Opinie

    • Melvin Krauss

Trump wil eurolanden verdelen, maar bereikt het omgekeerde

Het meest doeltreffende middel voor Duitsland om Trumps protectionisme te pareren, is een waardedaling van de euro, schrijft .
Europese regeringsleiders bij de NAVO-top in Brussel Foto Ian Langsdon / EPA

Na de NAVO-top, waar de Amerikaanse president Trump de Duitse bondskanselier Angela Merkel schoffeerde, is er geen akkoord over de defensie-uitgaven meer mogelijk. Het enige dat Trump zocht was een podium om Duitsland economisch te raken.

Maar een lagere eurokoers zal de Duitse export concurrerend houden, ook na de protectionistische maatregelen die Amerika vrijwel zeker tegen de Duitse export – onder andere van auto’s – zal nemen.

De Bundesbank heeft al ingestemd met een aantal recente stappen van de Europese Centrale Bank waardoor de euro op de valutamarkt zeker zou dalen. Zo ging de bank in juni akkoord met de afspraak om dit jaar te stoppen met het opkopen van staatsschulden (om de geldvoorraad te verruimen), in ruil voor een wijziging van de ECB-beleidsrente waardoor toekomstige rentestijgingen nog een jaar kunnen worden uitgesteld.

De krantenkoppen gingen weliswaar over de beëindiging van het opkoopprogramma in december van dit jaar, maar belangrijker was dat zulke verschillende ECB-leden als Duitsland en Italië de daling van de euro steunden.

Trumps vijandigheid jegens de EU zou Europa weleens een grote dienst kunnen bewijzen

De ironie wil dus dat een Witte Huis dat de EU uiteen wil drijven zodat het kan ‘verdelen en heersen’, de Europeanen in werkelijkheid dichter bij elkaar brengt door de monetaire houding van Duitsland onder druk te zetten en nauwer te laten aansluiten bij die van de Italianen en andere zuidelijke landen.

Trumps vijandigheid jegens de EU zou Europa weleens een grote dienst kunnen bewijzen. De afspraak van juni tussen ‘haviken’ en ‘duiven’ binnen de ECB zou er nooit zijn gekomen zonder Trumps dreigementen tegen de EU.

Na Trumps uithaal naar de Duitsers op de NAVO-top is de Bundesbank misschien wel bereid nog een stap verder te gaan en een tweede afspraak met de zuidelijke partners in de ECB te maken om de euro minder hard te maken, namelijk door een adempauze in te lassen bij de afwikkeling van het opkoopprogramma. Hoe zou dat werken?

In de juni-vergadering heeft de raad van bestuur van de ECB verklaard nog „geruime” tijd te zullen wachten met het herfinancieren van de vervallen staatsobligaties die het in de beginfase heeft gekocht.

Lees ook: ‘EU-president’ Tusk durft wél te sneren naar Trump

De raad zou nu zijn formulering kunnen wijzigen van „geruime” tijd naar „onbepaalde” tijd. Dat zou door de markten als een ‘duivendaad’ worden beschouwd en een verdere verkoop van de euro en een koersverlaging veroorzaken.

Mocht dit allemaal klinken als een naderende valutaoorlog – dat klopt. Maar dan wel een valutaoorlog ter bescherming tegen Trumps handelsoorlog met Europa en de agressieve acties om de EU kapot te maken. De Europeanen zijn er niet mee begonnen en wilden ook geen oorlog. Maar ze zouden er toch weleens mee opgescheept kunnen worden.

Zolang Trump doorgaat met zijn tirades tegen de EU, tegen de Duitse export, tegen het handelsoverschot en tegen Merkel – en er zijn geen tekenen dat hij gas zal terugnemen – zal de monetaire houding van Duitsland en zijn zuidelijke partners vermoedelijk verder naar elkaar toe blijven groeien.

Dat is de zon achter de wolken van de handels- en valutaoorlogen waarmee de wereldeconomie door de ontwrichtende president van Amerika wordt opgezadeld.

Melvyn Krauss is emeritus hoogleraar monetaire economie aan New York University.
    • Melvin Krauss