Democraten en Republikeinen vernietigend over optreden Trump

De Amerikaanse president wordt na zijn ontmoeting met zijn Russische ambtgenoot Poetin in eigen land beschuldigd van zwakte, capitulatie en verraad.

De Amerikaanse president Trump en de Russische president Poetin tijdens een gezamenlijke persconferentie na hun topontmoeting in het presidentiële paleis van Helsinki, op maandag. Foto Anatoly Maltsev/EPA

Een ongekende storm van vernietigende kritiek wachtte de Amerikaanse president Donald Trump maandagavond bij zijn terugkeer in Washington, na een topontmoeting met zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin in Helsinki die hem is komen te staan op beschuldigingen van zwakte, capitulatie en verraad.

Zowel Democraten als Republikeinen spraken schande van het optreden van de president, die tijdens een gezamenlijke persconferentie met Poetin de Amerikaanse inlichtingendiensten afviel en naliet om Poetin verantwoordelijk te houden voor de Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 – een aanval op de Verenigde Staten waar de president op werd geacht te reageren.

Met zijn dienstbare opstelling tegenover Poetin leverde Trump in plaats daarvan „een van de meest ontluisterende optredens van een Amerikaanse president in mensenheugenis”, stelde de Republikeinse senator John McCain in een verklaring. Trump was volgens McCain „niet in staat en niet bereid om zich tegen Poetin te verzetten”. McCain omschreef de top als „een tragische fout”.

Twitter avatar SenJohnMcCain John McCain Today’s press conference in #Helsinki was one of the most disgraceful performances by an American president in memory. My full statement on the #HelsinkiSummit: https://t.co/lApjctZyZl

Waarnemers beschouwen de ontmoeting als een dieptepunt van het presidentschap van Trump, en zijn slechtste dag sinds de rellen van Charlottesville, bijna een jaar geleden. Toen gaf Trump niet alleen witnationalisten maar „beide zijden” de schuld van geweld. In Helsinki gaf Trump „beide landen” – de VS en Rusland – de schuld van de verslechtering in hun betrekkingen.

Volgens de Republikeinse senator Bob Corker deed de president „ons land eruit zien als een land dat met zich laat sollen”. Republikeinse medestanders als Newt Gingrich menen dat Trump een ernstige blunder heeft begaan die zo snel mogelijk moet worden rechtgezet. „Trump moet zijn uitspraken in Helsinki verduidelijken”, aldus Gingrich.

Twitter avatar newtgingrich Newt Gingrich President Trump must clarify his statements in Helsinki on our intelligence system and Putin. It is the most serious mistake of his presidency and must be corrected—-immediately.
Bij zijn bezoek aan Brussel, Londen en Helsinki botste Trump met bondgenoten.Trump zette Europa even op zijn kop

Uitglijder

Trump maakte zijn uitglijder toen hem tijdens de persconferentie in Helsinki direct werd gevraagd wie hij geloofde: de Amerikaanse inlichtingendiensten, die al lange tijd unaniem zeggen dat Rusland zich heeft gemengd in de verkiezingen, met als doel zijn kandidatuur te helpen? Of Poetin, die deze inmenging ontkent?

Tot ontsteltenis van Amerikaanse waarnemers liet Trump na om voor zijn eigen inlichtingendiensten te kiezen. „Zij hebben gezegd dat ze denken dat Rusland erachter zat. Ik heb hier president Poetin, en hij heeft gezegd dat het Rusland niet was”, antwoordde Trump. „Ik zal u dit vertellen: ik zie geen reden waarom dat wel zo zou zijn”, aldus de president. „Ik heb groot vertrouwen in mijn inlichtingenmensen, maar ik kan u zeggen dat president Poetin vandaag uiterst krachtig en sterk was in zijn ontkenning.”

Vrijwel direct werd het optreden van Trump aan de zijde van de autocratische leider door velen in de pan gehakt. „Schandelijk”, „ontluisterend” en „bizar” waren enkele oordelen – niet alleen van Democraten, maar ook van Republikeinse partijgenoten van Trump, die sinds zijn verkiezing veelal terughoudend zijn met kritiek op de president. Het zal moeten blijken of de top in Helsinki blijvende schade heeft toegebracht aan die steun.

