KNVB gaat nieuw systeem voor penaltyseries uitproberen

Het ABBA-principe moet ervoor zorgen dat ploegen allebei een even grote kans hebben om de strafschoppenreeks te winnen.

De Fransman Antoine Griezmann scoorde tijdens de WK-finale tegen Kroatië vanuit een penalty de 2-0. Doelman Danijel Subasic dook naar de verkeerde hoek. Foto Kai Pfaffenbach/Reuters

Strafschoppenseries op de Nederlandse voetbalvelden gaan er komend seizoen anders uitzien. Voetbalbond KNVB heeft dinsdag aangekondigd een experiment te gaan doen met het zogeheten ABBA-systeem, dat een eerlijker verloop van penaltyreeksen moet garanderen.

Lees ook: Welke masochist heeft dit verzonnen?

Het nieuwe systeem, dat zowel bij amateurs als bij de profs gebruikt gaat worden, verandert de volgorde waarin de twee elftallen de strafschoppen nemen. Nu gebeurt dat nog om de beurt: eerst een speler van team A, dan een speler van team B, enzovoort. Bij het ABBA-systeem begint team A, waarna twee spelers van team B aan de beurt komen, gevolgd door twee voetballer van team A.

De bedoeling is volgens de KNVB dat “de druk eerlijker verdeeld wordt over de spelers van beide teams”. Nu is het nog vaak zo dat team A de eerste strafschop benut, waardoor de speler van team B veel druk voelt om de gelijkmaker in het doel te trappen. Daardoor wordt zo’n 60 procent van de penaltyreeksen gewonnen door het team mag beginnen, berekende de London School of Economics. Het ABBA-systeem moet ervoor zorgen dat het initiatief niet meer constant bij dezelfde ploeg ligt.

Ongeldige penaltyreeks

Lees ook: Vijf vragen over de penaltysoap in de KNVB-beker

Vorig jaar zorgde het ABBA-systeem al voor de nodige commotie. De wedstrijd tussen amateurclubs FC Lisse en HSV Hoek in de KNVB Beker eindigde in een gelijk spel, waarna penalty’s de beslissing moesten brengen. Scheidsrechter Marc Nagetaal koos voor het ABBA-systeem. Dat was tegen de spelregels, waardoor de KNVB de uitslag ongeldig verklaarde. De strafschoppen moesten opnieuw worden genomen, besliste de bond - en uiteindelijk zelfs de rechter. Hoek won met 6-5, nadat het de ABBA-serie juist met 5-4 had verloren.

De eerste gelegenheid waarbij het ABBA-systeem mogelijk gebruikt kan worden, is de wedstrijd om de Johan Cruijff Schaal tussen PSV en Feyenoord, op 4 augustus. De Rotterdamse club is niet blij met het experiment van de KNVB. “Hoe is het mogelijk? Die schaal is een serieuze prijs, hè”, zegt directeur Martin van Geel tegen VI. “Ik kan er met mijn hoofd niet bij. Ga experimenteren bij een vriendschappelijk toernooi. Als je dat überhaupt al moet doen.” PSV zegt tegen persbureau ANP dat het de proef “ter kennisgeving aanneemt”.

Het ABBA-systeem is niet het enige spelregelexperiment dat de KNVB in het seizoen 2018-2019 gaat uitvoeren. Scheidsrechters mogen voortaan ook gele en rode kaarten geven aan teamofficials, zoals trainers en verzorgers. Dat is “een duidelijk communicatiemiddel naar het publiek”, aldus de KNVB.

    • Vincent Sondermeijer