Dreigend en dwingend eist Trump ‘succes’ op NAVO-top

NAVO-top

Opnieuw toonde Trump in Brussel zijn onvrede over de Europese defensie-uitgaven. Hij eist dat alle landen per 1 januari op 2 procent zitten.

Na zijn uithaal op woensdag naar Duitsland, „dat veel te weinig investeert in defensie”, zette de Amerikaanse president Donald Trump donderdag de NAVO-top in Brussel opnieuw op scherp.

Achter gesloten deuren maakte Trump de andere leiders tijdens een tumultueuze ochtend duidelijk dat hij de top niet wil afsluiten zonder harde toezeggingen over verhoging van de defensie-uitgaven. Iedere lidstaat zou minstens 2 procent van het bruto binnenlands product moeten uitgeven aan defensie. De VS zitten op 3,5 procent. Maar de meeste landen, ook Nederland, zitten ver onder de 2.

Op een eerdere top, in 2014 in Wales, spraken de NAVO-landen af te zullen „streven naar 2 procent in 2024”. Maar Trump nam donderdag geen genoegen meer met beloftes en stelde als deadline 1 januari 2019 voor, meldden persbureaus. Hij zou volgens betrokken diplomaten zelfs hebben gedreigd dat de VS anders maar beter hun eigen koers op gebied van defensie kunnen gaan varen.

Ontspannen

Een uur later doofde in de bomvolle persruimte het zaallicht en verscheen een ontspannen Trump in de schijnwerpers. Had hij gedreigd met een eigen koers buiten de NAVO om, werd hem gevraagd. „Daarmee zou ik inderdaad kúnnen dreigen”, aldus Trump. „Maar dat hoeft niet. Want de anderen gaan méér uitgeven, en dat gaan ze veel sneller doen.”

De deadline van 1 januari 2019 noemde hij evenwel niet. „Maar verwacht dat het gaat gebeuren in een korte periode van een paar jaar.”

De top begon „heftig”, stelde Trump, „maar eindigde in opperbeste stemming”. Met humor pareerde hij daarna de vraag of hij straks, aan boord van de Air Force One, tweets gaat sturen die hier haaks op staan. Trump, zoals na de G7: „Ik ben zeer consistent, ik ben een stabiel genie.”

De NAVO wordt „rijker en sterker”. Met dat verhaal wil Trump naar Poetin, die hij maandag in Helsinki ontmoet. „Ik zal Poetin vertellen dat alle NAVO-landen zich nu echt gaan houden aan de tweeprocentsnorm.”

Na Trumps vertrek werden er in eerste reacties kanttekeningen geplaatst bij zijn verhaal. Veel leiders, onder wie premier Rutte, de Franse president Macron en de Belgische premier Michel, zeiden dat er „geen nieuwe toezeggingen” zijn gedaan.

„Maar we hebben Trump wel laten zien dat bij ons allen het gevoel van urgentie leeft om met extra versnelling in de buurt van die 2 procent te komen.” Rutte heeft nog wel een zorg: „We moeten het op termijn wel allemaal nog kunnen uitgeven.”

Maar daarvoor had Trump eerder op de dag al de oplossing aangedragen. „De VS gaan de anderen helpen bij hun defensieaankopen. Want wij hebben het beste van alles.”

Trump in Europa pagina 8-9
    • Michel Kerres
    • Tijn Sadée