Novak Djokovic lijkt zichzelf weer na een lange reis

Wimbledon Na de renaissance van Roger Federer en Rafael Nadal, is nu ook de wederopstanding van Novak Djokovic een feit. Hij heeft zich hervonden na een periode met motivatieproblemen en blessureleed. Zondag won hij Wimbledon.

Novak Djokovic wint voor de vierde keer Wimbledon. Foto Glyn Kirk/AFP

Hij was zoekende, anderhalf jaar lang. Geestelijk, lichamelijk. Zou hij nog terugkeren op zijn oude niveau? Niemand die het wist, hijzelf ook niet. Je zag de innerlijke worsteling, de twijfel, het afglijden van een kampioen. Novak Djokovic – de eens zo onverzadigbare, de ongenaakbare, was verzadigd geraakt.

Enkele maanden terug nog, in Indian Wells. Verlies tegen de Japanse nummer 109 van de wereld Taro Daniel, met 6-1 in de laatste set. Vorige maand, in de kwartfinale op Roland Garros, verlies na een bizarre tiebreak tegen de Italiaan Marco Cecchinato. Zwaar ontgoocheld verscheen hij bij de persconferentie. Hij zei niet te weten of hij op Wimbledon zou gaan spelen.

Hij heeft zich hervonden, na een reis met veel omwegen. „Het is nu makkelijk praten”, vertelt Djokovic zondag na het behalen van zijn vierde Wimbledon-titel, na 2011, 2014 en 2015. „Ik moet in mezelf geloven.” In de finale versloeg hij de moegestreden Zuid-Afrikaanse toernooisensatie Kevin Anderson: 6-2, 6-2 en 7-6.

De pure wil ontbrak

Na de renaissance van Roger Federer en Rafael Nadal vorig jaar, is nu ook de wederopstanding van Djokovic een feit. Ruim twee jaar won hij geen grand slam. Roland Garros 2016 was de laatste, waarmee hij alle grand slams op zijn naam had geschreven. Die mentale bevrijding ontnam hem het vuur, de pure wil. Zijn verval zette in, met naast motivatieproblemen ook privéproblemen en blessureleed.

Vorig jaar moest hij in de kwartfinale van Wimbledon opgeven met een elleboogblessure en kwam hij de tweede helft van het seizoen niet meer in actie. Zijn rentree begin dit jaar liep uit op een sof – hij kon nog niet pijnvrij tennissen. Pas na een ingreep in februari speelt hij zonder klachten. Hij paste zijn servicebeweging aan om zijn elleboog te ontlasten.

Djokovic lijkt Djokovic weer. Dit voorjaar omringde hij zich weer met zijn oude team rond zich, met coach Marián Vajda. Die had hij een jaar eerder opzij gezet bij wijze van „schoktherapie”, in een poging zijn loopbaan weer op de rails te krijgen.

Pas nu, in zijn partij tegen Nadal in de halve finale, zag je weer de Djokovic van voor medio 2016. Door het uitlopen van de andere halve finale tussen Anderson en John Isner (6 uur en 36 minuten), moest de wedstrijd op vrijdagavond laat worden afgebroken. Zaterdagmiddag, na 5 sets en 5 uur en 15 minuten, kreeg hij Nadal op de knieën, in een van de beste tenniswedstrijden dit decennium. Toen wist je: dit was eigenlijk al de finale.

Daar zag je de ‘oude’ Djokovic, de fenomenale verdediger, de oervechter. Hij werkte de laatste jaren onder begeleiding van de Spaanse meditatiegoeroe Pepe Imaz aan de beheersing van zijn emoties, maar op Wimbledon liet hij zich soms weer gaan.

Het leek hem ergens goed te doen, die ontlading. Vier keer ramde hij kort achter elkaar met zijn racket op zijn linkerschoen, nadat Nadal hem had gebroken. Na een aantal gemiste returns klonk een woede-uitbarsting. Maar kort erop won hij de wedstrijd. Hij toonde zich weer de overlever, toen hij in de derde set vijf setpoints wegwerkte tegen Anderson. Een schreeuw. En even later de winst.

Novak Djokovic.

Foto Neil Hall/EPA

Anderson was zichtbaar niet fit nadat hij in totaal in drie dagen tijd in de kwartfinale en halve finale bijna elf uur had gespeeld. Hij bewoog twee sets roestig, kon het hoge tempo van Djokovic (die geen dag rust had) niet belopen, kwam niet goed voor de bal en dat resulteerde in afzwaaiers. Na de eerste set werd hij behandeld aan zijn arm.

Het werd zo een heroïsch maar ook merkwaardig weekend, door de marathonpartij vrijdag, die het zaterdagschema in de war schopte: de vrouwenfinale begon later omdat Djokovic en Nadal hun partij moesten afmaken. Nu wordt er in de vijfde set net zo lang doorgespeeld tot er twee games verschil zijn. De discussie zal gevoerd worden of dit nog wenselijk is. Een tiebreak is een prima middel om een streep te zetten onder een partij. Op de US Open en in de Davis Cup gebeurt dit al.

Terug aan het firmament

De vraag is of de andere drie grand slams volgen. De Engelse oud-speler Tim Henman zei bij de BBC dat het „tijd is voor verandering”. Hij suggereerde dat je ook bij 12-12 in de vijfde set een tiebreak kan invoeren. „Als je dan nog geen winnaar hebt, is het misschien tijd om een tiebreak te spelen.” Boris Becker was het met hem eens. Tegelijkertijd: Djokovic-Nadal was iedere extra minuut waard.

Bekijk hier de samenvatting van de halve finale tussen Djokovic en Nadal (tekst gaat onder de video verder):

Op zijn 31ste, na bijna twee verloren jaren, is Djokovic terug aan het firmament. Djokovic is met zijn 21ste plaats de laagst gerangschikte speler die Wimbledon wint sinds Goran Ivanisevic in 2001. Die won het toernooi als nummer 125. Maandag staat Djokovic weer in de toptien. Het is zijn dertiende grandslamtitel, waarvan hij er twaalf won vanaf 2010. Daarmee is hij dit decennium de meest succesvolle tennisser, gemeten naar majors.

„Er waren verschillende momenten waarop ik gefrustreerd was en ik mij afvroeg af of ik weer op het gewenste niveau zou komen of niet”, erkende Djokovic, zondag op de persconferentie. „Maar dat maakt deze hele reis voor mij nog specialer.”

    • Steven Verseput