Levenslang in proces tegen Duitse neonazi-groep NSU

Duitsland

De vrouw die dertien jaar ondergedoken leefde met de daders van een reeks racistische moorden krijgt levenslang.

In het proces tegen de extreemrechtse Duitse terreurgroep Nationalsozialistischer Untergrund (NSU) is hoofdverdachte Beate Zschäpe (43) deze woensdag veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf, wegens onder meer medeplichtigheid aan tienvoudige moord en lidmaatschap van een terroristische organisatie. De rechtbank in München bepaalde dit na een proces dat vijf jaar heeft geduurd. Zschäpes advocaat heeft hoger beroep aangetekend.

De groep heeft tussen 2000 en 2007 tien moorden gepleegd, in negen gevallen op mensen met buitenlandse (vooral Turkse) achtergrond en in één geval op een politieagente. Daarnaast hebben ze twee bomaanslagen uitgevoerd waarbij meer dan twintig mensen gewond zijn geraakt, en vijftien overvallen gepleegd op banken en supermarkten.

De kern van de NSU bestond naast Zschäpe uit twee mannen, Uwe Böhnhardt en Uwe Mundlos, die in 2011 dood werden aangetroffen in een camper. Vermoedelijk heeft de één de ander doodgeschoten en daarna zelfmoord gepleegd. De twee mannen hadden de moorden uitgevoerd, Zschäpe was er nooit bij aanwezig.

Spijt

Vier mannen zijn voor het verlenen van hulp aan het trio veroordeeld tot 10 jaar cel, tot 2 jaar en zes maanden. Eén van hen, die de terroristen het moordwapen heeft bezorgd, heeft spijt betuigd en uitgebreid informatie verstrekt aan de autoriteiten. Hij kreeg drie jaar onder jeugdstrafrecht.

Pas toen Zschäpe na de dood van haar twee vrienden het huis waar het drietal was ondergedoken in brand stak, een dvd verspreidde waarin de NSU de moorden opeiste en zich een paar dagen later meldde bij de politie, besefte Duitsland dat de reeks moorden het werk was geweest van een terreurbende van neonazi's. Zschäpe zei dat ze steeds pas hoorde over de moorden nadat ze gepleegd waren.

Nabestaanden

Dat de groep al die jarenlang zijn gang heeft kunnen gaan, terwijl de Duitse politie al sinds 1998 naar de drie op zoek was, leidde in Duitsland tot heftige kritiek. De nabestaanden van de slachtoffers verwijten de autoriteiten bovendien dat er veel te lang vanuit is gegaan dat het zou gaan om afrekeningen in het Turks-Duitse criminele milieu of in de relationele sfeer.

In Duitsland kan iemand met levenslang na vijftien jaar vrijkomen. Maar daarvoor moet een rechter tot het oordeel komen dat de veroordeelde niet gevaarlijk is. Is in het vonnis bepaald, zoals bij Zschäpe, dat sprake is van bijzonder zware schuld, dan kan vrijlating uitgesteld worden.

In verschillende steden wordt deze woensdag gedemonstreerd, omdat veel vragen rond de reeks moorden nog niet opgehelderd zijn.

Profiel Beate Zschäpe pagina 13
    • Juurd Eijsvoogel