Merkel reageert koel op Trumps gefoeter, maar zorgen groeien

Niet alleen stoorde Trump zich aan de achterblijvende Duitse defensie-uitgaven, ook de Duitse afhankelijkheid van Russisch aardgas had zijn toorn gewekt.

President Trump en bondskanselier Merkel tijdens de NAVO-top in Brussel. Foto Pablo Martinez Monsivais/AP

Opnieuw heeft bondskanselier Merkel onderkoeld en zakelijk gereageerd op de harde aanvallen van president Trump op Duitsland. Maar de bezorgdheid over de toekomst van de band met Amerika neemt in Duitsland snel toe.

Merkel was woensdag nog onderweg naar de top, toen ze hoorde hoe Trump tijdens zijn ontbijt met NAVO-secretaris-generaal Stoltenberg tegen Duitsland was uitgevaren. Niet alleen stoorde hij zich aan de achterblijvende Duitse defensie-uitgaven, maar ook de Duitse afhankelijkheid van Russisch aardgas had zijn toorn gewekt. „Duitsland wordt totaal door Rusland gecontroleerd” en „is een gevangene van Rusland”.

Dat Trump daarbij zwaar overdreven cijfers aanhaalde, negeerde Merkel toen ze in Brussel voor de camera’s trad. Maar dat Duitsland als NAVO-lid de kantjes eraf zou lopen liet ze niet passeren. Nuchter zei ze eerst dat Duitsland veel aan de NAVO te danken heeft: zowel de Duitse eenwording als het feit dat Europa verenigd is „heeft erg veel met de NAVO te maken”.

Lees ook: Waarom is Trump zo fel tegen het Duits-Russisch gasproject?

Maar: „Duitsland doet ook veel voor de NAVO. We zijn de op één na grootste leverancier van troepen, we stellen het grootste deel van onze militaire capaciteiten aan de NAVO ten dienste” – waarbij ze diplomatiek onuitgesproken liet dat dat bij de Amerikanen niet het geval is. „En we zijn tot op heden sterk geëngageerd in Afghanistan en verdedigen daarmee ook de belangen van de Verenigde Staten.”

Met een persoonlijke opmerking over haar leven in de DDR vervolgde ze: „Ik heb zelf meegemaakt dat een deel van Duitsland door de Sovjet-Unie gecontroleerd werd. En ik ben blij dat we nu als verenigd Duitsland zelfstandig onze eigen politiek kunnen voeren.” En ze voegde eraan toe dat Duitsland zich overigens houdt aan de afspraken die in 2014 binnen de NAVO zijn gemaakt, om de uitgaven „in de richting van” twee procent van het bbp op te voeren.

Later op de dag zou het gesprek tussen Trump en Merkel goed zijn verlopen. Maar de zin in de slotverklaring van woensdag, dat binnen de NAVO de „eenheid en solidariteit sterker dan ooit zijn” wordt in Duitsland met een korrel zout genomen.

„Duitsland is in een gevaarlijke situatie beland”, aldus de Süddeutsche Zeitung. „De man die zijn verkiezingsoverwinning te danken heeft aan Russische trollen en hackers spreekt van een „totale controle” van Duitsland door Rusland. Dat is geen provocatie meer, geen steek onder water, dat staat gelijk aan een politieke oorlogsverklaring.”

De Frankfurter Allgemeine oppert dat „de haat” van Trump tegenover Merkel en Duitsland voortkomt uit frustratie dat sommige Amerikaanse kranten Merkel zien als leider van het Westen. „Wie zo gewaardeerd wordt – en ook overschat – oogst de haat van Donald Trump.”

    • Juurd Eijsvoogel