Duits Hof: Facebook-accounts gaan over op erfgenamen

De uitspraak komt voort uit een procedure die is aangespannen door de ouders van een 15-jarig meisje, dat in 2012 om het leven kwam onder een trein van de U-Bahn in Berlijn.

Foto Reuters

Wanneer iemand in Duitsland sterft moeten Facebook en andere sociale media de erfgenamen inzage geven in de accounts van de overledene. Dat heeft de Duitse rechter in hoogste instantie donderdag bepaald.

Net als brieven en dagboeken gaan ook persoonlijke digitale ontboezemingen, berichtenverkeer en accounts over op de erfgenamen – tenzij de overledene bij testament of in een contract met het sociale medium anders heeft bepaald.

De uitspraak komt voort uit een procedure die is aangespannen door de ouders van een 15-jarig meisje, dat in 2012 om het leven kwam onder een trein van de U-Bahn in Berlijn. De ouders hoopten dat inzage in haar Facebook-account, en met name in de chatberichten, duidelijk zou maken of hun dochter misschien zelfmoord heeft gepleegd.

Facebook weigerde inzage te geven, onder meer met een beroep op zijn eigen privacy-regels. Zou het bedrijf de ouders toegang tot de chatgesprekken verstrekken, dan zouden die ook zien wat anderen geschreven hadden die in de veronderstelling verkeerden een vertrouwelijk gesprek te voeren. Daardoor zou niet alleen de privacy van de dochter worden geschonden, maar ook die van derden.

Facebook had de pagina van de dochter op verzoek van een Facebook-vriend in de ‘herdenkingsstatus’ gezet. Daarmee werd het alleen nog een plek, in de woorden van Facebook, „waar vrienden en familie kunnen samenkomen om herinneringen te delen nadat een persoon is overleden”.

In eerst instantie kregen de ouders van de rechter gelijk. Facebook ging echter in hoger beroep en werd daarop alsnog in het gelijk gesteld. Maar nu is de zaak door het Bundesgerichtshof in Karlsruhe juridisch afgekaart: Facebook moet de ouders toegang geven tot het account van hun dochter, ook als ze niet over het wachtwoord beschikken.

Het vonnis stelt overigens in verband met de privacy van derden, dat men er ook zónder sterfgeval niet op kan rekenen dat gedeelde informatie op sociale media altijd vertrouwelijk blijft.

Lees ook: Facebook als de ‘hulpsheriff’ van de Duitse staat

Verstrekkende gevolgen

De uitspraak kan ver strekkende gevolgen hebben, voor allerlei digitale diensten én voor hun gebruikers. De vraag is of veel mensen beseffen dat hun accounts bij Facebook, WhatsApp, Tinder of Grinder bij overlijden overgaan op hun erfgenamen – en of ze dat willen. De Frankfurter Allgemeine Zeitung schrijft in een commentaar: „Het vonnis is ook een waarschuwing, een memento mori voor mails: De erfgenamen lezen mee.”

De Duitse regering heeft dit voorjaar wetgeving op dit gebied aangekondigd, maar nog niet duidelijk is in welke richting die zal gaan. De huidige telecommunicatiewet bepaalt nog dat digitale dienstverleners „anderen” geen inzage mogen geven in de inhoud van communicatie.

Erfgenamen zijn daarvan nu door de rechter uitgezonderd. Maar onduidelijk is of hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld gegevens die zijn opgeslagen in de ‘cloud’, wanneer de dienstverlener in kwestie in de gebruiksvoorwaarden heeft bepaald dat die gegevens bij de dood van de gebruiker worden gewist.

    • Juurd Eijsvoogel