Meer in gevecht met parcours naar Roubaix dan met naaste concurrenten

Negende etappe De ‘kasseien-etappe’ van Arras naar Roubaix verliep chaotisch: vallen en opstaan tot aan de finish. Winnaar werd de Duitser John Degenkolb.

De kopgroep trekt in de negende etappe over de kasseien naar Roubaix. Foto Jeff Pachoud/Reuters

Vuurwerk moest het opleveren. Een voorjaarsklassieker in hoogzomerse omstandigheden: 156,5 kilometer tussen Arras en Roubaix. In april is de Noord-Franse plaats gekoppeld aan Parijs, maar deze zondag ligt hier de finish van de negende etappe in de Tour. Geen eindstreep op de wielerbaan in het Velodrome ditmaal. Die ligt op de Avenue Maxence Van Der Meersch, pal naast het stadion.

Lichtgewichten en mindere stuurmannen bekeken het parcours met angst en beven: 21,7 kilometer aan kasseien, verdeeld over vijftien stroken. Het veroorzaakt nervositeit en chaos in het peloton. Al bij de start. „De eerste 50 kilometer was eigenlijk een massasprint, maar dan kilometers lang. Niet te doen”, zal Tom Dumoulin later zeggen. Iedereen probeert zijn plek te vinden. „En dan kijken de klassementsmannen ook nog de hele tijd naar elkaar.”

Hollen en stilstaan. En weer hollen. Het maakt de etappe anders dan een echte klassieker. Een deel van de renners rijdt om geen tijd te verliezen, niet om de rit te winnen. En de mannen die doorgaans worden gerekend tot de specialisten in klassiekers, hebben nu ook de taak hun kopman in de gaten te houden.

Lees ook: Richie Porte verlaat Tour na val

Richie Porte valt uit

Voor BMC, met geletruidrager Greg Van Avermaet komt na zes kilometer een einde aan die opdracht. Nog voor de eerste kasseistrook valt kopman Richie Porte. Huilend op de stoep, hand op zijn rechter sleutelbeen. Abandon. Tour voorbij voor de Australiër die al eerder tijd verloor door een valpartij en vorig jaar de Tour na een val in een afdaling moest verlaten. Ook toen in de negende etappe.

Een favoriet minder voor de eindzege. Het is een voorbode voor wat komen gaat. De lichte renners stuiteren per kasseistrook verder uit het zadel. Het frame beweegt, de ketting kronkelt. Die laatste vindt bij toeval het tandwiel waarom hij moet draaien. Maar vaak ook niet, ervaart AG2R-kopman Romain Bardet. 65 kilo zwaar. Hoop van de Fransen op een eindzege. Maar Bardet is nu meer in gevecht met het parcours dan met zijn concurrenten. Al op de eerste kasseistrook is het raak. Lekke band. Hand in de lucht voor de ploegleiderswagen.

Nog vijf keer moet Bardet onderweg wisselen van fiets. Hij schudt het hoofd. Het is niet zijn dag. Ook zijn ploegmaten draaien hun hoofd, hij zit weer in het wiel. Mede dankzij hen weet Bardet de schade te beperken. Hij verliest slechts zeven seconden op de groep met favorieten, onder wie Dumoulin, Chris Froome en Nairo Quintana.

De stroken natuursteen onderbreken het asfalt vijftien keer. Het verandert steeds de situatie in het peloton. Soms beweegt het in een lang lint voort, met de voorste renner als koersbepaler. Dan weer verdeeld over de breedte van de strook, wanneer iedere renner zijn eigen weg probeert te vinden. Een avonturier waagt zich aan een uitstapje aan de zijkant. Vlakker terrein, maar wel dicht bij het hoge gras en de wielerfans. Op de kasseistroken is geen plek voor dranghekken.

Spektakel levert het op. Voor de renners is het anders. De een na de ander valt. En niet alleen op de stroken, constante concentratie is vereist. Ook Rigoberto Uran (EF) en Mikel Landa (Movistar) gaan onderuit. De Colombiaan Uran verliest anderhalve minuut op de favorieten, Spanjaard Landa houdt de schade beperkt (zeven seconden).

En ook de Nederlanders blijven niet ongedeerd. Dylan Groenewegen valt bij het verlaten van een kasseistrook. Zijn voorvork begeeft het. En Niki Terpstra, die vooraf tot de favorieten voor de etappewinst werd gerekend, valt hard op zijn hoofd. De winnaar van Parijs-Roubaix in 2014 komt uiteindelijk een kwartier later dan de winnaar over de streep.

Degenkolb de snelste

Dat is de Duitser John Degenkolb, ploeggenoot van Bauke Mollema bij Trek. Hij schreeuwt het uit als hij de finish in Roubaix als eerste passeert. Met Van Avermaet – die zijn voorsprong in het klassement op nummer twee Geraint Thomas (Sky) vergroot naar 43 seconden – en de Belg Yves Lampaert (QuickStep) heeft hij het juiste gat weten te slaan. Geen onbekend terrein voor Degenkolb, want hij won Parijs-Roubaix in 2015.

Een emotionele zege is het voor de Duitse sprinter, na de crash met zijn vorige team Giant (nu Sunweb) begin 2016 op een trainingskamp. Dat voorjaar moest hij aan zich voorbij laten gaan, nu pakt hij zijn eerste overwinning ooit in een Tour-etappe. „Ik ben eindelijk terug op mijn oude niveau”, zegt hij na afloop zichtbaar opgelucht.

Maandag vertrekt de Tourkaravaan naar de Alpen. Voor Dumoulin – die in de laatste kilometers nog probeerde weg te rijden uit het restant van het peloton – en zijn concurrenten voor de eindzege wacht dinsdag de eerste bergetappe. De eerste echte test, na een wat moeizame eerste week. „Pas dan kan ik iets zeggen over de onderlinge verhoudingen”, zegt Dumoulin. „Daar is het nu nog te vroeg voor.”

    • Jelmer Kos