dat heeft staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid, ChristenUnie) maandag bekendgemaakt. Er komt een inhaalslag om 650.000 tieners van 14 tot 18 jaar te beschermen tegen ernstige ziekten door een nieuw type meningokokkenbacterie. Ouders van veel te vroeg geboren baby’s of van kinderen met een aangeboren ziekte, kunnen hun kinderen tegen het rotavirus laten inenten. En zwangere vrouwen krijgen het aanbod zich tegen kinkhoest te laten vaccineren. De nieuwe vaccinaties worden in 2019 ingevoerd.

  1. Waarom komen er vaccinaties bij?

    Fabrikanten en betrokken artsen willen graag dat nieuwe vaccins tegen infectieziekten waar nog geen vaccin tegen bestond, worden opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma, zodat iedereen ze gratis kan krijgen. Het vaccin tegen diarree door het rotavirus is er zo een. De nieuwe vaccinaties tegen kinkhoest en meningokokkeninfecties zijn aanpassingen van minder goed werkende vaccins.

  2. Waarom is een vaccin tegen het rotavirus nodig?

    Vrijwel alle kinderen raken voor hun vijfde een paar keer met het rotavirus besmet. Ze zijn dan misselijk, hebben diarree en voelen zich een paar dagen ziek. Maar jaarlijks moeten er 1.500 tot een paar duizend kinderen voor naar het ziekenhuis. Hun diarree is zo ernstig dat ze door uitdroging orgaanschade dreigen op te lopen. Er gaan ieder jaar in Nederland ongeveer 5 kinderen dood aan rotavirusdiarree – wereldwijd zijn het er jaarlijks 200.000. De Nederlandse rotavirusdoden zijn bijna allemaal te vroeg geboren kinderen, kinderen met een te laag geboortegewicht of kinderen met een aangeboren ziekte.

    Lees ook over de zorgen van ouders over de dalende vaccinatiegraad in Nederland

    Eind 2017 adviseerde de Gezondheidsraad om zeker de risicobaby’s het vaccin aan te bieden. Alle kinderen vaccineren voorkomt heel wat lijden, maar is duur. Staatssecretaris Blokhuis wil bovendien geen grote wijzigingen in het Rijksvaccinatieprogramma doorvoeren „nu de terughoudendheid bij ouders om te vaccineren toeneemt”.

  3. Waarom komt er een inhaalslag voor 14- tot 18-jarigen met de meningokokkenvaccinatie?

    Sinds 2002 kunnen ouders hun kind als het 14 maanden oud is een prik tegen meningokokken type C laten geven. Meningokokken veroorzaken soms levensbedreigende bloedvergiftiging en hersenvliesontsteking. Kinderen die het overleven kunnen doof worden, epilepsie krijgen of (door bloedvergiftiging) een arm of been verliezen. In 2002 kwam de type-C-meningokok het meest voor in Nederland, maar inmiddels is type W de plaats van C aan het innemen. Voor 2015 waren er jaarlijks 4 patiënten met type-W-ziekte. Dat aantal stijgt pijlsnel en ligt al boven de 100.

    Sinds 1 mei van dit jaar krijgen baby’s van 14 maanden een nieuw vaccin tegen de typen A, C, W en Y. En vanaf oktober krijgen tieners die na 1 mei 2018 14 jaar worden dat vaccin aangeboden. Ook tieners zijn vatbaar voor meningokokkenziekte.

    Maandag kondigde het ministerie een inhaalslag af, vanwege het steeds stijgende aantal patiënten. Volgend jaar krijgen ook alle 14- tot 18-jarigen het nieuwe vaccin aangeboden.

  4. Waarom doen zwangere vrouwen er goed aan zich tegen de kinkhoestbacterie te laten vaccineren?

    Als een aanstaande moeder rond de geboorte besmet is met de kinkhoestbacterie, kan ze haar baby ziek maken. Vaccinatie voorkomt dat. Ieder jaar belanden er 130 jonge baby’s met kinkhoest in het ziekenhuis en jaarlijks sterft gemiddeld één baby aan kinkhoest.

    Het is voor het eerst dat er een vaccinatie-aanbod voor zwangere vrouwen in het Rijksvaccinatieprogramma komt. Mogelijk komen er meer ‘maternale vaccins’ – om pasgeborenen te beschermen. Vaccinatie tegen influenza, het RS-virus en tegen streptokokken type B worden genoemd.

  5. Wordt vaccineren verplicht?

    Nee. Niet voor deze nieuwe vaccins en ook niet voor de oude vaccins. Op internet wordt gemeld dat de Nederlandse regering verplichte vaccinatie gaat invoeren. Dat is niet zo. In antwoord op Kamervragen op 26 juni schreef Blokhuis zelfs tegenstander te zijn van een milde vaccinatieplicht – alleen voor kinderen die naar kinderdagverblijven gaan. Na de zomer presenteert Blokhuis een plan om de dalende vaccinatiegraad te verbeteren. Vrijwillig, mogen we dus verwachten.

    • Wim Köhler