Russische trollen actief in Nederland

Buitenlandse beïnvloeding Russische trollen maakten Nederlandstalige tweets met hashtags als #stopislam.

Russische internettrollen hebben op Twitter geprobeerd het publieke debat in Nederland en België te beïnvloeden. Accounts die volgens Twitter zijn verbonden aan de beruchte ‘trollenfabriek’ Internet Research Agency (IRA) in Sint-Petersburg verspreidden de afgelopen twee jaar zeker 900 Nederlandstalige berichten. Dat blijkt uit onderzoek van NRCop basis van ruim 200.000 door de trollenfabriek verstuurde tweets. Hoewel Twitter de accounts en al hun tweets verwijderd heeft, wist NRC door twee archieven van tweets te combineren toch een deel van de activiteit van de Russische trollen in Nederland te reconstrueren.

De Nederlandstalige tweets van de Russische trollen zijn bijvangst in het onderzoek van de Amerikaanse overheid naar de beïnvloeding van de presidentsverkiezingen in 2016. Het Amerikaanse Congres publiceerde in juni een lijst met 3.841 IRA-trollen die betrokken waren bij die campagne. Op basis van die lijst zijn onderzoekers erin geslaagd een deel van de verwijderde tweets terug te halen.

De Russische trollen mengden zich in Nederlandse ‘culture wars’ door talloze berichten te retweeten over een door ‘islamisering’ bedreigde Nederlandse cultuur. Ze spraken hun steun uit voor de PVV en schuwden racistische tweets niet.

De Russen probeerden tijdens de aanslagen in Brussel in 2016 een aantal anti-islamhashtags trending te maken. Ze namen Nederlandstalige zinnen over, waar ze vervolgens hashtags als #StopIslam en #IslamKills aan toevoegden.

Minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren (D66) waarschuwde eind vorig jaar al voor Russische beïnvloeding in Nederland. Ze kreeg toen kritiek omdat ze nauwelijks met voorbeelden kwam. „Ongewenste buitenlandse inmenging raakt het fundament van de Nederlandse democratische rechtsorde en onze open samenleving en is dus volstrekt onwenselijk”, laat Ollongren nu via haar woordvoerder weten. Het vinden van „voorbeelden van nepnieuws in binnen- en buitenland” is overigens „geen taak van de overheid, maar van journalisten”, vindt Ollongren.

Aan het publieke oog onttrokken

NRC en andere media hebben tot nu toe een fractie van alle IRA-tweets kunnen achterhalen. Mede dankzij het onderzoek van de Amerikaanse speciaal aanklager Robert Mueller is vast komen te staan dat honderden, misschien wel duizenden, veelal jonge, Russen betaald worden om het publieke debat in de VS en Europa te beïnvloeden. Maar de accounts waarmee ze dat doen, en de berichten die ze produceren, blijven grotendeels aan het publieke oog onttrokken.

Sociale mediabedrijven als Twitter hebben daar een belangrijk aandeel in: ze verwijderen accounts van trollen nadat ze zijn ontmaskerd. Twitter wil niet ingaan op vragen van deze krant over de activiteit van de Russen. Onlangs nog sloot het bedrijf 70 miljoen nep-accounts onder druk van het Amerikaanse Congres om meer tegen nepnieuws en haatzaaiende berichten te doen. Twitter maakte niet bekend hoeveel Russische trollen bij deze grote schoonmaak zijn gesneuveld.

Lees het volledige onderzoek: De Russische trollen zijn anti-islam en vóór Wilders
    • Reinier Kist
    • Rik Wassens