Paul Ryan, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, sprak zijn afkeuring uit over het optreden van de president, dat niet alleen wordt gezien als in strijd met Amerikaanse belangen, maar ook in conflict met de Republikeinse traditie van weerstand tegen Rusland, naar het voorbeeld van oud-president Ronald Reagan. „Het staat buiten kijf dat Rusland zich heeft gemengd in onze verkiezingen en blijft proberen om democratieën hier en rond de wereld te ondermijnen”, aldus Ryan. „De president moet beseffen dat Rusland onze bondgenoot niet is.”

Ook Dan Coats, de hoogste baas van de Amerikaanse inlichtingendiensten, nam afstand van de uitspraken van Trump. „Wij zijn duidelijk in onze inschatting van Russische inmenging in de verkiezingen van 2016 en hun aanhoudende, indringende pogingen om onze democratie te ondermijnen”, liet hij weten in een verklaring. „Wij zullen doorgaan om onverbloemde en objectieve inlichtingen te leveren ten behoeve van onze nationale veiligheid.”

Oud-CIA-directeur John Brennan ging verder. Het optreden van Trump overschrijdt „de drempel van high crimes and misdemeanors”, schreef hij op Twitter. Met die term verwees hij naar de maatstaf voor afzetting van een Amerikaanse president. „Het was niets minder dan verraad. Niet alleen waren zijn uitspraken onnozel, hij zit helemaal in de zak van Poetin.”

Twitter avatar JohnBrennan John O. Brennan Donald Trump’s press conference performance in Helsinki rises to & exceeds the threshold of “high crimes & misdemeanors.” It was nothing short of treasonous. Not only were Trump’s comments imbecilic, he is wholly in the pocket of Putin. Republican Patriots: Where are you???

De invloedrijke Republikeinse senator Lindsey Graham omschreef het optreden van Trump als „een gemiste kans om Rusland op een krachtige manier verantwoordelijk te houden voor de inmenging van 2016 en een sterke waarschuwing af te geven met betrekking tot toekomstige verkiezingen. Het antwoord van Trump zal door Rusland worden gezien als een teken van zwakte en meer problemen opleveren dan het oplost.”

Mueller

De vraag is hoe Trump zal reageren op de ongekend felle kritiek op zijn optreden. Volgens sommigen moet hij excuses aanbieden en zijn uitspraken rechtzetten. Maar de president, die al meer dan een jaar wordt achtervolgd door het Ruslandonderzoek van de speciale aanklager, Robert Mueller, heeft juist de neiging om alles dat met dat onderzoek te maken heeft te hekelen als een heksenjacht. Hij vreest dat erkenning van Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen de legitimiteit van zijn eigen verkiezingszege ondermijnt.

In een tweet bij zijn vertrek uit Finland met het presidentiële vliegtuig Air Force One leek Trump een poging te doen tot een kleine draai. „Zoals ik vandaag en al vele keren eerder heb gezegd: ik heb groot vertrouwen in mijn inlichtingenmensen”, schreef hij. „Maar ik zie ook in dat om een betere toekomst op te bouwen, we niet uitsluitend moeten focussen op het verleden.”

Twitter avatar realDonaldTrump Donald J. Trump As I said today and many times before, “I have GREAT confidence in MY intelligence people.” However, I also recognize that in order to build a brighter future, we cannot exclusively focus on the past – as the world’s two largest nuclear powers, we must get along! #HELSINKI2018

Critici van de president vragen zich ondertussen in toenemende mate af waarom Trump nooit een kritisch woord zegt over Poetin, terwijl hij bondgenoten als de Britse premier Theresa May, de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Canadese premier Justin Trudeau openlijk vegen uit de pan geeft. „De zwakte van president Trump tegenover Poetin was beschamend, en toont dat de Russen iets belastends hebben over de president, persoonlijk, financieel of politiek”, zei Nancy Pelosi, leider van de Democraten in het Huis van Afgevaardigden. „Dit is een treurige dag voor Amerika.”

    • Frank Kuin