Gerald Maxwell

foto Eric Johnson

Maxwell: ‘Oh mijn god, ik ben een songwriter’

North Sea Jazz 2018

In de muziek van zanger Maxwell (45) schemeren zijn geestelijke worstelingen door. „Ik loop weg van de piano en de microfoon en laat de angst wegebben, totdat ik me weer zeker genoeg voel om te creëren.”

Gerald Maxwell Rivera (45), beter bekend als Maxwell, is een geduldige artiest. De zanger werkt al ruim tien jaar aan een trilogie, waarvan eerste deel BLACKsummers’night in 2009 verscheen, tweede deel blackSUMMERS’night twee jaar geleden, en deel drie nog geen releasedatum heeft. Voordat hij aan die trilogie begon, bracht hij acht jaar lang geen soloalbum uit.

Hij heeft tijd, rust en ruimte nodig om muzikale inspiratie op te doen, vertelt Maxwell aan de telefoon, terwijl hij door de hete straten van zomers New York wandelt, op weg van de sportschool naar zijn studio. „Ik ben geen artiest die keuzes maakt vanuit marketing en commercie. Roem boeit me niet. Ik ben alleen maar dankbaar dat er na al die jaren nog interesse in me is.”

In de muziek van Maxwell, die vrijdagavond optreedt op het North Sea Jazz-festival, schemeren zijn geestelijke worstelingen door. Romantische relaties zijn bij hem vaak complex, en hij snakt naar een relatie die een veilige vluchtheuvel vormt in een doorgedraaid universum (‘I just want a Michelle Obama lady, to hold me down when the world’s crazy’). Op North Sea Jazz vervangt Maxwell dit jaar D’Angelo, met wie hij in de jaren negentig een beweging vormde die als ‘neo-soul’ in de markt werd gezet; jonge artiesten die in hun nummers putten uit klassieke soulmuziek, en werden gepromoot als alternatief voor modernere, door hiphop en digitalisering beïnvloedde R&B.

Het succes van D’Angelo’s Brown Sugar (1995) leidde ertoe dat een jaar later Maxwells Urban Hang Suite verscheen. „Mijn plaat lag drie jaar bij de platenmaatschappij op de plank”, zegt Maxwell. „Ik zou mijn carrière niet hebben zonder D’Angelo.”

U neemt als artiest ruim de tijd voor uw platen, soms zeven, acht jaar. Wat heeft dat voor effect gehad op uw loopbaan?

„Ik had harder kunnen gaan en écht kunnen proberen een superster te worden. Maar ik hou van in New York zijn, van met vrienden genieten van kunst, mode, muziek. Ik hou van mijn leven – muziek is slechts een onderdeel daarvan. Het heeft denk ik ook een positief effect; ik ben langer actief dan de meeste artiesten met wie ik begonnen ben. Ik moet wel opletten dat ik niet té lang wegblijf. Maar de platen maken zichzelf; ik kan simpelweg niet op een andere manier creëren.”

U schrijft veel over de liefde vanuit een persoonlijke, vaak conflictueuze invalshoek. Wat is de Maxwell-benadering van het schrijven van een lied over de liefde?

„Ik denk een behoorlijk realistische. Ik heb een romantische kant. Het chemische stofje dat gaat werken bij verliefdheid, dat heb ik ook. Maar waar ik altijd mee worstel, is dat je op langere termijn ook wil dat je waarden en denkwijze op één lijn zitten. Wat zit er eigenlijk achter die prachtige ogen?”

U stelt zich als liedschrijver vaak kwetsbaar op.

„Ik kom uit een tijd waarin hiphop leidend was, net zoals nu, en sterk en vol zelfvertrouwen. Ik vond het belangrijk dat er ook een uitlaatklep was voor mannen en vrouwen die zich kwetsbaarder opstelden. Voor mij is dat een van de krachtigste dingen die je als mens kunt doen. Er is niets mooier dan nederigheid bij een artiest. Ik hou bijvoorbeeld van de manier waarop Drake nu muziek maakt. Hij rapt en kan daarin hard gaan, maar hij is ook sterk in zijn zachtheid en gevoeligheid.”

Op uw meest recente album refereren uw teksten aan het helen van uw geest, demonen die u volgen en andere worstelingen. De context van romantiek lijkt in uw liedjes steeds een persoonlijke, geestelijke strijd.

„Ja, de persoonlijke context waarin ik muziek maak, is niet altijd eenvoudig. Je leeft maar één keer en ik worstel met vragen als: is het nog wel goed wat ik doe, boek ik als artiest nog wel vooruitgang?”

Schaamte lijkt een belangrijke emotie te zijn, in uw leven en muziek.

„Voor mij is schaamte onderdeel van wie we zijn, van onze geschiedenis en cultuur, van de slavernij, van kolonisatie. Kijk naar de zelfmoordcijfers, Instagram maakt mensen wijs dat hun lichaam en hun emoties niet deugen. Schaamte is een gevoel dat we allemaal delen, dat gebruik ik in mijn muziek. Het is eenvoudiger om te doen alsof het leven geweldig is, maar ik zie het als mijn taak als artiest de verbindende stem te zijn: je bent niet alleen in je angsten en twijfels.”

Waar bent u in dit stadium van uw carrière beter in dan vroeger?

„Ik weet het niet. Ik blijf onzeker over de vraag of wat ik maak goed is of niet. Wanneer je jong bent, is alles fris en nieuw, dat neemt je over en van daaruit handel je. Ik probeer dat steeds opnieuw te voelen: ‘Oh mijn god, ik ben een songwriter’. De artiesten waar ik van hou, zoals David Bowie, James Brown, Marvin Gaye, maakten in hun carrières een complete transformatie door. Dat is ook mijn doel: groeien, veranderen, iets fris en nieuws maken, en tegelijk herkenbaar blijven.”

Is dat moeilijker in deze fase van uw carrière?

„Ik worstel veel met het idee dat ik iets wil maken dat beter is dan wat ik al gemaakt heb. Zodra ik die onzekerheid voel, de angst dat het niet goed genoeg is, dan loop ik weg van de piano en de microfoon en laat ik de angst wegebben totdat ik me weer zeker genoeg voel om te creëren.”

Waar haalt u als artiest die zekerheid vandaan?

„Uit God. En de mensen met wie ik werk, die me zelfvertrouwen geven. Ik was altijd erg gevoelig en vond het eng kritiek te krijgen. Het helpt je te realiseren dat je onderdeel bent van een traditie, van een veel langere geschiedenis van soulmuziek. Je bent niet de nieuwe Michael Jackson – je bent jezelf, en je draagt de fakkel voor je helden.”

    • Saul van Stapele